Taşyapı’nın ayağına taş değmez – Gözde Bedeloğlu

2024 yerel seçimlerini, CHP’nin Şişli Belediyesi için aday gösterdiği şehir plancısı Resul Emrah Şahan, yüzde 66,6 gibi rekor bir oy oranına ulaşarak kazanmıştı. ‘Kent uzlaşısı’ soruşturması kapsamında, terör suçlamasıyla tutuklandı. Belediyeye, polis eşliğinde gelen Şişli kaymakamı kayyım olarak atandı. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin, terörsüz Türkiye kapsamında çalışmalar sürerken, geçen yıl görevden alınan Mardin Belediye Başkanı Ahmet Türk’ün göreve iade edilmesi ve tutukluluğu devam eden Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in de tahliyesinin gerektiğine dair sözleri, dikkati Resul Emrah Şahan’a çevirdi. Ancak Şahan’a bu kez de yolsuzluk suçlaması yöneltildi. Şikayetçilerden biri Taşyapı İnşaat’ın sahibi Emrullah Turanlı.

İSTANBUL’UN KALBİNE HANÇER

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ı ‘çete üyesi’ olmakla itham eden Emrullah Turanlı, Şişli’de deprem toplanma alanına 72 katlı gökdelen yapmak istiyor ancak Şişli Belediyesi karşı çıkıyordu. Başkan Şahan’a göre bu inşaat İstanbul’un kalbine saplanacak bir hançer olmakla birlikte, sayıları hızla azalan deprem toplanma alanlarından birinin daha kaybedilmesi anlamına geliyordu. Turanlı, belediyenin inşaattaki usulsüzlükler nedeniyle kestiği cezayı da kendisinden rüşvet istendiği şeklinde aktarmıştı. Emrah Şahan, Taşyapı projesinin şehircilik ilkelerine uymadığını, orada yapılacak herhangi bir şey için de sadece kentin faydasının göz önünde bulundurulacağına dair Şişli halkına söz vermişti. Belediyenin, bir rant projesi olduğu ve kamu çıkarına uymadığı gerekçesiyle karşı durduğu inşaat alanı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından rezerv alan ilan edildi.

VERGİ İNDİRİMİ, UCUZ KREDİ

Aldığı milyarlarca liralık, hazine garantili kamu ihaleleriyle bilinen Turanlı’nın şirketi Taşyapı, (Evrensel’den Uğur Zengin’in haberi/27 Temmuz 2024) 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında hiç vergi vermemiş. İktidar şirkete 2019 yılı aralık ayında 467 milyon 657 bin Euro tutarında vergi indirimi ve Beşiktaş’ta inşa ettiği 5 yıldızlı otel için de KDV istinası sağlamış. Şirkete ayrıca kamu bankalarından ucuz kredi verilmiş. Emrah Şahan’ın, hakkında yürütülen ‘kent uzlaşısı’ soruşturmasından tahliye edilme ihtimali sonrası Emrullah Turanlı’ın Şahan ve  İmamoğlu’na yönelik rüşvet ve çetecilik suçlaması bir kez daha gündeme geldi. Turanlı’nın sahibi olduğu, bol imtiyazlı, indirimden vergi silmeye, arsa temininden ucuz krediye kadar hükümet tarafından her türlü kolaylığın sağlandığı Taşyapı’nın yurtdışında pek çok projesi var. Şirketin gözde yatırım yerlerinden biri de Kuzey Kıbrıs.

ZULÜM HALKA MI, ŞİRKETE Mİ?

Timur Soykan, önceki gün Birgün’deki yazısında Emrullah Turanlı’nın ifadesine yer vermişti. Resul Emrah Şahan’ın, belediye meclisi üyesi olduğu zamandan başlayarak kendisine zulüm ettiğini ve başkan seçildikten sonra da zulmün şiddetini artırdığını iddia etmişti. Yirmi milyon insanın yaşadığı İstanbul’da, bilim büyük yıkıcı bir depremin kapıda olduğunu pek çok kez tekrar etmişken, deprem toplanma alanlarından birinin daha yok olmaması için, Taşyapı’nın 72 katlı gökdelenine karşı çıkan Emrah Şahan, meğer yıllardır Emrullah Turanlı’ya eziyet ediyormuş. Ancak Şişli halkı ortada bir eziyet varsa o da bize yapılıyor diye düşünmüş olacak ki, kamu yararına aykırı rant projelerine karşı duracağını söyleyerek seçim yarışına giren Emrah Şahan’ı, rekor oyla belediye başkanı seçti. Yıllardır, hükümetin imtiyazlı şirketleri arasında bulunan, kârlı ihaleler ve vergisizlikle ‘ödüllendirilen’ Taşyapı’ya edildiği söylenen eziyetin boyutunu insan merak ediyor. Üstelik imtiyazları Türkiye ile de sınırlı değil, Kıbrıs’ın kuzeyine de bolca uzanmış vaziyette.

ERCAN HAVALİMANI İÇİN RÜŞVET İDDİASI

Taşyapı, 2012 yılında Ercan Havalimanı ihalesini alarak ilk kez bir havalimanının yapımı ve işletmesi için kolları sıvadı. Kuzey Kıbrıs’ta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çok yakını olarak bilinen Turanlı, en büyük ortak olarak havalimanının işletme haklarını 25 yıllığına devraldı. 2015 yılında temeli atılan havalimanının 48 ayda ve 300 milyon Euro’luk yatırımla tamamlanacağı açıklandı. Ancak on yılda tamamlanabildi. Bakanlar Kurulu 2017 yılında, işletme hakkı 2038’de dolacak olan Ercan Havaalanı’nın sözleşmesini dört yıl daha uzattı, son tarihi 9 Ocak 2042 olarak belirledi. Devletin araziyi devretmekle hatalı davrandığını, Ercan’da sağlıklı bir denetimin olmadığını, şirketin istediği rakamları ciro olarak gösterdiğini söyleyen dönemin Ulaştırma Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu Emrullah Turanlı’nın kendisine “KKTC siyaseti, bürokrasi cebimde” dediğini iddia etti. Kıbrıslı gazeteciler Meltem Sonay ve Mert Özdağ’a konuşan Turanlı ise bakanın kendisinden denetim parası adı altında 12 milyon Euro istediğini iddia etti. Bakan Ertuğruloğlu’nun söylediğine göre; “Emrullah Turanlı’nın sözünü ettiği paralar Ercan İhalesi’nin Şartnamesi’nde var olan mükellefiyetidir.” (Yenidüzen/Haziran 2017)

TURANLI’YA YURTTAŞLIK VE VERGİ AFI

Sonra ne mi oldu? Bakanlar kurulu, Emrullah Turanlı’ya KKTC yurttaşlığı verilmesine karar verdi. Taşyapı, 21/B pazarlık usulüyle 150 milyon liralık bir yol ihalesi aldı. Turanlı’nın şirketinin vergi borcunun geçen yıl 338 milyon lirayı bulduğu ve vergi affı için başvurduğu öğrenildi. (Kıbrıs Postası) 2023 yılında ise Cumhuriyetçi Türk Partisi Milletvekili Salahi Şahiner, AKP destekli KKTC hükümetinin, Turanlı’ya yaklaşık 60 milyon Euro vergi affı sağladığını açıkladı. Aynı yıl zarar beyan eden şirket hiç vergi ödememiş.

Türkiye’de pişen ihaleler elbette Kuzey Kıbrıs’a da düşer; ancak pek tabii Türkiye sermayesine, Kıbrısın mimarı, müteahhitine değil. Muhalefetin, ‘KKTC tarihinin en büyük peşkeşi’ dediği Ercan Havalimanı özelleştirmesinde durum o ki zarar yine yurttaşa, kâr yine şirkete yazılmış, kasa yine kazanmış.