yazılariktibasMünih konferansı, ‘çok kutupluluk’ ve ‘yeni soğuk savaş’ - Yücel Özdemir

Münih konferansı, ‘çok kutupluluk’ ve ‘yeni soğuk savaş’ – Yücel Özdemir

Orjinal yazının kaynağıevrensel.net
Kategori:

Uluslararası diplomasinin gözü kulağı bugün başlayacak pazar günü sona erecek 61. Münih Güvenlik Konferansında olacak. ABD Başkanı Trump ile Rusya Lideri Putin arasında yapılan bir buçuk saatlik telefon görüşmesinde verilen “barış” mesajlarının özellikle Avrupa cephesinde nasıl karşılandığı bu konferansta az çok belirginlik kazanacak. Bu nedenle konferansa 24 Şubat’ta üçüncü yılını dolduracak Ukrayna savaşının damgasını vuracağını söylemek mümkün.

Bayerische Hof Otelinde yapılan konferans dolayısıyla kentte “güvenlik” adı altında adeta olağanüstü hal ilan edilirken, savaş karşıtları ise oteldeki savaş yanlısı güçlere barış çağrılarını attıkları sloganlarla ulaştırmaya çalışıyorlar. Özellikle cumartesi günü yapılacak protesto gösterisinin kitlesel olması bekleniyor.

Konferansın bu yılki “önemli” konukları arasında ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance var. Vance, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile barış müzakerelerinin seçenekleri hakkında konuşacak. Ukrayna savaşının başlamasıyla Rus temsilcilerin artık davet edilmediği konferans, asıl olarak ABD’nin başını çektiği ya da çekmek istediği emperyalist kampın savunucularını bir araya getiriyor.

Bu yılki konferans öncesinde Berlin’de düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklanan “Münih güvenlik raporu 2025”in başlığı ise “Multipolarization” (çok kutupluluk). İçeride her biri ayrı kutup potansiyeli taşıyan ülke/birlik mercek altına alınmış: ABD, Çin, Rusya, AB, Hindistan, Brezilya, Güney Afrika, Japonya.

Raporun özetlendiği giriş bölümde dünyanın bugünkü hali şu şekilde tanımlanıyor: “Bugünkü uluslararası sistem tek kutuplu, iki kutuplu, çok kutuplu ve apolarite/kutupsuzluk unsurlarına sahip. Bununla birlikte, nüfuz çabası içinde çok fazla devletin olması nedeniyle bir güç kaymasının olduğu açıkça görülmektedir. Çok kutupluluk aynı zamanda daha fazla ideolojik kutuplaşmayı da beraberinde getirmektedir. Soğuk Savaş sonrası tek kutuplu dönemi karakterize eden politik ve ekonomik liberalizmin düzeni güçlü bir rakiple karşı karşıya kalmıştır.” (Munich Security Report 2025, sayfa 9)

Burada “rakipten” kastın dünya çapında yükselen “aşırı sağ” olduğu sonraki cümlede anlaşılıyor. Ancak bu dünyanın içinden geçtiği dönem ve durumdan bağımsız bir “rakip” olarak sunuluyor. Halbuki ABD’den başlayarak dünyanın pek çok ülkesinde baş gösteren “liberalizm/küreselleşme” karşıtı milliyetçi hareketler ve eğilimler emperyalist paylaşım mücadelesinde öncesine göre daha güçlü aktörler ve rakiplerin ortaya çıkmasından kaynaklanıyor.

Trump’ın ortaya çıkışı ve seçimleri ikinci kez kazanması, küresel rekabette ABD pazarının diğer rakiplere kapatılmasını isteyen ABD sermayesinin bir tercihi. “Soğuk Savaş”tan sonra dünya çapında küresel pazarlara sahip olmak için alabildiğince liberalleşen ABD emperyalizmi, şimdi ortaya çıkan güçlü rakiplere karşı elde ettiği pazarları korumak için gümrük duvarlarını yükselterek kapanma dönemine giriyor. Bu sadece, son haftalarda ilan edilen gümrük vergilerinde görüldüğü gibi sadece ekonomik boyutuyla yaşanmıyor. Siyasi ve ideolojik düzlemlerde bunun yansıması milliyetçilik, aşırı sağ ve ırkçılık şeklinde oluyor.

Rapor, başlığından da anlaşıldığı gibi aslında dünyanın artık “çok kutuplu” olduğu tezine dayanıyor. AB’nin çıkarları de bu eksende ele alınıyor. Genel olarak artan rekabet ve gerilim, büyük savaş tehlikesi ve militarist yoldan emperyalist yayılma seçenekleri ise farklı değerlendiriliyor: “İlerleyen çok kutupluluk, dünya çapında karmaşık duygulara neden oluyor. İyimser yorum, bu durum kapsayıcı bir dünya düzeni ve baskın güç ABD’nin sınırlandırılması için fırsatlar sunuyor. Kötümser yorumda ise çok kutupluluk, istikrarsızlık ve çatışma riskini artırıyor ve verimli uluslararası iş birliğini zayıflatıyor.”

Emperyalist rekabetin belirleyici olduğu bir dünyada “iyimser yorumun” gerçekleşmesi pek mümkün değil. Çünkü emperyalizmin doğası buna imkan sunmuyor. Bu nedenle, emperyalizm karşıtı güçler güçlenmediği takdirde “kötümser yorum”un gerçekleşmesi kaçınılmaz. Şu sıralar dünyanın pek çok ülkesi ve bölgesinde olanların çoğu bunun işareti.

Münih’te üç gün boyunca olacakların tümü, içinden geçtiğimiz sürecin bütün özelliklerini taşıyacak. Bir tarafta dünyanın “tek kutuplu” kalmasını isteyen ABD ve iş birlikçileri, diğer tarafta “çok kutuplu” olması gerektiğini savunan diğer emperyalist devletler, sokakta ise ikisini de reddeden, savaşların son bulmasını isteyen halkların sesi olacak.

Bu güç mücadelesinden ezilen halkların, emekçilerin galip çıkması için Münih sokaklarından yükselen sesinin dünyanın bütün sokaklarında çınlaması gerekiyor.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Vladimir Simović yazdı: Sırbistanlı öğrenciler Vučić’i nasıl yendi?

Seçim analizi: Vladimir Simović(Solidarnost üyesi, Avrupa Solu Yönetim Kurulu...

Önder Algedik yazdı: COP31’in Gizlediği

Birikim'de bu yıl yayımlanan dört yazıda aynı soruyu farklı...

Nuray Sancar yazdı: COP 31 iklim zirvesi… şaka gibi

Üç gün sonra Antalya’da genişletilmiş Expo sahasında düzenlenecek COP...

Yelda Erçandırlı yazdı: Lula, ekstraktivizm ve sol kalkınmacılığın sınırları

Luiz Inácio Lula da Silva’nın 25 Ekim 2026’da dördüncü...

Mahir Ulutaş yazdı: Ankara-Bakü hattındaki krizin yapısal dinamikleri üzerine

Ankara ve Bakü arasındaki “kardeşlik”, en çetin diplomatik krizlerinden...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,400AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.