Özkan Yıkıcı yazdı: Unutulmaması gereken ülkelerden biridir: Irak

Yakın tarihle Ortadoğu tamamlanınca, emperyalist çağın planlarıyla alakalı uygulama alanlarından biri düşünülünce, Irak’sız olmaz. Bize arada unutturulsa da yanlış algıyla normal ülke hâlinde gösterilse de aslında Irak öyle değildir. Yakın tarihin, hele de Ortadoğu yazılımında Irak hep değişik başrollerle kullanıldı veya yerini aldı.

Son İran-Amerikan geniş eksenli savaşta da Irak tam da ateşin ortasında kaldı. Her taraf Irak’ı yanına alma peşinde. Bu arada emperyalist açık işgal sonrası, Irak bir türlü hayat bulamadı. Hem bölgesel ülke hegemonyası hem de genel emperyalist ekonomik ve siyasal hesapların uygulandığı yer hâlindedir. Rahat yüzü de yok. Unutulmaması gereken, yaklaşık 22 yıldır Irak açık işgal yaşayarak darmadağın edildi. Hâlâ kendini toparlamasına dahi olanak verilmedi. Örnek mi: son parlamenter seçimler sonrası hükümeti Maliki kurma çoğunluğuna ulaşsa da direkt Amerikan müdahalesiyle Maliki başbakan yapılmadı. Daha içi boş Ali Zeydani yapıldı.

Irak, tam da Ortadoğu savaşının ortasında. Üstelik her kesimin kullanacağı güçler de var. İran’ın Şii eksenli örgütleri, Amerika’nın açık üsleriyle belirli Kürt ve Sünni kesimi, Türkiye’nin Türkmen ve Arap Sünni kartı, Suudilerin mezhepsel kaşıma uğraşları, hepsi Irak’ta açık rol oyuncuları olarak bulunuyor. Öyle ki Amerika, İran’ın önemli lideri Süleymani’yi Irak’ta ziyaret ederken katletti. İsrail son savaşta çölde kurdurttuğu askeri üsle Irak’tan öteki ülkelere provokasyonlar yaptı. Türkiye’deki görülen İHA’ların da adresinin Irak olduğu tahminleri de artıyor.

Buna daha örnek eklemek kolay. Son döneme bakalım: Irak’taki seçimlerde Maliki bloku hükümeti kurma sayısına erişti. Amerika’nın açık itirazıyla adeta Maliki’ye, tıpkı öncekiler gibi hükümet olma şansı verilmedi. Hep “İran yanlısı” diyerek suçlandı. Unutmadan, IŞİD devleti denilen şeriat yapısı da Irak’ta önemli toprak alarak belirli bir dönem yaşadı.

Yine son gelişmelere devam edelim: Irak’ın kuzeyindeki Kürdistan toprakları, özellikle Amerikan üslerinin olduğu yer, İran tarafından vuruluyor. Buna karşılık en son Suudiler Irak’ın önemli milis örgütü Haşdi Şabi’yi bombalayarak adeta mezhepsel savaşla genel İran karşıtı politikada Amerika’nın gölge müttefiki olarak yerini aldı. Amerikan rızalı Ali Zeydani ise çaresiz kaldı. Zaten Maliki engellenip kendisi koltuğa oturtulunca, ilk dış geziyi Amerika’ya yapıp “Trump’ın elini öptü”! Ardından Türkiye yoluna düştü. Bu arada ekleyelim: Türkiye, Irak’ın petrolünü kaçak alıp sattığı için uluslararası tahkim tarafından para cezasına çarptırıldı. Irak ziyaretinde beş anlaşma imzalandı. Fakat biri ilgi çekti. Tabii kamuoyuna pek servis edilmedi. Bu, Kerkük petrol anlaşmasını Irak’ın ulaştırma bakanının imzalamamasıydı. Adına “yanlışlık” denildi. Kerkük petrol anlaşması mühim. Pastayı İngiliz petrol şirketi alırken, %15 civarı da Türk petrol şirketine veriliyor. Bunlar peş peşe gelen gelişmeler olarak hızla film şeridi gibi akıyor.

Ama Irak şimdi baskı altında: IŞİD gerçeği varken, bu örgütün yenilmesinde önemli rol alan Haşdi Şabi yapısının ısrarla dağıtılması isteniyor. Suudiler Irak’a saldırıp örgütün birçok militanını öldürttü. Bu bir anlamda Irak’a karşı tehdit demektir. Akla hemen Amerika’nın Suriye-Irak-Türkiye valisi Barrack’ın üç ülke konusundaki görüşleri geldi. Barrack üstelik açıkça Irak-Suriye-Türkiye görevlisi olarak Amerika’dan ilan ediliyor. Barrack da açık tavrını “monarşiler diyarı” güzellemesiyle yapıyordu. Amaç Irak üzerinden İran’ı sıkıştırmaktır. Tabii ki bölge ülkeleri, başta Türkiye, Irak üzerinden petrol taşımacılığının pastasını yemek istiyor. Tabii ki Irak, Suriye yoluyla denize ulaşma kolaylığına da sahip. Fakat açık olan, konuşulan Irak ve Suriye’nin, Amerikan siyasal stratejisinin askeri müdahale sonrası oluşan bataklıkların ta kendisi olduğudur. Özellikle Irak, Amerika’nın Ortadoğu projesinin ilk açık işgal edilip yeni hükümet kurma örneğidir. Bilmem: Ahmet Çelebi’yi hatırlayan var mı? Bu Çelebi ki işgal sonrası Amerika tarafından başbakan ilan edildi. Sonra yolsuzluk şampiyonu olması nedeniyle geri çektirildi. 22 yıllık işgal deneyimiyle siyasal konudaki yanlışların Irak’a bedelini hep duyduk. Ama yine bu defa İran’a karşı Irak’ı kullanma stratejisiyle petrol yağması için Suudiler ve Türkiye şimdiden kılıçlarını kuşandılar. Hesaplar çok. Ama Irak bataklıktan dönüyor. Batıyor. Uzlaşıcı ulaşım yollarıyla darmadağın mezhepli-etnik Irak projesi, iflasın yeniden üretilerek yaşatılmasıdır.

Irak denilirken unutmayalım: Irak’ı emperyalist güçler hep kullandı. Özellikle İran’da Şah’ın devrilmesinden sonra saldırılarla vurma, sekiz yıl süren savaştan başlayan yolculuk, sonradan yeni Ortadoğu stratejisiyle de kullanılan Saddam’ın öldürtülmesiyle ülkenin işgal edilmesine dek uzandı. Senelerdir Irak işgal altı gölgelerde boğuluyor. Kendi seçtiği parlamentonun sayısal çoğunluğa göre başbakan ilan etmesine dahi sınırlar konuldu. Maliki bunu iki üç defa yaşayan liderdir. Irak, bölgesel hegemonya ile açık işgallerin emperyalist ağın tarihsel abidesidir. Hele de petrolü herkesin iştahını kabartıyor. Son Kerkük petrolündeki Türkiye-İngiltere ortaklığı ise tarihsel buluşmanın bir meyvesidir. Ama bedeli hep Irak halkları ödüyor. Ülke mezhep, etnik farklarla darmadağın edildi. Bizim de alacağımız ders, emperyalizmin günümüz federasyon deneyimlerinin tutmadığı gerçeğidir. İnanmayan Irak’a baksın.