Seçimlerde sona gelirken – Özkan Yıkıcı

Artık dünya Orta Doğu savaşına yoğunlaşırken, arada gündem olacak konuları da sıkıştırıyor. Özellikle emperyalist eksendeki yarılmaları da yansıtan durumlar da güncelliğe yakın. Öyle yakın ki şimdiden pazar günü yapılacak Macaristan seçimleri de uluslararasılaşan boyutuyla konuşma sofrasına geldi. Öyle ki Pakistan’da Amerika’yı temsil edecek başkan yardımcısı Vans, Macaristan’dan geçip Orban’ı destekleme mitingine dahi katılıp destek verdi. Bu da Macaristan seçimi ile Orban’ın kaybetme olasılığı üzerinden beklentilerin de tartışılmasına yol açmaktadır.

Pazar günü Macaristan’da seçimler var. Kamuoyu yoklamalarında Orban’ın kaybetme olasılığı konuşturuluyor. Diktatör Orban, senelerdir yönettiği ülkesinde kaybetme şansı da gelişti. Dikkati çeken ek olgu, rakibinin kendi yandaşlarından olmasıdır. Kopma şekli ise eşinin adalet bakanıyken karıştığı ve kapattığı skandallar olması da başka bir tuhaflık. Aynı siyasal yelpazede olup açıkça muhafazakârlığını da savunan Macar, şimdi Orban’ı yenme şansıyla karşı karşıya kaldı. Tabii ki benzer görüşleri savunmaları bakımından da farklı nokta bulmada epey zorlanıyorlar. Bir kılıfına uydurdular: AB ile daha iyi ilişki kurma ve fonlardan yararlanma. Orban’ın direkt Ukrayna savaşına karşı olmasına karşılık, arada bir siyaseti kabul edildi. Ukrayna savaşına karşı değil ama katılmayarak, silah göndermeyerek tarafsızmış gibi duracakmış; zaten Macar’ın aynı düşüncede olup skandal nedeniyle oluşan tutum ayrışması farkı özüne dokunmadı. Muhafazakâr olduklarını açıklıyorlar. Eylemlerinde simgesel Macaristan bayraklarını da kullanmaktadırlar. Yine de bazı kesimler Orban’ın kaybetme duruşuyla yetindiğini de kesin olarak ifade ediyor.

Orban yönetimi bürokrasiyi kendine göre çekidüzen yaptı. Yargıyı ele geçirdi. Medyanın %80’i denetimi altında. Polis kolayca şiddet kullanıyor. Seçile seçile tek adam ile kendine itaatkâr yapıyı bütünleştirdi. AB kararlarında karşı duruş yaptı. Özellikle Rusya konusunda Putin yanlısıdır. Trump’ın da sevdiği liderlerden biridir. O denli sevgisi vardır ki aşka dönüştü. Macaristan seçimlerine başkan yardımcısı gidip açık açık desteğini verdi. Putin’le de iyi ilişkileri var. Rusya’dan petrol alan nadir AB ülkesidir. AB içinde olup bu tutumda oluşu da örnek teşkil etmektedir.

Baskıyı artıran, kendine yargıyı özdeşleştiren Orban, sandıkta hep kazandı. Şimdi de onu zorlayan muhalif eksenin kendinden kopma muhafazakârlar olması da ülkenin siyasal olarak nerelere geldiğinin işaretidir. Tabii ki seçeneğinin kendine benzemesi, karizma farkı ile destek alınan kesim ince ayrımı da siyasal olarak Macaristan’ın geldiği noktayı aydınlatmada önemlidir.

Bu tür sorular pazar günkü seçimde ya noktalanacak ya da daha da artacaktır. Hele de AB içinde olup Rusya ambargolarına katılmama, Ukrayna destekçisi olmama koşulları zaten sorular yaratmaya yetiyor. Seçeneğin aynı eksenden olması ise Macaristan politikasındaki sarmalı kondurmada yetiyor.

Çok değil, pazar günü bu bekleyiş de bitecek. Amerika’nın başkan yardımcısının dahi gidip propagandaya katılması veya AB ülkelerinin değişik siyasal beklentileri, ek olarak Orban’ın da gelecek durumuna yanıtla Macaristan seçim sonrasında eğer tahmin gerçekleşirse çok konuşulacak, hatta abartılacak. Ancak sahadaki tutum, yeniden artırılan umut ile tutmama karşılaşması nedeniyle de ülke değişik açıdan konuşulmaya devam edecek. Şimdiden otoriter listesinde örnek ülkedir. AB içi bu siyasal duruşta olması ise genele varan sorgu ve analizlerde yapılmaktadır. Amerika’nın direkt, açıktan destek vermesi ise emperyalist kırılmaların nerelere doğru evrileceği sorularına da ufak bir yanıttır.

Pazar seçimleri sonrası Macaristan’ın konuşulacağı kesin. Dar siyasal yelpaze ile etkileri yan yana koyunca, emperyalist hegemonya açısından yine de önemlidir. Otoriter örnek liderlerden faşist Orban’ın kalıp kalmaması bu nedenle şimdiden önemli hâle geldi. Çok kalmadı. Birkaç gün sonra yoğunlaşan ortamla gelecek neticesi alınacaktır.