Temmuz; insanlık tarihinde bir yaz ayı değil, tarih sayfalarına kazınan işgal, talan ve bölünmüş kaderlerde birleşen acıların toplamıdır. Srebrenitsa’dan Kıbrıs’a, Ruanda’dan Gazze’ye; farklı coğrafyalarda aynı acının izleri vardır. Sıcaklığının ardında dondurucu bir üşütme, geçmişin alevlerinde bugün de hissedilen bir yüktür üzerimizde. Katliam, cinayet ayıdır aynı zamanda. Albert Lutuli, Kutlu Adalı, nasıl unutabilir bellek ihanet ve kanla sıvanmış sayfalarını?
Bosna-Hersek ve 1995 Temmuz’unda kana bulanan tepeler, Srebrenitsa’da sekiz binden fazla Boşnak yetişkin ve çocuğun sistematik soykırıma kurban oluşu; Temmuz’un yakıcı sıcağıdır insanlığın sessizliğiyle birleşen vicdan ve donduran tarihin her anında saklı apaçık doğruları…
Avrupa’nın ortasında yaşanan kıyım, işgal ve talan, acımasız bir yük olarak jenerasyonlar boyunca ağırlığını koyar omuzlara. Dünya ise bunlara hep sessiz kalır kirli oyunlarıyla, azami korkularıyla…
Ruanda, 1994 yılında insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından birine sahiptir. Bir milyona yakın insan, etnik bir nefretin kurbanı olur. Bu soykırımın izleri, Temmuz ayında hatırlanır sadece. Bosna’nın Avrupa’daki acısı ile Ruanda’nın Afrika’daki trajedisi arasında mesafeler, bu ortak kadere sessiz kalma gerçeğinde de yüzsüz yüzler vardır.
Temmuz, şimdi Gazze’nin güncel yarası… Bombalarla yağmalanan doğa, her yıl yeni bir istila, yeni bir talan. Temmuz’a tekabül ediyor yine, alevlere denk geliyor Gazze’de çocukların gözyaşları ısrarla. Srebrenitsa ve Ruanda’nın yankılarıyla birleşerek, insanlığın kolektif vicdanını sarsıyor Temmuz yine.
Ve Kıbrıs… Paylaşıldı hisseler, paylar, darbelerle işgallerle. Bölündü kirli oyunlarla ada; kayboldu bütün hikayeler büyük güçlerin çıkar hesaplarında. Sıcak kıyıları, Varoşa; bölerek üşüttü yakan Temmuz sıcağı ama Kıbrıs, Srebrenitsa ve Gazze, işgalin izlerini silmeye çalışan işgüzarlardan eksilemedi hâlâ.
Her Temmuz, tarihsel yükünü bir yara olarak varlığında hissettirir. Yazın kavuran sıcağında işgal ve talan, buz gibi gerçekleri de beraberinde getirir. Bosna’dan Ruanda’ya, Gazze’den Kıbrıs’a, insanlığa unutulmaması gerekenleri ve varoluşun anlamını hatırlatır.
Toprakları değil, ruhları da yağmalanmış çocuklara bir özür borçludur Temmuz…
