Sıra Romanyada mı – Özkan Yıkıcı

Pazar günü Balkan ülkesi ve AB üyesi Romanyada başkanlık seçimleri gerçekleşti. Oylar yarıyı aşmadığı için ikinci tur yapılacak. Fakat Romanya benzer bazı yeni tekrarları da yaşatı. Kamuoyu yoklamaları yine yanıltı. Kamuoyu araştırmalarunda Y.4 gibi görülen bağımsız aday Gorgesku birinci sıradan ikinci tura kaldı. Bağımsız olma yanında savundukları da dikate deyerdi. Parti örgütler karşısında bağımsız olmasına rağmen, medyada fazla yer bulamamasına rağmen bağımsız aday ikinci tura kalıyordu. Bu sürpriz olmasına yetip artıyordu.

Romanya dünya krizleri ile yükselen faşist dalganın yeniden aday yaşanacak ülke haline geldi. Yukarda da belirtiğim gibi, kamuoyu araştırmalarında Gorgesku öyle şansı yoktu. medya dahi yer vermiyordu. Buna rağmen seçim sonucuyla birinci turu ilk sırada tamamladı. Makas üçbeş değil kat kat üstündeki oy yanılgısıyla gerçekleşti.

Buraya bir dip not ekleyelim: Romanyada cumhurbaşkanlığı sembolik derecesindedir. Sadece dış politikada bazı etkileri vardır. Yin de partisiz ve kamuoyu ekseninde önem verilmeyen kişinin birinci olması sürpri olmmaya adaydır.

Şimdi ikinci tur bekleniyor. Merak edilen konu, bazı sağ partilerin kime destek vereceğidir. Romanya partileri Fransa gibi ortak davranırsa, Gorneskunun şansı yok. Ancak, beklenmeyen sonucu savunduğu görüşler etkiledi. Tabi resmi görüşe duyulan tepki de önemli oy taşıtırdı.

Gorgesku, Natoya karşıdır. Ukrayna politikasında kayıtsız şartısız desteğe de tepkili. Ülkedeki Nato savunma füze sistemine de karşı. Oysa Nato Romanyayı Rusyayı kuşatma stratejisine çoktan aldı. Daha ileri gidip Köstencede deniz üstü kurma girişimi de var. Karadenizin batısından Rusyayı kuşatma adına Romanya deniz suları dda kulanım hedefindedir. Bir anlamda Rusya kuşatması ve Karadenize açılma stratejilerinde Romanya önemli kaledir.

Bağımsız aday bunları eleştirdi. Faşist idoloji kulansa da Ukrayna desteğine karşı olması, ülkeye Natonun yerleşmesine onay vermeme tutumları belirli halka seçenek gibi geldi. Bunlar bir anda örgütsüz olsa da bağımsız adayın birinci turda birinci olmasına da yaradı.

Romanyanın kalsik son dönem yansıması şöyle: açıkça faşist parti veya bireysel faşist idolojili bakış sunuluyor. Özellikle savaşa karşı ve uygulanan batıya teslimiyet öylesine tepkiler yaratıyor üstüne korkular ekliyor ki seçenek faşist olsaa da duyulan resmi görüş hoşnutsuzluğu, tek eksen seçeneği olan faşist adaylara kayıyor.

Bunları örneğin Avrupada son dönemde hep yaşadık. Amerikanın peşinden Rusyaya karşı savaş destekçisi olmaları, Natonun her alana girmesi ve sorunları nerede ise Tüm partilerin ayni sesle kabullenmesi, tepkilerin de akacak kaynak arayışı oldu. Öyle oldu ki açık faşist kimliğe rağmen Ukrayna savaşına karşı olma, göçmen yabancı düşmanlığı israilin soykırım politik ortaklığına tepki başka kanalara akıyor. Romanya üstelik Rusyaya yakın. Ukraynadan gelen göçmen etkisinde. Ülkeye Nato açıkça yığınak yapıyor. Romanya üzerinden Rusya ve Karadenize açılma köprüsü haline geliyor.

Oluşan kağosta öylesine etki yapıyor ki probagandafa medyayı dahi kulanamayan, kamuoyu yoklamalarında şan verilmeyen Gorgesku birden karşımıza birinci sırada çıkar. Böyle sürprizler artmaya adaydır. Hele erken seçimle şubat ayında yaşanacak Almanya oldukça önemli konuma geldi.

Kısaca, Romanya dünyada görülen sistemin kriz ve savaş politikasına karşı oluşan tepkilerin faşist yönelişinin yaşandığı yeni ülkedir. İkinci turda partilerin tutumu önemlidir. Özellikle miliyetci oyları alan öteki sağ parti duruşu etki yapacak. Fakat net olan parti olmadan bir kişinin hem de sosyal medya kanalıyla propagandayla önde çıkması gerçekten düşündürücüdür. İkinci tur sonrası daha sağlıklı yorum yapma bilgimiz daha zengin olacak. Ama net olan faşizim öyle uzakta değil. AB içi ülkelerde artık devlet biçimlerine adaydır.