yaklaşımlarÖzkan YıkıcıYakın tarihin kara eylül anımsatılması – Özkan Yıkıcı

Yakın tarihin kara eylül anımsatılması – Özkan Yıkıcı

Yakın tarihte bazı olaylar vardır ki sadece yaşayanı deyil, bölgesel önemli etkileri günümüze dek taşınmaktadır. Özellikle kaybeden tarafın zayıflaması veya beleklerden sildirtilip karanlık sayfanın bilinmezliğe teslim edilmesi sonucu, bu gelişmeler pek hatırlanmaz. Hele de onca canlı kangrenliğine karşın Filistin sorununun yaşanırken gözden kaçırılma gerçekleri de olunca, yakın tarihten gelen durum da belleklerde kalmaz. Unutulur ve yapanların da işine geldiği için de anımsatılmaz. Filistinin Ortadoğudaki yeri ve siyasal faciyası hala sürerken, eskiden olan duyarlılığın da bilinçli şekilde sıfırlandırma aşamsında olduğuna da tanık olduk. Kara Eylül, bence Filistin yakın tarihinde önemli yıkım yaratan yaşanınlardan en öenmlisi sayılması gerekir. İsrailin yaptıkları yeri geldikçe tekrarlanırken, arap devletelrinin Filistin katliyamlarına pek yer verilmez. Çünkü, Filistin hareketi her ne kadar İsrail karşıtı ve anti Emperyalistlik özü olsa da arap ülkelerinin de ilgili yapının gelişmesiyle siyasi endişeler taşıdığı da kesindi. Kara Eylül bir anlamda arap ülkelerinin iki yüzlülük Filistin kitabının önemli sayfası olarak tarihe kazıldı. Ne yazık ki bu konuyu pek hatırlayan kalmadı. Zaten, Filistin konusu da pek konuşulur durumda deyildir. Sadece hamasi ihtiyaç duyulduğu anda birielri garnatür olarak politik iç kulanımda kulanmaktadır.

Gelelim konumuza: sizi 1970 yılına dek getirecem.  Ürdün ülkesindeki katliyam dönemine uzanacağız. Ürdünde Kral Hüseyin Filistinlileri sürmek için direk saldırıya geçer. Sayısı net olmayan katledilen ve onbinlerle kimisine göre yüzbbinleri bulan sürgünlerle sonlanan Eylül ayı savaşına ulaştırıyorum. Konunun özü şurdan başlar: 67 yılında Ürdününde katıldığı israile karşı savaşı Arap devletlri kaybeder. Ürdün Doğu Kudüs ve Batı Şeryayı israile terkeder. Bu yenilgi, ayni zamanda ikili etkielri de oluşur. Arap milliyetçiliği yenildiği için gerilmeye başlar. Buna karşılık artık devletlerle bu işin sonlanmayacağını anlayan Filistin hareketerli kendi eylemlerine girişirler. Baktılar ki eylem veya demeçle bu iş olmaz; ozaman uçak kaçırarark kendi sorunlarını duyurmaya başlalar. Sesleri duyulur. Gerçi Batılı Emperyalistler ve İsrail hemen buna anarşislikle suçlasalar da dünya resmen Ortadoğu Filistin sorununu Filistin örgütlerin eylemleriyle duyarlar. Destek ve senpati de oluşur.

Ürdün kralı bu işten endişelenir. Özellikle Ürdünde önemli sayıda Filistinli olması, yine bir miktar da sürgün Filistinlinin varlığı onu endişelendirir. Üstelik, Filistin örgütlerindeki demokratik derecedeki işleyiş ile kendi devletin otoriterliği ikilemi de zaten senpati oluşan Filistine destek öteki halkar tarafından da veriliyordu. Ürdün kralını başta ABD ve İngiltere de teşvik ediyordu. Özellikle Ürdünde Marksiz FHKC güçlü olması ve lideri Habaşın da giderek liderlik özellikler güçlenmesi, birçok çevreyi siyasal sol paranıoyak bakışına getirdi. Bu kuşkular birleşince, Ürdün ülkedeki Filistinlilerin sürülmesi için tetiği çekti. Elbet Filistinliler de direndi. Ürdün devleti epey kıyım yaptı. Filistin hareketinin darbe alması için gerekeni yapıyordu. Bir yandan da Filistin hareketi içi Marksis kesimin güçlenmesi endişesi de olduğu için, FKÖ gereken sertlikte diplomasiyi kulanmadığı inancı da vardır.

Sonuçta, günlerce süren iç savaş tipi olayında Filistinliler katliyam ve sürgün ikilemiyle ürdünde karşılaştılar. Adını da Kara Eylül olarak koydular. Gariptir, FHKC Lübnandaki önemli üstü olan Telzaatarın da yaklaşık beş yıl sonra Suriyenin Lübnana girmesiyle yıkılmasını yaşadı. Lideri Habaş Tunusa dek sürüldü. Böylelikle hem Filistin hareketi önemli bir “ayar” aldı, hem de darbeyle gücünden epey uzaklaşan konuma düştü. Bu tarihi olay nedense pek anımsatılmak istenmez. Aslında Ürdünde olan Kara Eylül olayı, yükselen Filistin hareketi ile Marksis eksenin kırılması için gerçekleştirildi. Ayrıca, Ürdündeki yoğun Filistinli nifus ile örgütlenme konumu ülkede kral Hüseyinin devrilip sol yönetim oluşturma seçeneğini de geliştiriyordu. Çünkü Ürdün develti 3  yıl önce İsrail karşısında önemli toprakları kaybetti. Dahası, kutsal Kudüsün doğu bölümünü de israile verdi. Buna karşılık pek de tutarlı politika da geliştiremedi. Tüm bunlar filistin hareketinin Kara Eylül sayfasını yazdırtı.

Şimdi gelelim günümüze; brakın Filistin sorununu, yaşadığı katliyamları… Günümüzde dahi böyle bir sorun olduğunun güncel politikada farkında olan pek yok. Daha acıssı, bazı Filistin örgütleri üzerinde uygulanan baskıları da “terörist” dneip algı operasyonunda yer aldırtıyorlar. Halbuki filistin halkının yaşadıkları Emperyalizmin Ortadoğu yeni sömürge politikasının sonucudur. İsrail devleti kurdurtulurken, sürgün, vatansız ve işkallerle paranparça oldular. Yeri geldiğinde arap devletleri de bu rolde yer aldılar. Ürdün, Kara Eylül ile tarihteki en önemli filistin siyasal yıkımın önemli temellerinden birisini geliştirdi. Eminim, çoğu bu durumu bilmiyor. Kendine Ortadoğu uzmanlarından olanlara söylediğim anda, konunun öneminden epey uzakta olfduklarına ibretle karşılaştım. Ama tarih yaşandı. Bu gerçeği bilmemeye vursanız da yine yaşandı. Bir gün mutlaka bir yerden gerçekler karşımıza çıkacaktır. Ozamanki acısı da bir başka şekilde olacaktır.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Özkan Yıkıcı yazdı: COP zirvesi ve bizim dünyamız

Türkiye, B.M.'nin düzenlediği, Avustralya'nın da etkin organizasyonuyla birlikte iklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Kaza değil, cinayetle başlayıp kitlesel katliama dönüşendir

Neoliberal sürece kapitalist sistem geçerken, özellikle emek eksenli sınıf...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,400AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.