iktibasGözde BedeloğluSizi gidi ‘muzır ve düşman’ kitaplar - Gözde Bedeloğlu

Sizi gidi ‘muzır ve düşman’ kitaplar – Gözde Bedeloğlu

Orjinal yazının kaynağıbirgun.net

Kitaplar hiç durmadan, yorulmadan seyahat edebilir. Yazıldığı dili ve coğrafyayı aşar, yüzyıllar öncesinden bugüne ulaşır. Bu yolculuk tarihin her döneminde, başta dini ve siyasi nedenlerle engellenmek istendi. Pek çok kitap yasaklandı, toplatıldı, hatta ibreti alem olsun diye meydanlarda yakıldı. Ne var ki, farklı ses ve sembollerle yazılmış olsalar da dünyanın ortak dilini taşıdıkları için insan icadı her uyduruk sınırı kolaylıkla aşabilirler. Böylece istisnasız, bütün kontrolcü yönetimleri korkuturlar. Yasakçı ve sansürcü zihinler için bahaneler de hep aynıdır, ‘toplumsal hassasiyetlerimiz.’

Bu ‘toplumsal hassasiyetler’ aslında oynak ve çok kırılgandır. Günün siyasetine göre kolaylıkla ‘incinir.’ Öyle ki, kitapta geçen bir küfür yüzünden, toplumsal ahlakımızın yerle yeksan olduğu söylenebilir. İki insanın aşkı toplumsal namusumuza helal getirebilir. Bir çocuğun uyanışı anarşizme hizmet edebilir. Ezberleri sorgulamaya başlaması mazallah kaosa sebep olabilir. Sevgi, eşitlik, adalet, dostluk gibi dünyanın ortak dilinden konuşabilen her yazı, çizi dokunduğu ‘toplumsal hassasiyetleri’ iddia edildiği gibi ‘incitmez’ aslında, yerle bir eder. Doğası budur çünkü.

***

Yaklaşık on yıl önce, Jose Mauro de Vasconcelos’un ‘Şeker Portakalı’ adlı kitabıyla ilgili ‘müstehcenlik’ soruşturması açılmıştı. Bir öğretmenin öğrencilerine ödev olarak verdiği kitap Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 100 Temel Eser Listesi’nde yer alıyordu. Okudukları karşısında şok olduğunu söyleyen bir velinin şikayetiyle kitabın Türk örf ve ananelerine aykırı olduğuna karar verildi. Çocuk edebiyatının dünyaca bilinen en iyi örneklerinden sayılan Şeker Portakalı’nda, çevrelendiği yoksulluğa isyan eden Zeze’nin büyüme hikayesi anlatılıyor. Bir portakal fidanını kendine arkadaş edinen Zeze, yaşadığını şöyle tarif ediyor: “Evdeki yoksulluk o dereceydi ki insan erkenden hiçbir şeyi çarçur etmemeyi öğreniyordu.” Burada asıl şok edici olan küçücük çocukların büyüklerin sebep olduğu sorunlarla ilgilenmek zorunda kalışıydı. Bugün Türkiye’de gelecekleri çalınan, okula aç giden milyonlarca çocuk var. Bu biraz da, o veli(ler) kitabın doğru yerinde şok olmadığı için böyle.

***

MEB Talim Terbiye Kurulu’nun, ‘toplumsal hassasiyet’ temalı veli şikayetlerini ve komisyon kararlarını gerekçe göstererek ‘sakıncalı’ bulduğu pek çok kitap oldu. John Steinbeck’in Fareler ve İnsanlar kitabının bazı sayfaları ‘ahlaki’ bulunmadı. Cahit Külebi’nin Hikaye adlı şiirindeki “Benim doğduğum köylerde/kuzey rüzgarları eserdi/bu yüzden dudaklarım çatlaktır/öp biraz” dizeleri silindi. Yunus Emre’nin “Cennet cennet dedikleri/birkaç köşkle birkaç huri/isteyene ver onları/bana seni gerek seni” dörtlüğü sansürlendi.

İki yıl önce, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı çalışan Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu, Brigitte Labbe’nin Çıtır Çıtır Felsefe dizisine ait bazı kitapları ‘muzır’ ilan edip poşete soktu. Günışığı Kitaplığı tarafında yayınlanan kitaplardan biri olan ‘Küçükler ve Büyükler’de, çocukların yetişkin tacizine karşı bilinçlendirilmesi ve taciz karşısında neler yapabileceği anlatılıyor. ‘Diktatörlük ve Demokrasi’ adlı diğer kitapta çocukların, insanların özgür ve eşit olduğu fikrini savunan demokrasi üzerine düşünmesi teşvik ediliyor.

Kurul yakın zamanda üç kitabı daha ‘muzır’ ilan ederek poşete koydu: ‘Disney Esrarengiz Kasaba Günlük 3’, ‘Farklı Olmaya Cesaret Eden O Müthiş Erkek Çocuklarına Gerçek Hikayeler’ ve ‘Yaramaz Evin Yeni Misafirleri’. Kurula göre, bu üç kitap da küçüklerin maneviyatı için zararlı. Örneğin farklı olmaya cesaret eden erkek çocuklarına ne anlatıldığına bakınca ‘beyaz atlı prens’ klişesinin sorgulandığı görülüyor. “Bir erkek çocuğu olarak ideal erkeklik kalıbına uyacağınız varsayımı yaygındır. Peki ya bilimle, sanatla, doğayı korumakla, topluma faydalı olacak bir uğraşla ilgilenmek istiyorsanız? Ya içine kapanık bir çocuksanız? Ya elinize kılıç almak yerine bir kitap almayı tercih ediyorsanız?”

***

Küçükleri muzır neşriyattan koruma iddiasındaki kurul inceleyecekleri kitapları kendileri seçiyor, küçüklerin maneviyatlarına nelerin zarar verebileceğine kendileri karar veriyor. Yayıncının bu konuda eli kolu bağlı, okuyucu dayatmayla karşı karşıya. Bir diğer uygulama yine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘Çocuk ve Genç Dostu Kitaplar’ listesi. Amacın, ailelere çocukları için uygun içerikli kitap seçimi konusunda rehberlik etmek olduğu söyleniyor. Kriter milli, manevi ve evrensel değerlere uygunluk. Neye göre, kime göre, hangi bilimsel yönteme göre? Bu sorulara tatmin edici bir yanıt bulabilmek zor ama liste dışı bırakılan kitapları düşmanlaştıran bu uygulamanın ayrımcılığa sebep olduğu açık. Çocukların ufkunu daraltmaktan daha zararlı bir şey yok.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Gözde Bedeloğlu yazdı: Kıbrıs’ta ‘Yan Yana İki Devlet’ neden gerçekçi değil?

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın son Lefkoşa temaslarının ardından yaptığı...

Gözde Bedeloğlu yazdı: Kaptan faciadan önce itiraf etmiş: “Bu gemi gemi değil!”

Girne açıklarında 30 Ağustos’ta batan Filo Jet yolcu gemisiyle...

Gözde Bedeloğlu yazdı: Filo Jet Faciası: Kara kutu iki gün önce kapatılmış

Kuzey Kıbrıs’ta 27 kişinin hayatını kaybettiği Filo Jet faciasında,...

Gözde Bedeloğlu yazdı: Sansürün kamusal bedeli

Türkiye’de hak ve özgürlüklerin alanı daraltılırken uygulanan yöntem hiç...

Gözde Bedeloğlu yazdı: Sağlıkta bütçenin %15,2’si sevklere gidiyor

Kuzey Kıbrıs’ta kamu sağlığına ilişkin yapılan iddialı açıklamalarla sahadaki...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,265TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

Özkan Yıkıcı yazdı: Nedersiniz: Biraz da gündemle dolaşalım mı

Bir şarkı vardır: Çoğu belki de bilmez. “Uyandım sabah...

Volkan Yaraşır yazdı: Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

Kojin Karatani bir eylem ve düşün insanı. Modern toplumun...

Fikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

‘’Gezegen bizi kurtaracağı düşünülen insanlarca öldürülüyor.’’                                                                        Greta Thunberg COP taraflar...

Özkan Yıkıcı yazdı: Yakın tarih ile garantörlerimiz: Yunanistan ve Türkiye

Birkaç makaledir, Onbeş Kasım üzerinden gidiyorum. Özellikle Kuzey Kıbrıs'ta...

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Canlı yayın

01:05:18

#video Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı karikatürlerle gündemi konuşuyor

Sözün bittiği yerde çizgiler konuşuyor... Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı, karikatürlerin rehberliğinde Kıbrıs'ın kuzeyindeki memleket ahvalini ve siyasetin perde arkasını değerlendirdi.
01:00:29

#video Avrupa’nın aranan suçluları ve Kıbrıs’ın kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Kıbrıs'ın kuzeyi uluslararası suçluların sığınağı haline mi geldi? Kuruluş yıl dönümünde güvenlik zafiyetleri, kara para akışı ve yasal boşluklar canlı yayında mercek altına alındı.
01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.