iktibasCeren ErgençBRICS'i birleştiren nedir? - Ceren Ergenç

BRICS’i birleştiren nedir? – Ceren Ergenç

Orjinal yazının kaynağıevrensel.net
Kategori:

Kazan’da 22-24 Ekim tarihlerinde düzenlenen 16. BRICS zirvesi kendi tarihinin en önemli kararlarına imza attığı gibi küresel tarihin gidişatı açısından da önemli bir işaret oldu. Bir önceki toplantısında üye sayısını arttırmıştı ama bu yıl aldığı kararlarla Küresel Güney’i finansal kurumlar aracılığıyla birleştirme ve Batı, özellikle ABD egemenliğini kırma sinyallerini verdi.

BRICS, en son genişleme dalgasıyla küresel GSYİH’de G7’den daha fazlasını temsil eder hale gelmişti. Bu son toplantıda geliştirdiği “partner ülkeler” uygulamasıyla AB’nin zamanında yapmadığı iki katmanlı bir sistemi getirerek, genişlemenin getirdiği bürokratik yavaşlamanın önüne geçirerek etki alanını arttırmayı planlıyor.  Böylece, BRICS üyelerinin etrafında BRICS partnerlerinden oluşan bir “BRICS bölgesi” olacak. BRICS bölgesi, özellikle Çin’in geleneksel arka bahçesi olan Asya’da güçlü olacak. Endozenya, Malezya, Tayland ve Vietnam’ın partner ülke olmasıyla Filipinler ve Avustralya gibi Çin karşıtı ABD müttefikleri ülkelerin bölgedeki etkisi azalabilir. Modi Hükümetinin Çin’le ilişkileri düze çıkaracak adımlar atmasıyla bölgede Çin’i dengeleyen bölgesel süper güçlerin de BRICS etki bölgesine gireceğini öngörebiliriz.

Ancak, BRICS’in etkisini esas arttıracak olan, kurmayı planladığı diğer iki sistem: BRICS-Clear denen mali sistem ve BRICS Sigorta Şirketinin kurulması.

BRICS-Clear, hem BRICS içi ticaret hem de BRICS ile “ortak” ülkeler arasındaki ticaret için bir ödeme ve takas sistemi. BRICS Clear’ın temel hedeflerinden biri, SWIFT sistemine bir alternatif yaratmak. Ayrıca, BRICS-Clear sistemi içinde, uluslararası işlemlerin ödenmesinde araç olarak ulusal para birimlerinin kullanılmasına öncelik verilmesi planlanıyor. İşlem takasının, BRICS’in finansal kurumu olan Yeni Kalkınma Bankası tarafından yönetilen bir “istiktarlı para” aracılığıyla gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu istikrarlı para modeli AB’dek ‘avro’nun öncülü olduğu için hedefin küresel ekonomide doların hakimiyetini kıracak bir ortaklaşma olduğu düşünülüyor.

Diğer önemli gelişme de, BRICS bölgesindeki ticari işlemlerin sözleşmeleri ve nakliyelerini için Batılı sigorta şirketlerinden bağımsızlığını inşa edecek olan BRICS Sigorta Şirketinin kurulması. BRICS’in kendi sigorta şirketinin olması hem BRICS bölgesini içeriden güçlendirecek, hem de bölgeyle ticaret yapmak isteyenlerin işini kolaylaştırarak BRICS’in etki alanını arttıracak bir kurumsallaşma.

BRICS’in etki alanının bu kurumlar etkisiyle artması sonucu Batılı ülkelerin ticaret hacminin yüzde 5 ila 10 arasında azalması ve dolar ve avronun uluslarararası ticaretteki hakimiyetinin kırılmasına yol açabilir. Bu yöntem, Çin’in daha önce denediği doğrudan ‘dolarsızlaşma’ yönteminden daha etkili çünkü o zaman bu öneri Hindistan ve Brezilya tarafından fazla çatışmacı bulunarak reddedilmişti. Bu yöntemle, ik etapta yüzde 20 civarında olsa da beş yıllık süre zarfında yüzde 70’lere çıkabilir. BRICS’in ağırlığı Asya’ya kaydığı için bundan ABD, AB’den daha çok etkilenecektir.

Peki, BRICS’e üye 9 ülkenin yanısıra 13 ülke daha bu BRICS bölgesine katılmaya neden karar verdi ve neden şimdi?

Nasıl Ukrayna Savaşı, Avrupa için bir kırılma ani olduysa, Gazze Savaşı da Küresel Güney için benzer, ve aslında bağlantılı, bir kırılma anı. Ukrayna Savaşı, Avrupa için savaş tehditi olmadan ekonomiye odaklanabileceği bir bölgesel düzenin yıkılışını temsil ediyor. Askeri güvenlik kaygılarına;  gaz sıkıntısından dolayı enerji güvenliği, ve tedarik zincirlerinin bloke olmasından dolayı tüketim pazarlarının güvenliğine dayalı kaygılar da eklendi. Üstüne, Çin’le kurdukları yüksek teknolojili üretim ağlarının kendi aleyhlerine dönmesi eklendi. Bu kaygılara bir yanıt olarak, geçen hafta da bahsettiğim üzere, artık siyasi reformlar karşılığında kalkınma yardımlarına dayalı modeli bir kenara bırakarak, Avrupa’nın kendi “stratejik özerkliği”ne odaklanacak bir ekonomik politika izlemeyi değerlendiriyorlar. Ukrayna’ya verdikleri desteğin arkasında da aslında böyle daha uzun vadeli ve küresel ölçekte kaygılar var. Çin’i Rusya’nın en büyük destekçisi gibi göstermeye çalışmanın arkasında da böyle bir kutuplaşma eğilimi bulunuyor.

Ancak,  esas kutuplaşmayı yaratan bu tutumun kendisi, çünkü Ukrayna için tüm dünyanın seferber olmasını bekleyen Batı, Gazze için dilini yutmuş durumda. Gazze’de yaşananlara üye devletlerin ve AB’nin ses çıkarmıyor oluşu kendi sivil toplumlarının bile tepkisini çekiyor ama esas Küresel Güney ihanete uğramış hissediyor. Gazze, özellikle sömürge geçmişinden gelen Küresel Güney ülkeleri için, Müslüman nüfusları olmasa bile, sembolik bir öneme sahip. Batı’nın Gazze karşısındaki sessizliği, sadece Batı yanlısı Ukrayna’yı destekliyor olmaları, AB’nin Küresel Geçit’in kalkınmacı ve sürdürülebilir hedeflerinden vazgeçmesiyle birleşince, sömürgeci ilişkilerin aslında çok da ortadan kaybolmadığı izlenimi yaratıyor.

BRICS bölgesindeki ülkelerin hepsi elbette ki her konuda birbiriyle aynı fikirde değil. Gazze konusunda bile BRICS üyesi ülkeler arasında hâlâ farklar var. Ancak, düne kadar genişlemeyi kaldıracak kurumları bile olmayan BRICS’e bugün bu kadar nur yağmasının nedeni Küresel Güney’in Batı’nın (yeniden) yaratmakta olduğu kutuplaşmadan hoşnutsuzluğu.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Ceren Ergenç yazdı: ‘Avrupa malı’ duvarı ve Türkiye otomotiv sanayi

Fransa ve Almanya, geçen hafta AB otomotiv politikasındaki uzun...

Ceren Ergenç yazdı: Çin ve AB barıştı mı?

Coen kardeşlerin Okuduktan Sonra Yak filminin ünlü kapanış repliği “Sorunu...

Ceren Ergenç yazdı: ABD-Çin zirvesinden çıkan geçici barış kime yarayacak?

Xi Jinping geçen hafta üç günlük bir devlet ziyareti...

Ceren Ergenç yazdı: Yapay zekâda bağımlılığın iki yüzü: Çin ve ABD

18. BRICS Zirvesi 12-13 Eylül’de Yeni Delhi’de toplandı. Zirve...

Ceren Ergenç yazdı: Çin kültürel hegemonyayı öğrenirken

Türkiye’nin bu yılki Oscar adayı açıklandığında tartışma filmin niteliğinden...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,400AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.