Değişik gelişmelerle Amerika – Özkan Yıkıcı

ABD bu yıl seçime gidiyor. Başkanlık rejimiyle yönetilmesi sonucu, başkan adaylarınının siyasal duruşları elbet önemlidir. Bu dahi bize ne kadar acayip görüntü yaratmaya yeter. Baydın ve Trump… hem yaşlı hem de partiklerini gayet iyi hem de etkilenerek yaşadık. Savundukları da malum. Bir de yaş boyutu eklersek resmin çok anlamlı görüntüler vermeye yeter ve artar. Net olan her iki adayın da yarınının Amerikası bakımından iyi mesaj vermediğidir.

****

Amerika bu yıl seçime gidiyor. Başkanlık ve temsilciler meclisinden yenileme senato birlikte yapılacak. Ama bunu fazla konuşan yok. Nüyanslar artık fazla ilgi görmüyor. Ama yine de epey konu gündemde yer buluyor. Nede olsa söz konusu olan Amerikadır.

Tam da bu yılık gelişme yaşanırken elbet olan durumlar da peşpeşe geliyor. Ortadoğuda özellikle ırakta Amerikanın çekilip çekilmeyeceği epey konuşuluyor. Kıbrıs konusunda bir şey yapma nieyti de tahminlerin ötesine gidemiyor. Türkiye ile ilişkileri bir başkadır. Hem Türkiye Amerika bağımlı gerçeği varken, diplomatik gelgitler de adeta gündemden güncele koşmaktadır. Şimdi de acaba sorusuyla Erdoğanın verilen tarihte Baydınla konuşup konuşmayacağı sorularla oyalanıyorz. Basit soru ve yayına konma gerçeği ikilemi hala kuşku örtüsüyle örtülmektedir. Ama kesin olan bölgedeki gelişmelerde Amerikan gerçeğidir. Her sorunda acaba Amerika tutumuyla da sorgulanması kaçınılmazdır.

Ama, Ortadoğu Amerikan hegemonyasını konuşurken, pek alışılmamıış Ortadoğu esintisi de en azından Amerikan ünüversitelerinde yankı buldu. İsraili kayıtsız şartısz destekleyen, soykırım yapmasına dahi önemli her yönlü destek veren Amerika, Ortadoğu yerine kendi ülkesinden bazı muhalif sesler duyma durumuna geldi. Konu önemli: çoğun ülkeğe sorsak Filistin dostu ve onların devlet hakını savunur. Türkiye dahil.. Fakat, son Gazze soykırım hareketinde de gördük ki hepsi masal ve laf. Çünkü ya ses çıkarmama veya açık destek vererek adeta ezber kelimeleri epey silikleştirildi. Amerika önemli silah yardımından tutun Güvenlik KOnseği kararlarına veto koyarak desteğini alenen ilan ediyordu. Dışişleri bakanı israilde Yahudulilikliği ile övünüyordu. Öteki hesapta islam ülkeleri hiç gık çıkarmadı. Beklenti ve seyretmeyle durumu ilan ediyordu.

Tam da bu gelişmeler olurken, Amerikada hem de bazı Yahudi kesimlerin de katılımıyla, Amerikanın politikasını ve israilin uygulamalarını protesto ediyordu. Özellikle, son günlerde ünüversitelerde protestolar yayılıyor. Bazı ünüveversiteler etkinliklerini kaldırdı. Polis öğrenci ve akademisyenlere karşı alışılmamış tutum yapıyordu. Ters kelepçelerden tutun dövme ve şidet Filistin destekçilerine uygulandı. Bunlar çoğunun ezber sunduğu Amerikan denilen demokrasisinde oluyordu.

Yetmedi; israial başakanı Metanyahu Filistin destekli eylemleri Anti Seminizimle faşistlikle suçladı. Yanıt Amerikan senatör Sandırstan geldi. Oda israilin yaptığı suçlamayı, İsrail uygulamalarıyla kendine gönderdi. Ama net olan en azından bazı şehirlerdeki ünüversiteler etkinliklerle Filistine destek eylemleri yapmasıydı. Amerikan polisi ise onca hoşgörü algılarını birden yerlebir ediyordu. Ters kelepçelemeden tutun ilgili eylemcileri dövlmeleri bizat yayınlarla dünya kamuoyuna sunuluyordu.

****

Bu gibi gelişmeler olurken Amerikan Temsilciler meclisinden önemli miktarda savaş halindeki dostlarına para akıyordu. Ukraynayan62 milyar dolar ve israile de önemli sayıda askeri yardım edilmektedir. Bunun mesajı şu: Ukrayna savaşının sürmesi ve Rusyayı yenmese de en azından oyalayarak darbe vurma stratejisi devam edecektir. İsrail yardımı ise net: İsrail faşizmi Amerikan emperyalizmi tarafından karşılıksız şekilde desteklemeye devam edilecek. Bu da soykırım hareketini Amerikanın engeleme olasılığının hep ötelemetedir. Bu soykırımı engelemek, aa dünya halklarının eylemleriyle ancakgeri adım atılacağı da muhtemel hale gelir…

Yazdığımız ülke basit bir devlet değildir. Hala dünanın süper gücü olup hegemonya gerilemleri olsa da dünya polğtikasnı belirleyen dinamiklerin merkezidir. Amerikanın konular hakındaki tutumu nhep önemlidir. Kınrıs da hariç değildir. Onun için iki toplum lideri, AB veya Türkiyedeğil, son tahlilde atılacak adımlarda Amerikanın hareketi önemlidir. Onun için de ekonomik alanda da en basitiyle FETİN fayiz ayarı dahi cebimizdeki TL geleceğini direk etkiliyor.

Daha özetleyecek çok gelişme var. belli olan Amerika seçim yılında. Birçok karar alıyor. Seçenekleri ise Baydın ve Trump. Bu kısgaç bize salt Amerikan merkezli önemli gelişmelerin olmasının da sınırlarının belirtiyor. Amerika aslında Pasifik hedefindeydi. Ama Ukrayna savaşını tetiklerken nedense israilin Soykırım hesabı pek yoktu. Metanyahunda bu kısgacınkulandı. Birçok savaş ise hala gündeme dahi gelmiyor. Ama Ortadoğuda faynhatları kayıyor. Emperyalist denetiden çıkmayacağı kesin. Ama öyle kartlar sürülüyor ki sınır değişimden itifak kayışları muhtemeldir. Zaten Suriye ve ırak resmen işkaller ve parçalanmalarla ayakta durmaya çalışıyor. Ama iprahim anlaşmalı proje şimdilik sarsıldı. Hamas eylemi ve Gazze katliyanı, görmezde sokulannFilistinin de varlığını yeniden hatırlatı.

Kısaca, etrafta su ısınıyor. Buharlaşıp yağmura dönüşme dengesine doğrungidiyor. Buneksende ntemel belirleme olasılıklı Amerika ise adeta geleceğin mesajıyla bekleniyor. Filistin kartıyla resmen hatıranırken, ayni anda Amerikada da muhalif fayını harekete geçirdi. Bunlar bize emperyalizmin merkezi Amerika konusunda en azından nbilgi edinmemizi dayatıyor. Ezberlerle algılarla değil, oradaki Amerikan gerçekleriyle yorumlama başlayınca gelecek ABD rüzgalarını da daha kolay anlamamıza yardımcı olcaktır.