Ertan Erol yazdı: Trump’ın kayığında Kolombiya sağı

Kolombiya’da Seçilmiş Başkan Abelardo de la Espriella kuracağı hükümeti ve kabinesini şekillendirirken, Başkan Gustavo Petro döneminde uygulamaya konulan ya da sürdürülen politikalardan vazgeçilerek nasıl bir yol izleneceğini de belirlemeye başladı. Barış sürecinde kurulan özel yargı organının kamusal finansmanını keseceğini ilan eden de la Espriella, kamu harcamalarının keskin bir biçimde azalacağı, Barranquilla şehrinin alternatif bir başkent olarak ilan edileceği gibi vaatlerinin yanı sıra dış politikada da köklü bir değişiklik yapacağının sinyallerini veriyor.

Yeni dönemde Kolombiya’nın özellikle dış politikada konumunun yeniden şekilleneceği anlaşılıyor. Şaşırtıcı olmayacak bir biçimde Petro döneminde açılan birçok dış temsilciliğin kemer sıkma politikaları ya da ideolojik farklılıklar sebebiyle kapatılacağı ilan edildi. Bunların başında Kolombiya’nın Küba ve Nikaragua temsilcilikleri geliyor. Gerçi Küba’daki son gelişmelere bağlı olarak ülkeye uygulanan ABD politikalarında bir değişim yaşanabilir. Ancak buna rağmen Petro’nun son yabancı ülke ziyaretlerinden birini gerçekleştirdiği Küba ile yeni kurulan ilişkiler sürdürülmeyecek gibi görülüyor. Kemer sıkma bahanesi ile dış temsilcilikler kapatılırken, Petro döneminde frenlenen Kudüs’te bir büyükelçilik açılması projesinin gerçekleşmesine kesin gözü ile bakılıyor.

Aynı zamanda, de la Espriella’nın Uribeci Başkan Ivan Duque döneminde ticaret bakanlığı yapmış Başkan Yardımcısı José Manuel Restrepo’nun gerçekleştirdiği ilk ziyaretlerin Kolombiya’nın bölgedeki diğer aşırı sağ hükümetler ile de yakın ekonomik ilişkiler kurmaya çalışacağı izlenimini veriyor. Peru’da dördüncü defa aday olarak yarıştığı seçimlerde ikinci turu yurt dışı oyları sayesinde kazanan, diktatör Alberto Fujimori’nin kızı Keiko Fujimori’nin başkanlık görevini devralma törenine katılan Restrepo burada bölgedeki diğer sağcı liderler ile görüşme fırsatı bularak bu ülkelerle ekonomik ilişkileri geliştirmeyi hedeflediklerini belirtti. Bununla birlikte, Kolombiya’nın en büyük önceliği ABD ile kuracağı yakın ilişkiler ve bu ülkeden gelecek yatırımlar.

Uzun bir geçmişi olan, ancak Petro döneminde gerileyen ABD-Kolombiya müttefikliğinin, şimdi aynı ideolojik oryantasyona sahip iki lider ile yeni bir ivme kazanması beklenebilir. De la Espriella’nın, Trump yönetimine Güney Komutanlığının bölgede tahkim edilmesine yönelik açık çek vereceği kesin gibi. İki ülkenin güvenlik konusundaki iş birliği çok uzun zamana dayansa da artık durumun biraz farklı olduğunu da kabul etmek gerek. ABD bölgedeki en önemli düşmanı Venezuela’yı yarı müstemleke haline getirdiğinden Kolombiya’nın tekilliği sarsılmış bulunuyor. Ancak özellikle küresel uyuşturucu üretimi ve ticareti için önemli bir konumda bulunan Kolombiya’nın beklediği ekonomik kazanımları elde edebilmek için Trump yönetiminin her istediğini vermeye hazır olacaktır.

Aynı düşüncelere sahip olan para piyasaları ise aşırı sağcı bir adayın başkan seçilmesini büyük bir coşku ile karşıladı bile. Kamu harcamalarını yüzde 40 oranında kesmeyi hedefleyen de la Espriella aynı zamanda yıllık yüzde 7 büyüme gerçekleşeceği sözünü veriyor. Bu kadar büyük bir kemer sıkma politikası ile yıllık yüzde 7 büyümenin ne kadar mümkün olacağı ise yatırımcıları çok ilgilendirmiyor olsa gerek. Mali disiplin kavramı doların ve CDS risklerinin hızlı bir biçimde düşmesi için yeterli mucizede bir kavram gibi görünüyor. Ama piyasalar kadar yeni Başkan Abelardo de la Espriella’nın asıl güvendiği husus yeni dönemde Kolombiya’nın ABD ile sürdüreceği ilişki. Çünkü her ne kadar büyük bir kırılma gerçekleşmese de Gustavo Petro döneminde Trump yönetimi ile birden fazla krizin yaşandığı, ABD’nin Kolombiya’ya yönelik birden fazla konuda yaptırım tehditlerinde bulunduğu ve karşılıklı olarak suçlamaların yoğunlaştığı bir ikili ilişki modeli ortaya çıkmıştı.

Ancak bugün, Kolombiya’nın seçilmiş devlet başkanı ABD pasaportu taşıyan Trump hayranı ve Trump tarafından açık bir biçimde desteklenen bir siyasetçi. Bu açıdan ikili ilişkilerde yaşanan krizlerin artık tekrarlanmayacağı kesin. Bununla birlikte de la Espriella’nın en büyük kaygısı ise kasımda gerçekleşecek ABD ara seçimleri. Bu seçimlerde Demokratların Kongrede çoğunluk elde etmesi, tüm yumurtaları Trump sepetine koyan Kolombiya sağı için büyük bir felaket olabilir.