Ölümü ardından Pele – Özkan Yıkıcı

Genelikle dünyada yaşama gözlerini yuman insanların konuşulması bazen kaçınılmazdır. Ünlü denilen politikacı veya sanatçı ekseninde epey sözler edilir. Yaptıkları ve braktıkları etkili oldukça hatırlatılır. Arada başka meslekli kişiler de ölümleri sonrası yazılar yazılıp değerlendirmeler yapılır. Futbolcularn da genelikle yaşamlarında ünlü olanlar, en azından öldükleri zaman kısaca olsa da hatırlanır. Ölümün ayırma çizgisinin düşünsel etkisi sonucudur. Fakat, özellikle futbolcular oynarken önemleri vurgulanır. Futbolu braktıktan sonra çoğu zaman içinde önemlerini kaybeder. Bazıları ölümleriyle birlikte fazla yankı bulur. Pele de bunlardan biridir. Brezilyalı futbolcunun geçenlerdeki ölümü, birçok dünya çapında değerlendirme yapılmasına da neden oldu. Hala bu yorumların devam etmesi, oyuncunun yaptıklarıyla beyinlerdeki silinmeme sonucu olduğunu da teslim etmemiz şart.***

Atmışlarda çocuktum. İletişim oldukça azdı. Zaman zaman ufak ratyolarla şöylesine haberler duyuyorduk. Yine de Pele ismi duyuluyordu. Üstelik 66 yılındaki Dünya kupasında Pele sakatlanmasına ve oynamama sonucuna rağmen, ismi yine de konuşuluyordu. Özellikle futbola merak iyice artıyordu. Pele ise bu  simgelerden biriydi.

Yetmiş ylındaki Meksikadaki dünya kupası ilk defa net olarak ratyolardan yayınlandı. Şanpiyonluk maçını anlatan Halit Kıvanç gibi usta sunucu da olunca, ratyodaki dinleme özellikleri de katılınca, Pelenin adı iyice duygulara katıldı. Oyun anlatışı ile Pelenin sahadaki yaptıkları sonucu Brezilya da şanpiyon olunca, artık futbolu brakmasına karşın, Pele dünyada simgesel sporcu olarak yerini aldı.

Öyle aldı ki bazı sporculara Pele lakabı çoktan konuldu. Erenköydeki bölükler arası maçlarda kimi sporculara lakaplar takılırken, Pelenin ki olmaması mnümkün değildi. Seçilen kişi simgesi ise sahada çok koşan kişilik olması da raslantı değildi. Pelenin futbolu ile dünyadaki yeri sonucu, lakap veya benzetme kıyasları hep yapıldı. Pele gibi algısı uzun zaman olarak söylendi. Brezilya bir anlamda şanpiyonluklarla birlikte Pele ismi artık kültürlşeştirildi. Bu durum elbet hastalığından tutun, önemli konulardaki sözleri de haber olma kolaylığını da yaratı.

Pele gözlerini hayata yumar. Halbuki birkaç gün daha dayansa, yeni yıl adıyla bir sene daha yaşadı diğe tarihe geçecekti. Tam da Arjantin dünya şabpiyonluğunu kjazanıp, Mesi rüzgarları havada uçuşurken, Pelenin ölümü dahi yorumlarda birden çizgiyi Peleye çevirmeye yetiyordu. Düşünce şekli ile akıldaki etkiler böylesi gelişmelerin de oluşmasına yardımcı olmaktadır. Pelenin oyunu, atığı goler ve mücadele şekli hepsi bir anda onun kişisel simgesinin oluşmasında damıtılarak gerçekleştirildi. Ölümü ise ardından genelikle olumsuz konuşulmadan, övgülerle seneler sonrası akılda kalanlarla yaşamda uğurlandı. Ne diyelim: dünyadan bir Pele geçti.