Özkan Yıkıcı yazdı: İsrail seçimlerinden Brezilya sonuçlarından bir demet

Hafta sonu Brezilya’da yapılan genel seçimler ve dün gerçekleşen İsrail seçimleri, sarsıntılarla, sonuçların etkisiyle hâlâ gündemde. İsrail seçimlerinin alınan resmî olmayan sonuçlara göre hiçbir blok çoğunluğu oluşturamadı. Brezilya’da ise ilk turda kazanan ama ikinci turu kaybeden faşist Bolsonaro ülkeden kaçtı. Bir gerçeklerin uçuşma sendromu yaşanmaktadır. Tabii Sırbistan’daki kazanan hareketin ne yapacağı da şimdiden merak konusu olarak bekleniyor.

İsrail’de seçimler yapıldı. Son dönemdeki savaş ve katliamlar, toprak işgalleri ile yenilgi tatma gerçekleri arasında, seçimi kaybedince hapisle karşılaşma durumu da katılınca, Netanyahu’nun durumuyla epey beklentilerle dolu merak oluştu. Çoğuna göre zaten kim kazanırsa kazansın resmî siyasetin değişmeyeceği durumu da vardı. Ama öylesine konularla simgeleşip, açıklamalarıyla tepki alan başbakan vardı ki onun kaybetmesi dahi moral değer olarak sevinç yaratacağı da öteki gerçekti. Sonuçta önceki yazımda da yazdığım gibi, ülke İsrail’di. Onun gerçekleri vardı. Ama onca kanla yıkanan başbakanın kaybetmesi de kimine adeta nefes geliyor havası da getirmeye adaydı.

İsrail’de seçimler yapıldı. Sık sık gelen haberlerde de anlaşıldığı gibi, her sandık sonrası rakamlar dahi oynuyordu. Başlangıçtaki muhalefetin daha fazla sandalye rakamı, resmî olmayan son sonuçlara göre yine de Netanyahu’nun bloğunun birinci geldiği bilgileri oluyordu. Netanyahu Bloku 55 sandalye, muhalefet 49 sandalye ve Arap partileri de 16 sandalye kazandı.

Bu sonuçlar eğer kesinleşirse, çoğunluk yok. Arap partilerinin tutumu önemli olacak. Anlaşılamaz koşulunda da yeniden erken seçime gidilecek. Tabii bir de şu durum var: İsrail’de zaman zaman bloklardaki partiler kayarak öteki tarafa geçiyor. O zaman da koalisyon kuruluyor. İsrail’de koalisyon kurmak gelenekselleşen tutum gibidir. Hatta son değil de önceki seçim öncesi üç defa erken seçime gidildi.

Kimin kuracağı yanına Netanyahu’nun yolsuzluk nedeniyle yargılanma gerçeği nedeniyle koalisyon kurmanın derecesini yükseltiyor. Zaten iktidar dönemindeki savaşların bir yorumu da Netanyahu’nun yargılamadan kaçma amaçlı olduğu inancı vardı.

Sonuçta İsrail seçimleri sonlandı. Epey merak edildi. Ama sonuç belirleyici değil, sorularla ve siyasal dans ederek yaşama yine merakla konulup beklenecek. Tabii eklemek gerekir: söz konusu edilen Arap partileri Filistin örgütleriyle fazla alakası yok. Hatta festivallerde İsrail adına gelen Arap ekiplerin kendilerinin durumunun başka olduğunu anlatıyorlar. Bu seçimde İsrail’de yaşayan Araplar ilk defa yüksek katılımla böylesi güçlü halde çıktılar. Koalisyonu belirleme anahtarı oldular. İsrail siyasal gerçeğini de unutmamak önemlidir.

Üstelik İsrail hâlâ Batı Şeria’da işgalciler yerel Filistinlilere saldırarak, evlerini yıkarak topraklarına el koyup, ilhaklaşma politikasını sürdürmektedir. İşgal altı veya mülteci Filistinliler ile oy kullanan İsrail Araplarını birbirine karıştırmamak gerekir. Hatta festivaldeki konuşmalarımızda Arapların Filistinli hareketleri eleştirdiklerini de dinledik.

Kısaca, İsrail’de seçimler sonlandı. Sonuç, koalisyon ve daha da iddialı katılımcı koalisyon dönemine girdiler. Eğer koalisyon olmazsa yine sandık başına. Fakat bu defa İsrail’de seçime katılımın epey yoğun da olduğu kesin. Acı gösterge: İsrail’in yaşadıkları ve Siyonist devlet gerçeği, bu seçimlerde barış hareketlerinin ve sol görüşlerin zayıfladığını da gösterdi. Böylesi bir denklem çıktı.

Değinmeden olmaz: Brezilya seçimleri de sonlandı. İkinci turda Brezilya geleneği de bozuldu. İlk turu alan, ikinci turu da alır geleneği, Lula’nın yoğun çalışmasıyla tepetaklak hale sokuldu. Tabii seçimi kaybeden oğul Bolsonaro ise seçim sonuçlarını kabul etmeyeceğini açıkladı. Brezilya yargısı ise oğul Bolsonaro’yu kara para aklamakla suçlamaya başladı. Mal varlığına el koydu. Cloy Bolsonaro ülkeden kaçtı. Nereye mi: Tabii ki ona en çok destek veren, entrik yapan Amerika’ya. Dostu Trump’un kollarına kavuştu. Amerika’daki kardeşinin yanına ulaştı. Arjantin üzerinden Ekvador’a, oradan da Amerika’ya uçtu.

Belli ki Lula bu konularda tavırsız duracak. Tıpkı önceki seçimlerde olduğu gibi, darbe yapma çağrısına dek tavır koyan baba Bolsonaro’yu hapse attığı gibi. Demokratik karşıt yasa dışılıklara hoşgörülü bakmayacağı anlaşılıyor.

Bir Orta Doğu devleti İsrail ve Latin Amerika kadar dünya gücüne giden Brezilya seçimleri sonlandı. Orta Doğu’nun kurdurtulup emperyalizmin bölgesel merkezi olan İsrail ile Latin Amerika’nın en büyük ülkesi Brezilya siyasal sandık tercihlerini yaptı. İsrail hâlâ acaba sorusuyla yeniden sandığa kısa zamanda gitme olasılığı var. Ama genel yankıları devam edecek. Hele İsrail’de kaos dönemli Netanyahu da yapamayacağı karanlık kirli iş yoktur. Kimine göre Amerikan seçimleri sonrası İran’a saldırmak dahi her anlıktır. Bakalım karanlıkta hâlâ yol alan dünyamız aydınlık ışığını ne zaman görecek?