Bolsonaro başardı! – Özkan Yıkıcı

Hafta sonu önemli protestolar vardı. Nedeni, Brezilya başkanının uyguladığı başta sağlık politikasının yıkımına karşı eylemler şeklinde gerçekleştirildi. Brezilyada yaşanan Pandemi ve Bolsonaronun kararıyla adeta tetiklenen krizin tırmanışına karşı duyulan öfke sokağa yansıdı. Yetmedi: pek nadir görülen şekilde, bu tepkiler sadece Brezilyada deyil, birçok Latin Amerika ve Avrupa ülkelerinde de yapıldı. Bolsonaro belki de kendine karşı duyulan öfke ile oluşturulan enternasyonal duyarlılık sonucu, eylemler dünyanın önemli ülkelrinde de karşılık buldu. Bir ağızdan Bolsonaronun istifası yanında yargılanması da talep ediliyordu. Pandemi krizi ve devamında onca fırsat kulanan sermaye kesimi yaşatılırken, Brezilya tetiklemesiyle de önemli faşist liderin protesto ve yargılanması talebiyle sokaklar adeta çınladı.

Bolsonaro olayı önemli. Parlementer ve yargı darbeleriyle solcu liderleri görevden aldırtan, aday olmalarına engeleyen tutumlarla, önü açıldı. Direk, faşist olduğunu da söyledi. Sonradan, direnen Brezilya ilericileri bu oyunları teker teker bozmaya başladı. Bu arada gelen korona salgınında da Bolsonaro adeta Neoliebralizmin aynası ve faşizmin tutumunu gösterdi. Dikate almadı. Çökertiği sağlık sistemiyle de insanları resmen ölümlere terketti. Fakat, Brezilyada önemli ilerici sol örgütlenmelerde vardı. Hem Pandemi politikasını deşifre edip sokağa inerken, bu arada darbelerle kimine yasak kimine de tutuklama getirilen liderler de birer birer mücadele sonucu, yaşanan faşist gerçekliği ortaya çıkardılar. Bu arada CİA gerçekliği de belirlendi. Bir anlamda Brezilya darbelerle kaybettiklerinin bedeli faşist liderle yönetilme zorunda brakılırken, neoliebral politika ile faşizmin sonucu korona salgınında önemli bedel ödüyor. Hele de konuyu ffaşist imajlarla dikate almayan Bolsonaroya karşı öfke büyüdü. Dünyada da kamuoyu oluşturma çabaları karşılık buluyordu.

Son Lulanın mahkumiyetindeki naylon fatura ve yargıç oyunlarının da anlaşılmasıyla, sol yeni bir dalga yükseltiyordu. Fakat, bazı gerçekler seçimi beklemeye tahammül yoktu. Alınan veya alınmayan korona tetbileriyle artan ölümler, öfkeyi artırdı. İstifa sesleri yükseldi. Önemli örgütler ise bunun yetmediği, yargının da harekete geçip Bolsonaronun dokunulmazlığının kaldırılıp yargılanması kapanyası başladı. Özellikle, uyduruk gerekçelerle sol başkan Rusefin yargılanma gerçeği, konuyu alevlendirdi. Düzmece bilgilerle başkan görevden alınıp yargılanırken, yüzbinlerce insanın göre göre öldürülmesini savunan Bolsonaronun neden yargılanmadığı probagandası tutuyordu….

Sonuçta, hafta sonu Brezilyada yüzbinlerin katıldığı gösterilerde, başkanın hem istifasını hem de yargılanmasını istedi. Dünyaya yayılan Brezilya gerçekleri ise birçok duyarlı demokkrat kesimi de harekete geçirip, ayni sloganlarla sokakta buluşturdu. Bu pek raslaanmayan evrensel desteklemedir. Bolsonaro, birçok oyunla iktidara gelip sermayenin lehine fırsatları sunarken, son yaptığı resmen sağlık katliyamlar sonucu da karşıtlarını dünyanın birçok yerindeki sokak eylemlerinde ortak seste buluşturdu.

Bolsonaro, neoliebral dönemin önemli faşist deneyimlerinden birisidir. Siyasal sivil darbelerle yönetime geldi. Neoliebral ilkeleri kulandı. Temel sağlık sistemini özeleştirerek çökerti. Korona konusunda da faşist karakterisliğin yansıyışını sundu. Şimdi önümüzdeki yıl beklenen seçimi Bolsonaronun tamamlayaıp tamamlamayacğağı belli deyil. Soru şurda. Brezilya parlementosu uyduruk nedenlerle eski solcu lideri yargılatırken, şimdi, hem de yüzbinlerin ölümüne göstere göstere hazırlayan Bolsonaroyu koruyup veya dokunulmazlığını kaldırıp yargıya gönderme ikilemindedir. Bunu önemli noktada sokaktaki direnç ile yargının daha kararlı talebiyle de alakalıdır.

Sonuç olarak. Belli ki Brezilya yeniden siyasal tarih yazılımı için ayakta. Denenen faşizmin nedneli aalçklıkla dolu olduğu yaşantılmışlığı ile de tarihe şimdiden yazıldı. Faşizme karşı susarak deyil de örgütlü mücadele verince, karşılığın evrenselleşeceği gerçeği de yeniden hatırlatıldı.