Irakta kaos, kaos üretiyor – Özkan Yıkıcı

Zaman zaman gündemleştirilen, sonra yeniden ötelendirilen ırak, son dönemde oldukça çok boyutlu karışıklıklar yaşamaktadır. Ancak, gündem değil de önemsizleştirme güncel ekseninde oturtuluyor. Hala hükümet kurulamadı. Salt iç çelişkiler değil, dış müdahil ülkelerin de en azından memnun olunacak itifaklar oluşturulamıyor. ABD ısrarla genel politikasının işkal yaptığı ırakta da hiç olmazsa hükümet boyutunda oluşmasını dayatıyor. Yine ırak, ABD iran mücadelesinin de resmen merkezine oturtuldu. İsrail iran hesaplaşmaları da artık karşılıklı saldırılar alanı olarak burasını da kulanıyor. Son olarak, Türkiye yerleşmeye çalıştığı ırakta yeni askeri harekete geçti. Benzer birçok olay daha ırakta yaşanıyor. Arap mezjepsel kavgalarından içsel etnik bölünmelere, etnik kesim içindeki yeni parçalanmalarla da epey sancılı dönemin ağrılarını hisetmektedir. Tüm bunların temel nedeni, Amerikan Ortadoğu projesinin gerekçesiyle işkal edilmenin getirilen sonuçlarıdır. Örneğin, ABD yeni işkalci ırak topraklarında mezhepsel ve etnik ayrıma dayalı parçalı ırakı hayata geçirdi. Beyenmediği kesimleri de yönetimde bulmamayı yeyliyor. Oluşan parçalanmalar,ıraka daha kolay müdahale etme olasılığını da getirdi. Bu yörelerin en önemlisi de kaçınılmaz olarak Federal Kürdistandır. Öylesine bir yapıya geldi ki çoğu zaman merkezi yönetimden bağımsız ilişkiler kuruyor ve daha ileriye gidip kendi içinde de hesaplaşmalar alır başını gitmek üüzeredir. Son Türkiye müdahaleleri veya iranın İsrail ajanlarının olduğu binayı vurması durumun nedenli derinleştiğinin basit kanıtıdır. Öt yandan, Türkiye ile anlaşmalar yapılıp bölge petrol zenginliğini paylaşmaya gidiyor. Bunlar hep ırakın sancılı dönemi kadar, ortak devlet olmanın da koşullarını epey zayıflatmaktadır. Buna bir de dış hegemonya için yapılan müdahaleleri eklersek, ülke resmen bir hesaplaşma ve hegemonik olma alanına dönüştürüldü.

Son gelen haberler ise Türkiyenin yeniden PKK yönelik operasyonlara başladığıdır. Bunun da ilk sinyalleri, Türkiye ile KDP arasındaki gelişen ilişkiler ve buna Türkiye istihbarat örgütü başkanının da yaptığı görüşmelerle veriliyordu. Bir anlamda bekleniyordu. Hem daha içlere girme, PKK yı sürme, Suriyedeki PYD ile ilişkilerini koparma gibi hedefler dneilirken, temelde Türkiye iç politik olguların da etkin olduğu düşünülüyor. Seçim mavzemesi, HDP tasfiyesi ve muhalefeti Kürtlerle yakınlaşmayı engeleme politik hesapların da olduğu kesin. Nitekim, Türkiye muhalefetindeki batı kesimindeki devletçi kesim ya direk destek veya susarak olayın gelişmesine tutumsuzluk veya destek sergilemeye devam edilmektedir.

Pek konuşturulmayan önemli bir durumu da belirtmek gerekir: Irak veya Suriyede hava etkinlikleri ülkelerin değil Kuzey ırakta ABD ve önemli Suriye alanında da Rusya hava ağını kontrol etmektedir. Bu ülkelerin haberi olmadan kuş uçurmak çok zordur. Bu nedenle ıraktaki eğer türkiye uçak uçuruyorsa, mutlaka Amerikanın izniyle uçuruyor. ABD den habersiz böylesi operasyon yapılamaz. Hatırlarsanız, Afrine Türkiyenin girişine de Rusya izin verdikten sonra gerçekleşti. Yine KDP ile Türkiye ilişkileri oldukça sıcak. Kuzey ırakta hakim olma adına Barzanilerin Türkiye ile iyi ilişki kurduğu, yardımcı olduğu da bilinmektedir. Son müdahale bu nedenle Kürtler arası üstün olma siyasetinin de eklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Aynen, bunu zaman zaman HDP karşı KDP kulanılıp kürt seçmen elde etmek istenci de yaşanıyor. Daha ileri gidilip, Suriyedeki PYD gücünün kırılmasında KDP rol almaktan çekinmemektedir. Sınır dahi kapatılarak, pYD üzerine anbargolar dahi uygulandı. Kürt coğrafyası ulusal çizgiden koparak bir anlamda Amerikanlaşma ile bölgesel ülkeler itifaklrında savrulma tehlikesine doğru kaymaktadır.

Irakta, Kürdistan federal toprakları üzerinden PKK yönelik yeniden operasyonlar başladı. Türkiye bölgeye gidrek daha fazla yerleşiyor. Irak hükümetinin Türkiyeye ülkesinden askerleri çekmesi notasının da karşılığı yok. Yazılımda ve hukukta ırak toprağı olan yer, filiyatda Kürtlerin KDP kontrol çabası ve gidrek yrleşen ABD Türkiye askeri güçlerinin bölgesi haline geliyor. Bu karmaşada, bölgesel hesaplar ve Amerikan işkalinin sonundaki sonuçların yeni acılar doğurarak devam etmesini de ateşliyor. Her kesimin müdahale bahaneli karşıtı vardır. Etnik, mezhepçilik ve karşı devlet güvenlik tehlikesi ifadeleri ırak işkali üzerinden müdahalelerle yeni işkalere neden oluşturulmaktadır. Kürtler ise görünürdeki özerkeleşen bölgesellikten bağımsızlığa doğru gidrmiş gibi olurken, aslında kendi eleriyle yeni bölgesel işkalcilerle yaşamın da koşullarını iyice ısıtıyorlar.

Tekrar edelim: ırak Amerika ve müttefiki dünya ülkelerince işkal edilip böylesi siyasal yapının da doğumunu sağladılar. Irakta, güçlü devlet yapısı veya ulusal bağımsız ülke olma ortak şartları silikleştirdiler. Bunu, katliyam ve nefret tohumlarıyla beslediler. İşkal sonrası “özgürlük” denilirken, tam aksi vahşet geldi. Birçok halk gurubu darmadağın edildi. ıŞİD gibi yapılar oluşturuldu. Ayrımlar yapıştırma ile hükümet kurma zamanıyla akıp gidiyor. Petrol zengini ırak şimdi bu petrol nedeniyle darmadağın edildi. Saddamın diktatörlüğünden dem vurulurken şimdi işkaller ve darmadağınıkla yeniden parçalanmış ve her aan dokunularak ateşlenecek dinamit haline sokuldu. Ama, eskisi gibi de gündem yapılmıyor. Birileri de oy devşirme veya karşıtı yıpratma adına ırakta cirit  atıyor. Savaşlarla çöller daha bir sıcak haline getiriliyor.

Sonuç olarak,Türkiye ırakta yeni askeri harekete geçti. Öyle bir geçti ki hem göstere göstere hem de içte oy avına yöneldi. Oysa, ırak hava sahası özellikle kuzeyi ABD kontrolunda. Ozaman kuzey Iraktaki suikast veya benzer hareketlerinden Amerikanın haberi yoktur deme lüksümüz varmı? Dahası, ABD çıkarına uymasa, bu koridoru kulanma izni verirmi? Olan hep ırak halklarına oluyor. Kürt hikayesi ise yine dört ülke gerçeği ile birlikte ele alma bölgesel sorun halinde olmanın sancısını doğrulamaktadır. İşkal ve sömürgecilik böylesi bir şeydir.