Hersok kırılma denklemi – Özkan Yıkıcı

Bizde tuhaf düşünce şeklimizle kültürlendik. Bilmmeden, öğrenme zahmeti de bulunmadan, duyduğumuz kuramı hemen kendi içsel tüketimize yerleştiririz. Giderek, özellikle de siyasal eksene de savunma refleksi haline getiririz. Kıbrısın Akdenizciliği, ortadoğuluğu, Türkiyeleşme yolu, B.M. parametlreleri ve gerektiğinde ABD ve ingiltre politikaları kondurtmacaları koyup sorunların nedeni ve geleceğine yerleştiririz. Hele de kavramları boşaltarak Kıbrıslaştırmalarımız iahane şekliyle bolca ele alınmaktadır. Son dönemde buna yeni bir tane daha kondurdtuldu: Ukrayna. Dünya gündemine düşen Ukrayna veya daha geniş çerçevesiyle Ukrayna Rusya gelişmelerini daha net bilmeden hemen bazı sorunlarımıza damıtmayı ihmal etmedik. Yakıt krizinden tutun, birçok beceriksizlikleri veya yanıtı verilemeyen konulara hemen Ukrayna krizi denip baaneleştirme kolaylığı en başta politikacıların kulandığı esruman oldu. Gıda krizi veya yakıt gelmemesi gibi konulardaki yolsuzluklar veya bağlantı kuramama başarısızlığının atresi Ukrayna savaşı olarak verilen yanıt haline sokuldu. Ancak, ne paradokstur dki konulan bahane etiketlerdeki gelişmelere de hiç değinmemek de bilgisizliğimizin önemli duruşlarından birisi olarak da sırıtıyor.

Son dönemde iyice Ukrayna krizini bolca sorunlarda duymaya başladık. Özellikle Yakıt yağmasında, asronomik yolsuzluk rakamlarıyla oynanırken, bunları örtme adına hep “Ukraynadaki savaş” denip örtülme peşinde olundu. Ama, belirtiğim gibi, Ukraynada olanlar hakında hiç de yanıt verecek bilgi veya hyorumlama da yok. Son Harson denklemindeki değişimin anlamı pek de ilgi görmedi. Aslında batı medyası da fazla konuya dokunmadı. Haberi vermek veya birkaç yorumla yetinildi. Onca, Rusya yenilgisi veya geri çekilişi haberleri beklenip, yaratılan krizlerin de geride brakılma durumu olmasına karşın, gerçekten başta ABD konuyu fazla öne çıkarmadı. Oysa Rusyaya karşı oldukça ağır anbargolar uygulandı. Ukkraynadaki faşist Zelenskiyi inanılmaz desteklerle arkasında duruldu. Harsonm geri çekiliş sonucu Ukraynada birçok değişkenliğin olacağı kesin. Piskolojik denklemi de faşist Zelenski için önemli hale gelmesi de başka bir konu oluyor. Ama, pek de beklenilen önemli kazanım başarısı gibi konu öne çıkarılmadı. Burada batı Kolektif Emperyalizmin Ukraynaya bakış ile geneldeki Rusya stratejilerinde aramak oldukça can alıcı durrum haline geldi.

Öncelikle Herson konusunu biraz açalım: Daha dün Rusyanın Ukrayna topraklarında yaptığı referamdumla kendine bağladığı yerlerden biri de Hersom oldu. Ne oldu ki kısa zaman sonra aylara varmayan zaman diliminde Rusya bu bölgeden çekiliyor? Üstelik daha Ukrayna açıklama yapmadan Rusya askeri yetkililer Hersomdan çekileceklerini beyan etiler. Hersonun önemli bir coğrafi yeri olduğu, Kırımla bağlantının stratejik yerinde oluşu, nifusunun önemli kısmının Rusça konuştuğu, daha ilk hamleden en kolay ele geçirilen yerleşim olma özeliklerini sıralamaya başlayınca, bunun adı Rusyanın geri çekilme dense de resmen kayıp olduğunun net işaretidir. Çünkü eğer böylesi hesabı olsa dün referandumla Rusyaya bağlanmazdı. Demek ki orada bazı işler yolunda değil gibidir. Hersonun liman özeliği Azak Karadeniz ekseninde olması da konunun stratejik önemini de açığa çıkarıyor.

Tüm bunlar Rusyanın Ukrayna stratejisinin tutmadığının ben ce Herson en anlaşılacak kanıtdır. Rusya yapılan askeri hesapların tutmadığı da anlaşılıyor. Dünyada genel askeri güçten çok başta daha Ukrayna savaşı tırmanırken ben bunu belirtiğimi de hatırlatmauyı uygun görüyorum. Gerçekten il Harkof bölgesi geri çekilme biraz kuşkularla olduğu inancı vardı. Fakat, Herson ççekilişi ve Ukraynanın kolayca geri alması birçok mesaj yanında, Rusya için psikolojik ve giderek askeri sorun yaratmaya adaydır. Çünkü ele geçirip, referandumla da kendine bağlayıp Rus toprağı ilan edilen yerden, kısa zaman sonra geri çekilinmesi düşündürücü olmaktan ötedir. Ukraynadaki kontrol edilen öteki topraklardaki Rusça konuşanlar dahi gelecek şüpeye düşmeleri muhtemeldir. Buda Rus askerlerine ve yönetimine bağlılıkta şüpeler olacak. Ukrayna adına çalışanları da cesaretlendirileceği kesin. Çünkü, daha önceki yaşananlar ve Ukrayna faşist ordu gerçeği, ne denli katliyamların da apıldığı örnekleri olması, Rusların işini daha bir zorlaştıracak. Kırımla ulaşımda yeni sorunlar yaratacaktır.

Kimileri kapalı kapılar ardında temasların olduğu sızıntıları var. Fakat, bu doğru olsa da en azından şimdilik gidişatın Rusya adına pek iyi olmadığı kesin. Hele daha baştan, en başta Çinden dahi beklediği desteği almayıp, yalnız kalması da kendi alanlarını da sıkıştırmaya başlatı. Türkiyenin Orta Asya hamleleri resmen açıkça gerçekleşiyor. Rusya Türkiye ile olan ilişkileri nedeniyle şimdlik göz yumuyor. Hersomu tüm bu gelişmelerin üstüne koyunca, ordunun da ilerleyemeyedi gerçek de sırıtırken, işlerin Zelenskinin iktidarını güçlendirdiği kesin.  Ama, yarın yeni hamlelerin ne getireceği de hala karanlık. Hele kırılmalar olurken, uzaktan tetikleyen İngiltere ve ABD oldukça elerini ovuşturup rahatladıkları kesin. Ya Kıbrıs mı? Kendim çalıp kendim oynamaya devamda.