Arif Bektaş yazdı: İngiltere’nin yeni başbakanı olması beklenen Burnham: Kapitalizm dostu ‘sosyalist’!

Yaklaşık iki yıllık başbakanlığı döneminde sağcı politikalar uygulayan İşçi Partisi Lideri ve Başbakan Keir Starmer, üst üste yaptığı hatalar ve uyguladığı politikalar nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu ve baskılara dayanamayarak istifasını açıkladı.

Eski Başbakan Tony Blair’in sağ kolu olan Peter Mandelson’ı, Amerika’yı sarsan Epstein skandalıyla bağlantısı olmasına rağmen ABD büyükelçisi olarak atamasıyla başlayan eleştiriler, İsrail destekçiliği ve attığı “sosyal devlet” karşıtı adımlarla birlikte yoğunlaştı ve partisinden gelen baskılar Starmer’a istifadan başka yol bırakmadı.

Andy Burnham nasıl sahneye çıktı?

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru Starmer’in suyunun ısınmaya ve İşçi Partisi içinde bir lider değişikliği tartışılmaya başlamıştı. 26 Şubat günü Manchester yakınlarındaki Gorton ve Denton’da milletvekili ara seçimleri için adı geçen Manchester Belediye Başkanı Andrew Murray Burnham, (Andy Burnham) Starmer’ın çabalarıyla engellendi. Ara seçimi Yeşiller Partili inşaat işçisi bir kadın olan Hannah Spencer kazandı. Bu hezimet de Starmer üzerinde ciddi baskılara neden oldu.

Başbakan olabilmek için milletvekili olmanın ve en az 33 milletvekilinin de desteğini almanın zorunlu olduğu sistemde, Burnham engellenmiş oldu. Fakat Starmer üzerindeki baskılar bu süreçte daha da arttı ve Burnham’ı engellemiş olması tartışma konusu oldu.

İşçi Partili Milletvekili Josh Simons’ın istifa etmesi nedeniyle Liverpool yakınlarındaki Makerfield’de de ara seçim yapılması gerekti. Starmer, yoğun baskılardan dolayı, bu sefer Burnham’ın adaylığına engel olamadı. Burnham’ın 18 Haziran’daki seçimi kazanmasının ardından, Starmer’e istifa çağrıları arttı, bakanlar istifa etti. Starmer, 22 Haziran’da bu baskılara dayanamadı ve istifasını gözyaşlarıyla açıkladı. Blairci ve İsrail dostu Starmer’ı, sadece parti içindeki baskılardan değil, aynı zamanda izlediği politikalar karşısında halkın tepkileri de koltuğundan etti.

Andy Burnham neyin nesi?

Tony Blair ve Gordon Brown iktidarlarında, genç bir milletvekili olarak bakanlar kurulunda görev yapan Burnham, 2010 yılında kaybedilen genel seçimler sonrası kapağı Manchester’a attı. 4 Mayıs 2017 tarihinde yapılan belediye başkanlığı seçimini büyük oy farkıyla kazandı. Sonraki seçimi de kazanan Burnham, “başarılı” bir belediye başkanı olarak öne çıktı.

Kovid-19 salgını döneminde, başta Manchester United’lı futbolcular ve Manchester halkının baskıları sonucu, yoksul çocuklara karşılıksız yardımlar yapmasıyla daha görünür oldu. Muhafazakar Parti iktidarı dönemlerinde, başta sağlık konuları olmak üzere birçok konuda sendikalarla birlikte eylemlere de çıktı. Verdiği mesajlar, genel olmakla beraber, iktidarın halkın ihtiyaçlarına daha fazla ödenek ayırmasına yönelik oldu.

Bu tutumlarıyla beraber Burnham için “sosyalist” diyenler bile oldu. Hatta kendisi de sosyalist olduğunu sıkça iddia etti.

İngiltere’de, “İşçi ailesinden geliyorum” sözü hemen hemen tüm İşçi Partililer tarafından söylenmiştir. Çünkü işçi sınıfı hâlâ çok rağbet görür durumda. Burnham, işçi sınıfının adını sıkça dile getirse de, ona uygun davrandığı söylenemez.

Başbakan olmasına kesin gözüyle bakılan Burnham’a ilk destek, Sağlık Bakanlığından istifa eden Wes Streeting’den geldi. Blairci olduğu bilinen Streeting’e, Burnham tarafından tekrar kabinede görev verileceği konuşuluyor. Aynı zamanda şimdiki Maliye Bakanı Rachel Reeves de Burnham’a desteğini açıkladı. Eski parti lideri Ed Miliband da destek açıklayanlar arasında ve adı yeni enerji bakanlığında geçiyor.

Sermaye çevreleri destekliyor

Öte yandan bazı sermaye çevreleri de açıktan, “kapitalizm dostu sosyalist Burnham” ya da “büyük işletmelerle barışık sosyalist” tanımlamaları yaparak Burnham’a destek veriyor. Nitekim Burnham’ın da ilk işi, ekonomi konusunda bazı kişilerden fikir almak oldu. Danışman olmalarına kesin gözüyle bakılan bu kişiler, İngiltere Merkez Bankası Eski Baş Ekonomisti Andy Haldane, Bütçe Düzenleme Kurulu Maliye Uzmanı Richard Hughes ve Goldman Sachs Ekonomisti, Eski Hazine Bakanı Jim O’Neill.

Danışmanlardan da anlaşılacağı gibi, “sosyalist” olma iddiasındaki Burnham da kapitalizmin hizmetinde olacak.