iktibasSerdar M. DeğirmencioğluŞirketleşme ve üniversitenin çöküşü - Serdar M. Değirmencioğlu

Şirketleşme ve üniversitenin çöküşü – Serdar M. Değirmencioğlu

Orjinal yazının kaynağıevrensel.net

13 Aralık’ta Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da, Haklar Forumu (The Rights Forum) tarafından Filistin konulu önemli bir toplantı düzenlendi. Toplantıya çağrılan iki konuşmacıdan biri, Ramallah’ta yaşayan Filistinli yazar ve araştırmacı Mariam Barghouti idi. 

Barghouti konuşmasının bir yerinde, üniversitelerin şirkete dönüştürülmesinin nasıl bir girdap yarattığına ilişkin çok etkileyici bir örnek verdi. Örnekte yer alan Gent Üniversitesi 31 Mayıs 2024 tarihinde İsrail devleti ve akademik kurumlarıyla kurumsal iş birliklerini sonlandırma kararı aldı. İşgal ve diğer eylemleriyle üniversite yönetimini bu kararı almaya zorlayan öğrenciler, akademik iş birliklerinin sona erdirilmesiyle yetinmek istemediklerini, üniversitenin İsrail şirketleriyle de iş birliğine son vermesi gerektiğini dile getiriyorlardı. 

Öğrencilerin yönetimle yaptıkları bir toplantıda, mali işlerden sorumlu bir yönetici söz konusu şirketlerden biriyle ilişkinin kesilmesinin maliyetinin 50 milyon avro olacağını söylemişti. Barghouti haklı olarak şuna dikkat çekti. Bir üniversite yöneticisi, 50 binden çok daha fazla Filistinlinin ölümüyle sonuçlanan ve sürmekte olan bir soykırım tartışılırken, 50 milyonluk bir zarardan söz edebiliyordu. Bu yöneticinin sözleri basit bir olgunun dile getirilmesinin çok ötesinde, üniversitenin para dışında bir değer tanımayan pazar ilişkileri içerisinde yer alarak çöküş yaşadığını gösteriyordu.

Bu örneği Boykot, Yatırımların Geri Çekilmesi ve Yaptırımlar Kampanyası (BDS) bağlamında açmakta yarar var. Kampanya, öncelikle kişi ve kuruluşların boykota katılmasını ve tüm ilişkilerin kesilmesini amaçlıyor. Akademik boykot bunun bir örneği. İkinci hedef ise yatırımlara son verilmesi. Barghouti, bunun üniversitelerin boykota katılmasını sağlamaktan çok daha zor olduğunu vurguluyor. 

Toplantının ikinci konuşmacısı olan tarihçi İlan Pappé de Barghouti’nin dile getirdiği bu sorunun bir diğer yönüne dikkat çekti. Pappé, üniversitelerin şirketleştirildiği İngiltere gibi ülkelerde, akademik boykot konusunda ilkeli ve kararlı adımların atılmasını sağlayabilecek kişilerin yönetici kadro değil, akademisyenler olduğunu vurguladı. Şirketleştirilen üniversitelerin içerisinde giderek genişleyen yönetim kadrosu, en yukarıdan en alt düzeye tüm karar mekanizmalarında işletmecilerin yer alması veya ağır basması anlamına geliyor. Bu kişiler soykırım, işgal veya insan hakları gibi konuları bile, tüm diğer konular gibi gelir-gider penceresinden değerlendirmeye eğilimliler. Tam da bu nedenle, işletmecilerin eline geçen üniversiteler dışarıdan gelecek her tür mali yaptırıma boyun eğmeye çok açıklar.

Şirketleşen üniversitelerin akılları durduracak denli büyük bütçeleri var. Bu üniversitelerden bazıları ABD’nin büyük kentlerinde çok değerli taşınmazlara sahipler ve bunlardan büyük gelir elde ediyorlar. Gazze’deki soykırıma karşı işgal eylemleri başladığında en sert önlemleri alan, öğrencilerine düşman muamelesi yapan yöneticiler de işte bu rantsever üniversitelerdeydi. Aynı dönemde, şirketleşen üniversitelerin asıl işlevlerinden koptukları ve gerçeklerden uzaklaştıkları da somut olarak görüldü. Özel üniversite hayranlarının dillerinden düşürmedikleri Harvard rektörü ABD kongresinde utanç verici bir sessizlik sergiledi. 

Hem başkanlığı hem de kongreyi ele geçiren sağcı ırkçı hareket, Gazze’deki soykırıma tepki olarak başlayan ve çok ses getiren öğrenci eylemlerinin önünü kesmek için üniversite rektörlerinin sorguya çekildiği bir tür soruşturma başlatmıştı. Bu hareket, üniversiteleri bir tehlike olarak gördüğü ve tüm üniversiteleri hizaya getirmek istediği için oturumların büyük bir gösteriye dönüşmesini istiyordu. Bu amaçla kimi ünlü üniversitelerin rektörlerinin azgın temsilciler tarafından sorguya çekilmesi sağlandı. 

5 Aralık 2023’de Harvard Üniversitesi rektörü sorguya çekildi. Claudine Gay, Harvard Üniversitesi’nin ilk beyaz olmayan rektörü olduğu için özellikle önemli bir hedefti. Gay, kendisine ve üniversitelere yönelik kapsamlı bir saldırı gerçekleştirildiğini bilse de tipik bir şirket üniversite yöneticisi gibi uysal bir tutum sergiledi. Eylemci öğrencilerin kullandığı “intifada” kavramının, “İsrail’deki ve dünyadaki Yahudi halkına karşı soykırım yapmak anlamına” geldiğini söyleyen azgın sorgucuya karşı çıkmadı. Bu kavramın Filistinlerin işgale karşı çıkışıyla yerleştiğini; bu bağlamda ayaklanmak ve karşı durmak anlamına geldiğini söylemedi.

Gazze’de sürmekte olan soykırım ve Filistin, dünyanın hemen her yerinde birçok konuda litmus testine dönüştü. Filistinlilerin haklı mücadelesinin yanında yer almayanlar, yani bu litmus testine takılanlar, sömürünün ve adaletsizliğin yanında olanlar. Adalet ve özgürlük mücadelesi verenler, nerede olurlarsa olsunlar, bu teste takılmıyorlar. Filistin merceği üniversiteleri anlamayı da kolaylaştırıyor. Şirketleşme, çok açık ki, üniversitelerin çöküşü demek. 


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Serdar M. Değirmencioğlu yazdı: İklim ve çocuk hakları

Önümüzdeki hafta Antalya’da başlayacak olan iklim zirvesi büyük önem...

Serdar M. Değirmencioğlu yazdı: Savaş düzenine hayır

Cuma günü başta Roma, Milano, Torino, Bologna, Napoli ve...

Serdar M. Değirmencioğlu yazdı: Minab’da kıyamet yaşandı

Geçtiğimiz hafta, ABD’de bağımsız gazetecilik adına ciddi işler yapan...

Serdar Değirmencioğlu yazdı: Nükleer silahlanma varoluşsal tehlike

Günümüzde dünyada olan bitenleri anlamak zor. Olan bitenler akla...

Serdar M. Değirmencioğlu yazdı: Nükleer denizaltılara hayır!

Japonya’da hükümet ve sağdaki partilerin çoğu, dünyayı kasıp kavuran...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.