iktibasFikret BaşkayaFikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

Fikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

Orjinal yazının kaynağıyeniyasamgazetesi10.com

‘’Gezegen bizi kurtaracağı düşünülen insanlarca öldürülüyor.’’

                                                                       Greta Thunberg

COP taraflar konferansı demek. İyi de taraflar ne tarafa bakıyor? Birleşmiş Milletler İklim ve Çevre Konferansı’nın 31.’si Antalya’da yapılıyor. Konferans için doğa tahribatı şampiyonu Türkiye’nin seçilmesi şaşırtıcı değil… 1995’den beri tekrarlanan bu konferanslar seyirciyi oyalamanın hizmetinde… COP’larda hamaset nutukları atılmaya devam ederken iklim krizi, ekolojik yıkım ve sosyal kötülükler (işsizlik, açlık, yoksulluk, sefalet) derinleşiyor. Bu arada dev şirketlerin kasaları da dolmaya devam ediyor. Oysa boşuna ‘’her söz her ağıza yakışmaz’’ denmemiştir.

Kapitalizmi sorun etmeden, onu şeylerin normal hali sayarak bu dünyada hiçbir temel sorunla yüzleşmek mümkün değildir. Kapitalizm sınırsız büyüme, yayılma, genişleme eğilimine ve dinamiğine sahip netameli bir sistemdir. Lakin bu dünyanın kaynakları sınırlı. Ölçüsüzlük, aşırılık ve yıkım kapitalizmin karakteridir… Yunan mitolojisindeki Kral Erysichon gibi her şeyi yutuyor. Erysichon, çevresinde ne var ne yoksa yiyip bitiriyor, ortalıkta yiyecek bir şey kalmayınca da kendi kendini yiyor… Bu efsane geride kalan dönemde ölçüsüzlüğün, aşırılığın, açgözlülüğün, doymak bilmezliğin çok bilinen sembollerinden biri olmuştur.

Oysa etik sınır demektir, potansiyel olarak yapılabilir olandan sakınmaktır. Kapitalizmde Kral Erysichon gibi aç gözlülükte hiçbir sınır tanımıyor. İnsan ve toplum yaşamının tüm veçhelerini kolonize ediyor (sömürgeleştiriyor)… Esasen büyüme veya yok olma ikilemi söz konusu iken başka türlü olması mümkün değildir. Hiçbir kapitalist veya kapitalist işletme, vahşi rekabet koşullarında bana bu kadarı yeter, burada durayım diyemez. Durduğunda arkadan gelenler tarafından yutulur, yarış alanının dışına atılır… Dolayısıyla kapitalistin iradesinin hiçbir karşılığı yoktur.

Lâkin bu dünyanın kaynakları sınırlı… Bir zaman geliyor şimdilerde olduğu gibi sınırsız büyüme, sınırsız üretim ve sınırsız tüketim doğal kaynakların sınırına dayanıyor.  Bu gün doğadan çekilen kaynak 100 milyar tonu aşmış bulunuyor ki, bu 1970’lerdeki düzeyin üç katı…

Her geçen gün karbon gazı emisyonu artıyor, kaynaklar kıtlaşıyor, biyolojik çeşitlilik azalıyor. Tüm kaynaklar kıtlaşıyor. Nitekim, geçen yıl (2025) Dünya Limit Aşımı Günü 24 Temmuz’a gerilemişti ki bu 5 ay 6 gün doğaya borçlu yaşamak anlamına geliyor…

Bir şey üretmek demek, doğadan bir şeyler çekmek, azaltmak, eksiltmek demektir. Üstelik üretirken de tüketirken de kirletmek kaçınılmazdır. Eğer dünyanın geri kalanı da (yeryüzünün lanetlileri) Batı’nın şımarık zenginleri kadar üretmeye, tüketmeye, kirletmeye kalkarsa dünyanın kaynakları birkaç günde tükenirdi…

Kapitalizm doğayı (ormanları, okyanusları, toprağı, madenleri) bir kâr aracına dönüştürüyor. Oysa şımarık üretim ve tüketim her geçen gün yaşam kalitesini kötüleştiriyor.

Aslında yapılması gereken bir sır değil vakitlice saçma üretimi, sefil tüketimi kısmak, üretimin yönünü gerçek ihtiyaçlara döndürmek gerekiyor… Nitekim bu gün doğadan çekilen kaynağın %30’uyla, 8,5 milyar insanı insan haysiyetine yaraşır mütevazi bir standartta yaşatmak mümkün… İnsan ve toplum yaşamı için gereksiz, zararlı, vazgeçilebilir milyonlarca şey üretiliyor, satılıyor, tüketiliyor. Bu sefil süreç bu rotada devam ettiği sürece, atmosfer ısısının 1,5 santigrat derece düzeyinde tutmak olanaksız hale gelecektir. COP’larda hamaset nutukları atılmaya, petrol, kömür, doğalgaz, otomotiv tekellerinin kasaları dolmaya, turizmciler bayram etmeye devam edecektir…

Ya vakitlice kapitalizmden çıkılacak ya da insanlığın ve uygarlığın bir geleceği olmayacak… Kimse kendini aldatmasın… Zira çöküş çoktan başlamış bulunuyor. Nitekim 1970’lerden bu yana omurgalı hayvan nüfusu %69 azaldı… Bir milyon türün varlığı da yok olmanın eşiğinde…

Topraklar çölleşiyor, okyanuslarda oksijen oranı azalıyor, atmosfer ısınıyor, hava kirleniyor. Kapitalizm dahilinde işlerin daha da sarpa sarması kaçınılmaz. Bu yüzden kapitalizmden çıkmak bir tercih sorunu değil, bir zorunluluk. Eğer bu sefil süreç vakitlice durdurulamazsa insanlığın ve bir bütün olarak canlıların bir geleceği olmayacak… Tabi bunları söylemek de bir hezeyan veya felaket tellallığı değil…


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Fikret Başkaya yazdı: Araba çılgınlığına dair…

‘Eğer hem insanlarla ve hem de doğayla kaybettiğimiz ilişkiyi...

Fikret Başkaya yazdı: Teknik bilim kapitalizmi neden kurtaramaz?

Gezegenlerin birinden bir seyyahın yolu Dünya’ya çıksaydı, her halde...

Fikret Başkaya yazdı: Kapitalizmden çıkmanın gerekliliği ve aciliyeti…

“İnsanlık ancak çözümleyebileceği sorunları görev olarak önüne koyar. Çünkü...

Fikret Başkaya yazdı: Bugünkü dersimizin konusu ‘kapitalizm’…

“Ol mahiler ki, derya içredirler deryayı bilmezler” Hayalî İnsanlar kapitalist bir...

Fikret Başkaya yazdı: Aracı da rotayı da değiştirme zamanı…

“Ve bu dünyada, bu zulüm senin sayende. Ve açsak, yorgunsak,...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

Volkan Yaraşır yazdı: Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

Kojin Karatani bir eylem ve düşün insanı. Modern toplumun...

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.