Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim Zirvesi“ne katılan Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nicos Christodoulides, yaptığı konuşmada “Kıbrıs’ın bağımsız eşit ve egemen bir devlet olduğuna” vurgu yaptı.
Kıbrıs Cumhuriyeti, adada yaşayan iki toplumun siyasi eşitliğinde 1960’ta kurulmuş, ancak dış kışkırtmalarla iki toplumun çatıştırılması sonucu, 1963 yılından beri yönetiminde Kıbrıslı Rumların olduğu ve 1974’te Türkiye’nin garantörlük sorumluluğu çerçevesinde askeri müdahalesi ile adanın kuzeyinde yüzde 37 toprağı üstündeki egemenlik hakkını kaybetmiş bir devlettir. Kıbrıs Cumhuriyeti tarihinde çok önemli bazı gerçekleri hatırlatmakta yarar vardır.
Bunlardan ilki, 4 Mart 1964 tarihinde Birleşmiş Milletler’de, Türkiye’nin de onayı ile alınan 186 sayılı karardır.
Bu kararla, toplumsal çatışmalarla devletin dışına atılan ve devlete geri dönmeyi reddeden, Kıbrıs Türk tarafının olmadığı ve sadece Rum Toplumu temsilcilerinin yönetimindeki devleti Türkiye dahil tüm devletler resmi olarak tanımıştır.
1974 yılında, NATO’nun planına uygun olarak, Türkiye’nin garantörlük sorumluluğu çerçevesinde yaptığı askeri müdahale sırasında uçaklardan attığı bildirilerden birinde şunlar yazıyordu:
“Kıbrıslı Rumlar;
Biz kan dökmeyi katiyen istemiyoruz. Sizleri dost bildik… Yine dost bileceğiz… Biz adayı sizi kandıranlardan ve kana bulayanlardan temizlemeye geldik…
Güzel adada yine asırlarca kardeş bildiğin Kıbrıs Türkü ile huzur içinde yaşayacaksın. Biz bunu sağladıktan sonra Türkiye’ye döneceğiz. Biz toprak değil, sulh, adalet ve kardeşlik istiyoruz.
Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri”
Yukarıdaki bildiride yazılanların aksine garantör ülke Türkiye, ada toprağının yüzde 37’si ele geçirilmiş, kuzeyde yaşayan Kıbrıslı Rumlar etnik temizlikle adanın güneyine sürmüş, güneyde yaşayan Kıbrıslı Türkler güvenlik gerekçe gösterilerek adanın kuzeyine toplamış, Kıbrıslı Rumların terk etmek zorunda olduğu taşınır ve taşınmaz mallara “ganimet” adı altında el koyarak, başkalarına tapulanmış, altına imza koyduğu 1949 Cenevre Sözleşmeleri’ni çiğneyerek, “tarım iş gücü” adı altında adaya sistematik nüfus taşıyarak, demografik yapıyı bozmuş, yerleşim yerlerinin isimlerini değiştirmiş, yasa zoru ile Kıbrıslı Türklere soy isim aldırmış, Türk Lirası’nı resmi para birimi olarak tedavüle sürmüş, kadastro sistemini değiştirmiş, eğitim sistemini kendine uyarlanmış, adanın kuzeyinde kumar, kara para aklama, fuhuş, insan ve uyuşturucu ticareti gibi Kıbrıs Türk toplumunu onuruna yakışmayan faaliyetleri ekonomi adı altında yerleştirmiş, her köşeye bir cami inşa ederek Sünni İslam dayatması yapmış, tüm kurumların başına “müşavir” adı altında kendi memurlarını atamış ve hepsinden önemlisi 1983 yılında kendinin bile sözde tanıdığı ayrılıkçı sözde bağımsız bir devlet kurmuştur.
1996 yılında, Türkiye’deki Tansu Çiller Hükümeti Avrupa Birliği ile “Gümrük Birliği Antlaşmaları” karşılığında, Kıbrıslı Rumların yönetimindeki Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa Birliği’ne tam üye olması için görüşmelerin başlamasına garantör ülke olarak onay vermişti.
Bu antlaşma ile Kıbrıs Türk toplumu Avrupa ile yaptığı serbest ticareti kaybetti.
1999 yılında, Türkiye’deki Bülent Ecevit Hükümeti, Helsinki Zirvesi’nde Türkiye “tam adaylık statüsü” verilmesi ve giriş görüşmelerinin başlaması karşılığında, Kıbrıslı Rumların yönetimindeki Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, Kıbrıs Sorunu çözülmeden de Avrupa Birliği’ne tam üye olmasına onay vermişti.
Türkiye’de Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakan olduğu 2003 yılında, Atina’da yapılan zirvede, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tam üyeliği, dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül tarafından onaylanmıştı. İmzalanan onuncu protokolle, Avrupa Birliği müktesebatı adanın kuzeyinde uygulanmadığı için Kıbrıslı Türkler Avrupa Birliği’nin dışında kaldı.
Türkiye, pazarlık üzerine kurulu bir Kıbrıs siyaseti izlemektedir. Bu noktada Kıbrıs karasularında keşfedilen doğal gaz ve petrol yatakları ile ilgili sürdürülen siyaset de pazarlığın bir parçasıdır.
Doğal gaz yataklarının keşfedilip, araştırmaların başlayacağı 2011 yılı sonrası askeri tehditlerle, bölgeye savaş ve araştırma gemileri gönderen Türkiye “Mavi Vatan Doktrini” çerçevesinde hareket etmektedir.
Kapalı kapılar arkasında ne olmuşsa, bu tehditler yerini diplomatik temaslara bırakmış ve 2027 yılında bu gazın çıkarılarak Mısır’da sıvılaştırılıp, ticari hale gelmesine ses çıkarmamayı tercih etmektedir.
Aynı dönemde, Avrupa Birliği’nin mali desteğinde Girit adası üzerinden Kıbrıs ve İsrail’in elektrik kablosu (Great Sea Interconnector) ile 2031 yılına kadar, Avrupa’ya bağlanmasına bile itiraz etmemekte, sadece kınama mektupları ile yetinmektedir. Kıbrıslı Türkler bu konuda taraf olarak bile kabul görmemektedirler.
Türkiye’nin yıllardan beri sürdürdüğü siyasette temel çıkış noktası, “Kıbrıs Türk toplumunun haklarını koruma” yatmaktadır.
Oysa ki yaşadığımız gerçeklere baktığımızda, Kıbrıs Türk toplumunun, Türkiye’nin izlediği yanlış siyaset yüzünden, adanın kuzeyinde hızla yok oluşa sürüklenmenin yanında, 1960’ta kazandığı uluslararası statünün de gerisine düştüğünü gözlemlemekteyiz.
Kıbrıs Cumhuriyeti’ne dönüşü de ayrı devlet olarak tanınması da ve bazılarının istediği gibi Türkiye’ye bağlanması da Türkiye tarafından engellenmektedir. Gelinen durumda Türkiye bölünmüş ada statükosundan son derece memnundur.
Haklarını savunma adına, kapalı kapılar arkasında Kıbrıs Türk toplumunun “siyasi rehine “olarak kullanılması yaşadığımız gerçekliktir. İki ayrı devlet, tanınma veya Türkiye’ye bağlanma sözleri hayalden öte anlam taşımamakla birlikte, Kıbrıs Cumhuriyeti bir gerçeklik olarak ortada durmaktadır.
Haklarımızı koruma adına, laftan başka bir şey üretmeyenlerin arkasından koşulduğu sürece, bu hayallerin bedelini Kıbrıslı Türkler en ağır şekilde ödemeye devam edecektir.
Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.



