Neoliberal sürece kapitalist sistem geçerken, özellikle emek eksenli sınıf mücadelesi temelinde dünyaya yaklaşan kesimler önemli uyarıları hep sıraladılar. Sıralananlar ne yazık ki çok geçmeden kanıtlandı. Üstelik giderek sermaye güçlenir, kârına kâr eklerken, ezilen emek ekseni daha da yoksullaşarak, gelir dağılımı ulusal uçurum makasının açılmasıyla da yaşanıyordu.
Başta siyasal parti ve giderek sendikalar örgütsel olarak kırılırken, siyasal bakış merkezli eksene oturtulunca da artık ezilenlerin yaşadıkları fazla gündeme gelmemeye başladı. Bunlardan biri de birçok ülkede iyice artan, sisteme göre “kaza” ama genel bakışla yaklaşanlara da sayısal duruma göre “cinayet veya katliamla” isimlendirildi.
Artık kapitalizm hem emek sömürüsünü artırdı hem de kârına kâr ekledi. İşçi katliamları artık haber dahi yapılmıyordu. Özellikle örgütsüz konum veya emek ekseninde yaygınlaştırılan yabancı göçmen çalışan da olunca haber değeri dahi olmuyordu. Yetmişlerde işçi cinayetleri haber olmanın dışında, tepkilerle sokakta protesto edilirken, günümüzde bırakın protestoyu, haber yapma kriterine dahi önem derecesine gelemiyor.****
Hayat bunları hep tekrarlıyor. Hiç uzağa gitmeyelim: Hem K. Kıbrıs’ta hem de Türkiye’de artık öyle basit nedenlerle kaza oluyor ki peşinden ölüm gerçekleşmesi de doğallaştı, insani bakışı dahi sildirtiyor. Bir magazin lafından daha az öneme alınan aşamaya gelindi. Sendikasızlaşma, sermayenin daha da kâr etme ikilemi artık insani yaklaşımı da yok ediyordu. Özde, sosyalist devrimci yapıların kırılması ve seçenek olarak gerilemesi nedeniyle artık emek katliamlarını duyuracak enstrümanlar da yok edildi.
Ben niye mi bu konuyu ele alıyorum: Ülkemizde arada bir haberle bir yerden düşüp ölen işçi haberi duyarız. Bazen de ekrana gelmese de olaya yakın olan birileri, oralarda iş cinayeti olduğunu söyler. Sonuç elbet yok. Yasaymış veya yargı falan aramayın. Çoğu partilerin gündeminden de düşürülüyor. Hele de basit ama öldürücü durumu yaşayan kişi veya kişiler yabancı denilip de dışlanıyorsa…
Son günlerde sık sık Türkiye’den de işçi cinayetleri haberleri geliyor. Tüm sansürlere karşın olayın dehşeti, ister istemez onca kısıtlamalara rağmen haber yapılıyor. Zaten yine sık sık yargı bilgilerinde iş katliamları ve yargılanma sürecindeki acayiplikler de ibretle izleniyor. Ama beklenen tepki yok. Hatta iki tutum net. Tıpkı bizdeki gibi. Ya hemen habere yasak konup sadece resmî açıklamalarla yetinilme deniliyor veya hiç olmamışçasına susuluyor. Ama en ufak sızdırma veya araştırmada ise daha da kötü gerçek suratımıza vurur. Tek olayda değil de genelleşince de neden sorusuna daha kolay yanıt buluruz.
Şu çok sevdiğim kelime hemen başa konulur: “Eğer”… Evet, eğer gereken tedbirler alınsaydı, yasaların gerektirdiği işler yapılsaydı bu kaza olmazdı. O zaman da hemen devamında emek eksenli bakanlar “kaza değil cinayet” tespitini koyar. Belirttiğim gibi, eğer ile gereken tedbirler hem de basit şekliyle de olay üstüne konulunca durum çok vahim, devamı da gelir: Araştırma yapılsın denilince mecliste evet efendimci parmaklar hemen ret ederek o yolu da kapatırlar.
Bunları Türkiye’de son Havaş katliamında direkt tekrardan yaşadık. On sekiz insan öldü. Benzeri ise yine bir işçi katliamında dördü çocuk sekiz kişi ölümünün yargıdaki tutumlarla da karşılaştık. İsterseniz Çorlu tren katliamı veya başkalarını da ekleyin. Zaten Mehmet Altan’a göre bu yıl on ayda resmî rakama göre işçi katliamında iki bin ölümlere yaklaştı. Sadece ekim ayında bin dokuz yüz olmasa da dokuz yüzü çoktan aştı.
Genel tabloda ise Türkiye işçi katliamı ölümlerinde Avrupa’da liderliği bırakmıyor. Dünyada ise yıla göre ilk üçte.
İsterseniz Havaş katliamı ve sonrasına bakalım: Hemen habere yasak konuldu. Sadece resmî açıklamalar olacak denilir. Ancak günümüz dünyasında habercilik genişliği bazı bilgileri de başka kanallardan duyma olasılıkları bol. İlk bulgular da net: Eğer kelimesine yeniden ihtiyaç hasıl oldu. Gereken tedbirler alınmadı. Denetimler yapılmadı veya geçiştirildi. Şikâyetler yapıldı. Uyarılar geldi. Ama dikkate alınmadı. Bunlar daha ilk ağızdan gelen bilgiler.
Aynen ülkemizde de geçerli. Kumyalı’daki yıkılan yerin durmadan gelen uyarıları veya inşaattan düşen kişilerin gereken önlemlerin olmaması hemen duyulur. Ama çoğu zaman ölenin yabancı veya yoksul olması kolayca gündemden kaçırılmasına yaramaktadır.
Örnekleri artırmak kolay. Örnekler bol. Yargıda ise oyunlar bitmez. Ama denetim dahi sorun oluyorsa, ölenlerin insan olmasına rağmen ilgi görmemeleri, siyasetin sorgulama yerine engeller koyarak kapatması sonucu hem katliamlar oluyor hem de artık duyulması da engellere takılarak kendi neoliberal dünyanın örnekleri olarak yaşatılmaktadır. Hatta hazırolda olan bizim Takeci efendi gibi gazeteciler de durmadan sendikaların kapanmasını, böylesi konularda sessiz kalmasını da insanlara savunmaktadır.
En acısı şu: Soma’da üç yüz üzerinde işçi katledildi. İlk defasında olan bu durum devamında yine arızalarla ölümler sürdü. Ancak aynı yerdeki insanlar bu koşulları yaratıp göz yuman AKP’ye oy da attılar. Bu paradoksal siyasal duruş da var. Şimdi Havaş’ta katliam oldu. Mecliste soruşturulması için hayır çıktı. Hayır veren mutlaka bu bölge halkının da seçtiği vekiller var. Net şekliyle ötekiler gibi denetimin eksik veya yapılmaması ile tehlikenin de uyarısı olmuştu. Ama sonuç: Haberin yapılmasının yasaklanması. Sadece resmî açıklamalar verilir denilmektedir.
Bu durumlar kapitalist sistemin ta kendisidir. Neoliberalizmle örgütlü emeğe darbe vurup üstelik göçmen işçiyle de daha fazla kazanma hırsı da yükseltildi. Sınıfsal olarak sosyalizmin seçeneksizleşmesi, demokratik olarak sendikaların sınıfsal özü boşaltılması sonucu artık yerleşen neoliberal kültürle ölen alt düzey insanların da önemi kalmadı. Zaten gerçekler bunu hep anlatıyor.
Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
