Özkan Yıkıcı yazdı: Eski cumhurbaşkanı Taçi 25 yıl ceza aldı

Kıbrıs’ta yaşamanın önemli siyasal dikkat alanları da oluşturur. Salt dünya gelişmeleri değil, sorunlu bölgelerden gelen bilgileri de incelemek önemlidir. En başta, Kıbrıs sorununun varlığı, uluslararası benzer konular da olunca ilgi şart. Hele yaşanan ve ileride bizi de örneklem olarak etkileyecek sıçrayışlardan kaçmamak gerekir. Ben bazen Kıbrıs penceresinden bakarken ifadesiyle de gelişmeleri yorumlamaya uğraşırım. Çünkü merkezi bölge hegemonya mücadelesi yapan Türkiye ile Kıbrıs’ın yeni sömürgesel Kuzey ilhaklaşma siyasetleri aynı pencere ile bakamaz. Bunlara zaman zaman başka ülkelerde fazla yorum olmayan gelişmelere de Kıbrıs gerçeği nedeniyle de dokunmayı önemsiyorum.

Bugün konu olan Kosova da bunlardan biridir. Doksan sekiz yılında iki gazetede dış gelişmeler konusunda yazıyordum. Avrupa ve Yeni Çağ. Aslında şimdi baktığımda günümüz doksanlar sonrası sorunlu ülke veya bölge ülkelerinin de tarihini yazıyordum. Bu örnekler Kıbrıs, Doğu Timor ve Kosova ağırlıklı idi. Çünkü, Holbrooke’un da gelmesiyle adada taşların oynayacağı mesajı salt Kıbrıs değil, sonradan uğrayacağı Doğu Timor için de belli idi. Tabii Balkanlarda kaynayan kazandan Kosova pimi de çekildiydi. Nitekim: gerek Avrupa gerek Yeni Çağ’da “Kıbrıs, Kosova ve Doğu Timor” ayrı ayrı veya birlikte epey makale de yazdım. Hem benzerlik hem farklılıkları koyarken, sistemin de değişen genel siyaseti bakımından da süreci evrenselleştiriyordum. Tabii K. İrlanda ve Filistin olaylarının da sıçrama hâline de yer veriyordum.

O zaman, genelde emperyalist sistem ağırlıklı olarak konuyu Sırp kasapları ve mahzun Kosova diye algılatıyordu. Tabii farklı bir şeyler yazmak gerekirdi. Üstelik biz Kıbrıs’ta yaşıyorduk. Kıbrıs’a etkisi ve genel politik hamleleri de işin içine katmamı dayattı. Öyle ki herkes Miloşeviç’e göndermeler ile uluslararası emperyalist çevreler müdahale ettiği askeri alanla da tırmandırırken, ben ikili gelişmeleri birden ele alıp konunun daha iyi anlaşılmasına uğraştım. Tabii bu konuda yine de önemli sosyalist aydın kesimin de konulara bakış birikimi de vardı.

O zamandan şu fazla seslendirilmeyen gerçeği yazdım: elbet kendimi de belirteceğim. Çünkü K. Kıbrıs’ta o dönem hep Sırp kasapları ve Kosova örneği verme hamasiliği epey prim yapıyordu. Arada benim gibi birkaç kişi olayı Kosova ekseninden de alıp, genelde Yugoslavya’nın parçalanarak ufak ufak devletçikler kurdurtma neoliberal yeniden düzenleme siyasetini gayet iyi kavrıyordum.

Tabii işler böyle olunca, örneğin Sırbistan’da olanlar kadar, Kosova’daki pim çekmeleri de birlikte yorumlamaya uğraştım. Birden UÇK diye bir yapı karşıma geldi, lideri Haşim Taçi idi. Bazı daha bağımsız gerçek araştırma yazan Avrupa gazeteleri bile kaçınılmaz olarak “UÇK yapısının Batı tarafından kurdurtulduğu, bizzat başta İngiltere ve Amerikan istihbarat örgütlerinin eğittiğini” yazdılar. Bunlar yalanlanamadı. Ama çoğu medya da bilgi olarak alıp haber de yapmadılar. Sadece Sırp vahşeti diyerek konuyu Kosova’nın dramına, oradan da gerektiği anda açık müdahale ederek Sırbistan’dan ayrılmasına taşımaktı. Öyle de oldu. Başta Amerika ve İngiltere olan güçler Sırbistan’a bomba yağdırdı. Peşinden daha soluk alınmadan kurdukları Lahey uluslararası ceza mahkemesiyle de Sırp liderlerini yargıladılar.

Fakat tüm bunlara karşın, meraklı ve görevini yapan medya da vardı. Kosova’da salt Sırp değil Arnavutların da katliam yaptığını, provokasyonlar düzenlediğini dünyaya yayınladılar. Bir örgüt hep sırıtıyordu: UÇK.. lideri Taçi de bizzat örneklerle organ mafyacılığından sivil katliama birçok insana uygulandığı belgeleri ağır ağır haber olmaya başladı.

Fakat, hâlâ Batı için Haşim Taçi ihtiyaç durumundaydı. Ilımlı öteki Kosova lideri İbrahim’in ne yapacağı net değildi. Kuşkuları vardı. Fakat olaylar da tek tipten ikili alana doğru kayıyordu. Sonradan direkt uluslararası gücün de katkısıyla, hatta iddialara göre planlayarak Kosova’da bir Sırp saldırganlık provokasyonu düzenlendi. Anında Kosova’nın da bağımsızlığı ortaya çıktı. İki bin dört bu provokasyon sonrası birden Kosova Sırbistan içinde nasıl olur tartışmasından bağımsızlık eksenine oturtuldu. Fakat benzer sorunu olan başta İspanya ve Rusya buna karşı çıktı. Fakat yine de pim çekildi. İngiltere ile Amerika hazırdı.

İki bin sekize dek süren bu provokasyonlar Kosova bağımsız ilanı ile sonlandı. Ancak, hâlâ B.M. bazı vetolar nedeniyle tanımadı. Birçok uluslararası kuruluşa ise Batı’nın ağırlığında olanlarda Avrupa gibi yapılarda üyelik veya katılımcı olmaya başladı. Bir yeni örneklemdi. Sınırlar değişmez ilkesi Avrupa’da Kosova ile bizzat bu hukuku savunan Batı tarafından çiğnendi.

Konu Lahey Adalet Divanı’na dek getirildi. Fakat bir yanda uluslararası hukuk öte yanda Batı’nın direkt etkisiyle tersi gelişiyordu. Günü kurtaracak kararla iş muallakta kaldı. Hem savunulan hem de aykırı içeren acayip bir karar çıktı. Aslında uluslararası hukuk denilen yapı kendi kendine de ayağına kurşun sıkıyordu. Zaten peşinden Güney Sudan da geldi…

Neden kısa bir hatırlatma yaptım: Lahey kentinde bir yargılama sonlandı. Yargılanan Kosovalılar. Salt Kosovalıyla yetinilmeyecek simgelerden söz ediyorum. En başta da eski cumhurbaşkanı Taçi vardı. Eski meclis başkanı ve bazı başka üst düzey Kosovalılar yargılanıyordu. Sonuçta Taçi 25 yıl hapis cezası aldı. Bir anlamda doksan sekiz Kosova olaylarında düne de kahraman masum olan Taçi şimdi hapis cezası aldı. Ama hâlâ temiz yolu mevcut. İşte burada sorular değil artık gerçekler sırıtıyor. Biraz kabustan sıyrılıp takip edenlerin ansızın çıkan UÇK gerçeği, alevlenen Kosova olayları ve sonuç hiç vurgulanmayan bağımsızlık çıkması hem de direkt emperyalist müdahalelerle şekillenmesi sonucu karşımızda bir Kosova var.

Şimdi hiç konuşulmaz. Oysa başlangıçta burada Kosova hep örnek alındı. Onlar tanınırsa biz neden tanınmayalım dendi, üstüne ısrarla…

Kosova mahkeme kararı açıklandı. Yılların lideri ilan edilen, cumhurbaşkanı olan Taçi, hapse mi gidecek sorusuyla karşılaştı. Temyiz kararı ne çıkar bilmem. Çünkü artık uluslararası hukuk denilen olguyu bizzat Trump yerle bir ederken, Kıbrıs’ta örneklerini yaşarken, sorulan soruya da net yanıt veremem. Yani şurada olur: dün Kosova’nın kahramanı şimdi suçlu, hem de öyle hafif değil, etnik suçlardan tutun rakiplerini tertiplemeye dek geliyor. O zaman bize de bu durumu yazmak ve bir dönem Kosova sarhoşlarının masum kahraman yaptıkları Taçi’yi yeniden hatırlatarak yazmak kaldı. Sosu da koyup Rumculuğa Sırpçılık katınca, yedirmesi bir başkaydı. Hatta Kosova tam provokasyonla bağımsızlık dönemine geçerken, bizde de Annan Planı hemen sonrası olması, birilerine hep şunu düşündürdü: “Kosova olur da neden KKTC olmasın?”