Deprem davalarına kamuoyu ilgisinin önemi – Gözde Bedeloğlu

6 Şubat depremlerinde, Adıyaman’daki İsias Otel’de hayatını kaybeden Kıbrıslı ortaokul çocuklarının aileleri, her gece yayınladıkları sosyal medya mesajlarıyla, adaletsiz geçen günleri sayıyor. Bugün 522’inci gün.

İSİAS OTEL DAVASI

Sonuncusu 12 Haziran’da olmak üzere üç duruşma yapıldı. Tutuklu otel sahibi Ahmet Bozkurt, suçlamaları reddetti, “projede olan mühendislerim, görevlilerim işlerini çok doğru yapmışlar, hiçbir eksiğim yok” dedi.

Gazi Üniversite’sinden gelen bilirkişi raporuna göre Bozkurt asli kusurluydu. Ama Bozkurt, otel inşaatında her türlü malzemeyi fazlasıyla kullandığını savundu. Uzmanların tespitine göre yapıda dere çakılı kullanılmıştı. Kolonlar saniyeler içinde göçmüştü. Binada deprem yönetmeliği eksik uygulanmıştı. 12 Haziran’daki son duruşmadan önce, 28 Mayıs’ta, Adıyaman Valiliği İl İdare Kurulu, yapı ruhsatında imzaları bulunan ve sorumlulukları tespit edilen dönemin ruhsat büro teknisyeni, ruhsat büro şefi, imar müdürü ve belediye başkan yardımcılarından hayatta olan dört kişi aleyhine soruşturma izni vermişti. Denetim görevini yerine getirmeyen kamu görevlilerinin yargılanmasının önünü açan bu karar mağdur aileler için memnuniyet vericiydi. Bu konuda, ülkece adaletin peşine düşen Kıbrıslıların çabası ve azminin etkisi büyük elbette. 72 kişinin öldüğü İsias Otel ile ilgili davanın dördüncü duruşması 22 Ekim’de yapılacak.

RÖNESANS REZİDANS DAVASI

6 Şubat’ta yıkılan bir diğer bina Hatay’daki 12 katlı, 250 daireli Rönesans Rezidans’tı. 269 kişi öldü. Müteahhit Mehmet Yaşar Coşkun, depremden dört gün sonra Karadağ’a kaçmaya çalışırken İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındı ve tutuklandı. İfadesinde Rönesans Rezidans’ın neden yıkıldığını bilmediğini söyledi ama bir tahmini vardı; deprem yeryüzüne çok yakın bir mesafede olduğu için yıkılmış olabilirdi. Ayrıca dediğine göre Karadağ’a kaçmıyordu, iş için gidiyordu. Saniyeler içinde yıkılan binanın temel atma törenine devlet erkanı da katılmış ve daireler ‘cennetten bir köşe’ sloganıyla satışa çıkarılmıştı. Uzmanlara göre, sarsıntının şiddetini toprağın sertliği belirliyordu ve binanın da buna uygun olarak tasarlanması gerekiyordu. Sarsıntının şiddeti fark etmeksizin, binalar, hele de deprem bölgesindekiler, hasar alsa da yıkılmamalıydı. Müteahhit Coşkun, Rönesans Rezidans’in çökmediğini, yan yattığını söyledi. Binanın dağılmamasını sağlam yapılmış olmasının göstergesi saydı. İddianamede yer alan bilirkişi raporlarında, kullanılan betonun düşük kalitede olduğunun tespit edildiğidi ve parçaların elle ufalandığı belirtildi. İlk duruşma 18 Nisan’da yapıldı. Sanıklar depremi suçladı. Mağdurlar, dere yatağına 12 kat izin verenler ve imar affında imzası olanlar da yargılansın dedi. Bir sonraki duruşma 17 Temmuz’da.

EZGİ APARTMANI DAVASI

Maraş’taki 10 katlı Ezgi Apartmanı depremde yıkıldı. 35 kişi hayatını kaybetti. Bilirkişi raporunda, müteahhit ve tadilatı yapılan giriş katındaki Kervan Pastanesi’nin yıkımda asli kusurlu oldukları belirtildi. Pastanede perde duvarında havalandırma delikleri açılmış, kolon kesilmiş ve servis asansörü için projede bulunmayan bir boşluk açılmıştı. Ezgi Apartmanı imar barışından faydalanan binalardan biriydi. Haklarında ‘olası kastla öldürme ve yaralama’ suçlarından dava açılan pastane sahipleri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel yaklaşık 300 gündür firari durumda. Kırmızı bülten çıkarılması talebi, sanıkların kiriş ve kolon kesmediğini savunan avukatları Ersan Şen’in itirazı ve mahkeme heyetinin kararıyla reddedildi. Apartman sakinleri 2021 yılında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne verdikleri dilekçede Kervan Pastanesi’nin tadilatının binaya zarar verdiğine dair endişelerini dile getirmiş, ancak müdürlük tadilatın imar affına girdiğini ve binanın taşıyıcı sistemlerine zarar verilmediğini bildiren yazılı bir açıklama yapmıştı. Ayrıca, firari sanıkların haklarında yakalama kararı verilmeden önce Ankara’da TEKNOFEST’e katıldığı basına yansımıştı. Karar çıkar çıkmaz ortadan kaybolmaları, öncesinde durumdan haberdar edildiklerine dair şüpheye sebep olmuştu. Bu davada da sorumlu herhangi bir kamu görevlisi yargılanmıyor. Ezgi Apartmanı davasının üçüncü duruşması bugün görülecek.

FURKAN APARTMANI DAVASI

6 Şubat’ta yıkılarak 51 kişiye mezar olan binalardan biri de Gaziantep’teki Furkan Apartmanı. İnceleme raporunda bodrum kat seviyesinden kolon kesildiği, bazı kolonların ise inşa edilmediği vurgulandı. Binanın inşası tamamlandıktan ve kullanıma başlandıktan sonra zemin, asma ve teras katlarda projesiz ve izinsiz bir şekilde eklentilerin yapıldığı tespit edilmiştir, dendi. Apartmanın taşıyıcı sistem elemanlarının inşasında donatı detaylandırma yetersizliklerin olduğu kanaatine varılmıştı. Raporda müteahhit, projesiz ve ruhsatsız olarak yapılan teras kat ilavesi ile zemin ve asma katlarda yapılan tadilat ve değişikliklerden sorumlu olan kişi veya kişiler ve belediyenin ilgili birimindeki yapı ruhsatlarında proje kontrollerinden sorumlu kişilerin asli kusurlu olduğuna dikkat çekildi. Ayrıca belediye yapı denetim kontrol birimi ve belediyenin ilgili biriminin ise tali kusurlu olduğu belirtildi. İki müteahhit Hasan Hüseyin Sever ve Abdullah Devrim Sever halen firari durumda. Avukatları Ersan Şen’in, sanıklara tutuklanmayacakları yönünce bir güvence verilmesi halinde geleceklerini söylemesi bir pazarlık olarak görüldü ve yakınlarını kaybetmiş olan ailelerden büyük tepki çekti. İlgili kamu görevlileri bu davada da yargılanmıyor. Bununla birlikte içerde tutuklu yargılanan da kimse kalmadı. 19 Temmuz’da bir kez daha görülecek olan davanın karar duruşması olması bekleniyor. Davada, araziyi imara açan, inşaat planlarını onaylayan ve inşaat ruhsatlarını veren kamu görevlileri yargılanmıyor. Sonuca bağlanacak olan bu davanın diğer süregiden davalar üzerinde nasıl bir etkisi olacağı merak konusu.

İMAR AFFI

Depremin yıktığı illerde toplam 300 bine yakın kaçak yapının imar affı kapsamında affedildiği ve uygulamanın ülke genelinde de yaygın şekilde kullanıldığı biliniyor. Üstelik mevzuata uygun olmayan bu yapıların affedilmesi için beyan yeterli görülmüştü. 6 Şubat depremlerindeki yıkımın ve can kaybının büyüklüğünde, hiç kuşusuz, kuralsız kaidesiz yapılan binaların yasallaştırılmasının payı çok, ama ne yazık ki sorumlusu yok!