Karadeniz ısınırken – Özkan Yıkıcı

Siyasal hamleler mevsim dinlemez. Sıcaklığın yoğunluğu veya soğuk dondurucuya bakmaz. Kendi kararlarıyla, dinamikleriyle hareket eder. Son günlerde sene başında Beyaz saraya oturan Baydının geliş mesajları, bizat sahada alınıyor. Etrafımızda kazana yeni odunlar atılıyor. Yasın kavuran sıcaklığı yanına alevler ekleniyor. Doğu komşularımızda yeniden ABD füzeleri uçuştu. Buna karşılık iranın da yanıt verdiği hamlesi geldi. İsrailin saldırıları sürerken, zaman zaman misillemeler de oluyor. Yetmedi, adamızın güneyinde Rusya büyük bir deniz tatbikatı yapıyor. Düne dek konuşulan Karadeniz, son dönemde Kolektif emperyalist kurumsal davranışıyla askeri tatbikat gerçekleşmektedir. Bunların toplamında, Baydın dönemiyle denilenlerin nedenli barışçıl olmadığı, tam aksine yeniden kolektif emperyalist kurumsallaşmayla yeniden paylaşım sahnesinde şekillendiği anlaşılıyor. Özellikle, Rusyayı kuşatma adına Karadeniz hamleleri çok yönlü olarak sürüyor. Buna direk Türkiyede katılıyor. Nato tatbikatı bir yana, boğazlarla yeni İstanbul kanalı ve başta Ukrayna ve Gürcistan kışkırtmaları, alışılmamış şekliyle Karadenizi ısıtıyor.

Tatbikat başlamadın ilk kıvılcım haberleri gelmeye başladı. Klasik İngiltere taktiği denendi. Rusyanın kontrolunda olan Kırım deniz sahasına İngiltere bandralı gemi girer. Rus uçakları da ateş eder. Bu haber dahi  tarafların nedenli kriz kontroluna oynadıklarının işaretidir.

Özellikle soğuk savaş döneminden beri Amerika Karaadenizde hegemonya kurma peşindeydi. Montro anlaşması engelini kırmak için deyişik görüşlerle denemeler yaptı. En son direk Türkiyeye Montro anlaşmasını kırma adına ikinci kanal önerisini dahi yaptı. ABD konulan Montro engelini aşıp Karadenize yerleşmeyi hep istiyordu. Ukrayna ve Gürcistan deneyimi başarısız oldu. Üstelik, bu siyasal  girişim, Rusya lehine dönüp bazı yerlerin kontroluna geçmesini sağladı. Böylelikle, Rusya Karaadenizde daha da etkinleşti.

Fakat, Amerikanın ısrarı sürdü. Deyişik kuralları denedi. Ukrayna ve Gürcistan deneyimi tutmadı. Romanyada Nato üstü kurma planı da değerlendiriliyor. Kısa süreli Karadenizde olma ilkesini kulanmaya uğraşıyor. Sürekli gemileri boğazdan geçirip Karadenize sokuyor. Şimdi de Karadenizde tatbikat gerçekleştiriyor. Temel hedef Rusyayı kuşatmak, uzun vadede parçalamak olmaktadır. Buna karşın Rusya da kendi kurallarını oynayıp, buna karşılık veriyor.

Amerika Ukrayna ve Gürcistanı Natoya alarak Rusyanın dibine girmeği hedeflerken, Türkiye de canlanan yeni Osmanlı işdahı ile Kırım fırsatçılığını kolamaktadır. Ukraynadaki faşist rejimi darbeyle iktidara getiren Batı kolektif emperyalistler, en kritik anda yardımına giddmediler. Bu nedenle, Karadeniza yerleşmek, Romanyada üst kurarak Rusyayı Kaaradenizin kuzeyinde sıkıştırma stratejisi peşindedirler.

Bu siyasal kartlarla Natonun karadeniz tatbikatı başladı. Bir önemli provakasyon deneyimi ile; Rusyanın kendi kıta sahanlığı yöresine ingilterenin gemisinin girme deneyimi ile birlikte. Kriz ve gerilimnin, kontrolu veya kontrolsüzlük çizgisinin silikleşmeye başlandığı sıcak günlerde gelişmelerin olması da endişeleri artırmaktadır. Bunların temel kuralı ise Baydının merhaba dyeişinden sonraki ilk önemli hamlelrei de olması, kuşkuların derinleşmesine neden oluşturuyor.

Tüm bunlar olurken, elbet Türkiye kulanacaağı Kırım gibi hamasi düşünce beklentisi içinde oluşu da bize yansıma tehlikesini artırmaktadır. Oysa bizim bazı foncu barışçıl gazetecilerimiz daha Baydının mesajını almadan “Kıbrıs Baydının öncelik sorunudur” gibi hayallerle ekranda boy gösterdiler. Baydını barışçıl ve demokrasici diye gösterirken, birden etrafımızdaki kuşatılmışlık kriz tırmanışla genişlemeye başladı. Karaadeniz tatbikatı bunun önemli tehlikelerin işaretlerini epey taşıyor.

Irak suriyedeki füzeler yağmuru, Türkiyenin ABD ekseninde hazırolda oluşu, Akdeniz ve Karadenizdeki karşılıklı tatbikatlar. Hepsi sıcak günler yanında kriz ısınmasına da dikati yoğunlaştırıyor. Emperyalist karakterislik sonucu bu pratikler normaldır. Yeniden paylaşım ve sömürgeleşme gerçeklerinin yaşamdaki aynası halindedir. Bunu anlamadıkça da olayları yakalamak mümkün deyildir.