yazılariktibasSömürgeciliğin en kanlı-iğrenç hali - Hüseyin Aykol

Sömürgeciliğin en kanlı-iğrenç hali – Hüseyin Aykol

Orjinal yazının kaynağıyeniyasamgazetesi9.com
Kategori:

Elimde bu kez incecik bir kitap var. Hepsi hepsi dört forma; yani 64 sayfa kadar. Ama elimde tutmaya korkuyorum. Kitaptan adeta elleri, ayakları kesilmiş binlerce Kongolu dökülüyor çünkü.

Mark Twain’in yazdığı “Kral Leopold’un Kendi Kendine Konuşması” isimli kitabı, Oku Yayınevi yeni yayınladı. Oku Yayınevi’ni belki hatırlarsınız, hani “Savaşa Karşı Savaş” kitabını yayınlanışının 100. yılında dört dilli evrensel formatını koruyarak ilk kez Türkiye’de okurlarla geçen yıl buluşturmuştu.

Uzun yıllar Belçika’nın sömürgesi olan Kongo büyük bir soykırıma sahne oldu. Belçika Kralı II. Leopold 10 milyona yakın insanı tembel oldukları, yeteri kadar kauçuk toplamadıkları için öldürttü. İnsanların elleri, ayakları kesildi ve dünya bu olaya karşı umursamaz bir tavır aldı.

Yaşananlar o kadar sarsıcıydı ki Kongo’da kısa süreliğine olanlara tanık olan Joseph Conrad hiçbir zaman suçluluk hissini üstünden atamadı, bu vahşet üzerine “Karanlığın Yüreği”ni yazdı. Ancak Mark Twain’in kitabıyla bu olaylara doğrudan dikkat çekilebildi ve tarihte ilk kez uluslararası insan hakları kampanyası başlatan bir kitap oldu.

Siyasi hiciv türünde bir kurgu olsa da Mark Twain, dönemin raporları ve tanıklıklarına da yer vererek belgesel niteliği de taşıyan ve Kongo vahşetini ya da belki daha doğrusu insanın para hırsını anlatan en önemli kitaplardan birini kaleme almış oldu.

Emperyalizm karşıtlığını ve sivri dilini sakınmadan saldıran Mark Twain, hepimizin aklında olan bir fikri; bir diktatörün etrafında olan biteni kontrol edemeyince odasında nasıl krizler geçirebileceğini akıldan çıkmayacak bir biçimde canlandırdı.

Bu katliam için Belçika krallığından ya da hükümetlerden herhangi bir özür halen dilenmediği gibi, birkaçı yıkılsa da, ülkenin birçok yerinde II. Leopold’un heykelleri halen durmaktadır.

Mark Twain’i tanımayan var mı?

Ülkemizde hiç olmazsa lise bitirmiş insanlarımızın herhalde “Tom Sawyer’ın Maceraları” adlı çocuk romanından haberi olmuştur. Asıl adı Samuel Langhorne Clemens olan Mark Twain’in ırkçılık karşıtı “Huckleberry Finn’in Maceraları” romanı ise kimi edebiyatçılar tarafından Amerikan edebiyatının ilk büyük eseri olarak değerlendirilir.

İcat edildiğinde daktiloyu kullanan ilk kişilerden biri olan Mark Twain, 1835 yılında doğdu. Ülkesinde pek çok iş yaptı, iflas etti. Borçlarını ödeyebilmek için, oradan izlenimler yazmak üzere çıktığı gezilerde başta Hindistan, Ortadoğu olmak üzere birçok sömürge hakkında ayrıntılı bilgilere sahip oldu.

Mark Twain, 1860 ve 1870’lerde aslında ABD’nin emperyalist amaçlarını paylaşıyordu. Örneğin Hawaii Adaları konusunda ABD çıkarlarını kararlılıkla savunuyordu. 1890’ların ortalarındaki fikrini tarif ederken “Kızıl bir emperyalisttim. Amerikan kartalının Pasifik Okyanusu üzerinde çığlık atmasını istiyordum” diyordu.

Fakat 1899’dan itibaren dünya görüşünü tersine çevirdi ve anti emperyalist oldu. Emperyalizm karşıtlığını on binlerce üyeye ulaşacak “American Anti-Imperialist League”in başkan yardımcılığını yaptı. ABD’nin Filipinler’i ilhakına karşı çıkmak gibi faaliyetleri olan bu hareketin içinde, 1901 yılından 1910 yılındaki ölümüne değin bulundu.

Yaşlılık yıllarında sömürgeciliği, ırk düşmanlığı, kazanç hırsı, dinsel ikiyüzlülüğü sert bir dille eleştiren yazılar yazdı. 1905’te 70. yaşını Beyaz Saray’da Theodore Roosevelt’in onuruna verdiği yemekte kutladı. 1907’de Oxford Üniversitesi kendisine fahri doktora verdi. Geçirdiği kalp rahatsızlığı sonucu 21 Nisan 1910 tarihinde Connecticut’ta öldü.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Vladimir Simović yazdı: Sırbistanlı öğrenciler Vučić’i nasıl yendi?

Seçim analizi: Vladimir Simović(Solidarnost üyesi, Avrupa Solu Yönetim Kurulu...

Önder Algedik yazdı: COP31’in Gizlediği

Birikim'de bu yıl yayımlanan dört yazıda aynı soruyu farklı...

Nuray Sancar yazdı: COP 31 iklim zirvesi… şaka gibi

Üç gün sonra Antalya’da genişletilmiş Expo sahasında düzenlenecek COP...

Yelda Erçandırlı yazdı: Lula, ekstraktivizm ve sol kalkınmacılığın sınırları

Luiz Inácio Lula da Silva’nın 25 Ekim 2026’da dördüncü...

Mahir Ulutaş yazdı: Ankara-Bakü hattındaki krizin yapısal dinamikleri üzerine

Ankara ve Bakü arasındaki “kardeşlik”, en çetin diplomatik krizlerinden...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,265TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

Volkan Yaraşır yazdı: Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

Kojin Karatani bir eylem ve düşün insanı. Modern toplumun...

Fikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

‘’Gezegen bizi kurtaracağı düşünülen insanlarca öldürülüyor.’’                                                                        Greta Thunberg COP taraflar...

Özkan Yıkıcı yazdı: Yakın tarih ile garantörlerimiz: Yunanistan ve Türkiye

Birkaç makaledir, Onbeş Kasım üzerinden gidiyorum. Özellikle Kuzey Kıbrıs'ta...

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Canlı yayın

01:05:18

#video Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı karikatürlerle gündemi konuşuyor

Sözün bittiği yerde çizgiler konuşuyor... Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı, karikatürlerin rehberliğinde Kıbrıs'ın kuzeyindeki memleket ahvalini ve siyasetin perde arkasını değerlendirdi.
01:00:29

#video Avrupa’nın aranan suçluları ve Kıbrıs’ın kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Kıbrıs'ın kuzeyi uluslararası suçluların sığınağı haline mi geldi? Kuruluş yıl dönümünde güvenlik zafiyetleri, kara para akışı ve yasal boşluklar canlı yayında mercek altına alındı.
01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.