Bir hükümete daha güle güle: Bulgaristan – Özkan Yıkıcı

Bu yıl belkide muhalefet bakımından konuşulacak konu da hükümetlerin gönderilmesidir. Öyle sayısal oyunlaerla değil, resmen sokak protestolarıyla istifaların olduğu yönetimlerden söz etmekteğiz. Öyle bir istifa dalgası ki Affrikanın Madagasgarından Asyanın Nepaline dek yönetimler adeta oluşan muhalefet dalgası karşısında yerinde kalamadı. Bazıları ise direndi. Fas oluşan tepkileri baskıyla şimdilik durdurtu. Ginebisağoda ise askeri darbeği getirdi. AB merkezli Fransa da bulanımlarla başbakan istifalarında boğuluyor. Görüldüğü gibi her yerde bir tarafta yükselen faşist otoriter devletler, öte yanda sokak muhalefetleriyle istifa eden hükümetler ikilemleri yılın bir yerine oturup çakıldı.

Enson olarak AB üyesi ve Türkiyenin komşusu Bulgaristanda daha bir yılını dolduramayan hükümet istifasını sunar. Çarşanba günü yükselen gösteriler adeta devlet içi kırılmayı da getirdi. Üstelik Muhalefet de meclise güvensizlik önergesi yapıp, onaylanmasına az kaldığı anda oluyor. Cumhurbaşkanı, hükümetin istifasını isteyip, erken seçim olması gerektiğini de belirti. Başbakan, snaki olanlardan bihabermiş gibi de istifa edip sokaktaki enerjinin önünü aşmaktan söz etmektedir. Net olan, Bulgaristanda bir hükümet daha, bir yılını doldurmadan, yolsuzluk suçlamalarıyla istifa etmek zorunda kaldı. Bütçeği yeni yıl için meclise sunarken, kasımın sonundan itibaren başlayan protestolar kualisyon yönetinin de ömrüne nokta koydu.

Kısa zaman önce tam yedi defa hükümetler istifa etmek zorunda kaldılar. Erken seçimlere gidildi. Ama çözüm bulunamadı. Konu hep ayni: yolsuzluk ve rüşvet.. Bulgaristan AB üyesi. En yoksul ülkesi konumunda. Son döneminde ençok istifa eden hükümetlerle de bir lideriği olsun ele geçirdi. Ama kısa dönemli krizlerle istifalar zaten yolsuzlukların da artışına boşuklarla birlikte epey yer açılmaktadır. Son haftaların gösterileri ise klasik Bulgaristan sosyal çalkantısının da işareti. Yine istifa getirdi.

Bulgaristanın bazı geçmişle gelen koşulları göz önüne taşınmazsa, bilginiz olmasa pek fazla da anlaşılmaz. Bir yanda Kapitalist krizler AB içini de vururken, bunun en sert şekilerinden birisi de en yoksul zayıf halkası Bulgaristanı teyet geçmesi olamazdı. Üstelik hala siyasal hayatda iktidar blokunda sorunlar var. soyvetler dağılımı sonrası kendini Kapitalist sistemde bulan ülkelerden biri olan Bulgaristan, siyasi kurumsallaşmasını tamamlayamadı. Örneğin hala ayni çizgide birçok partiği yaşatıyor haldedir. Belirli merkez veya sağ sol net çizgili siyasal duruşlu pari pek oluşamadı. Ahali ise güvenisizliğini artırdı. Enaz güvenilen yapının siyaset olması boşuna değildir. Sürekli yöönetim değişimi ile ülkede mafyaların etkinliği boşluğunu doldurmasıyla birleşince bir güvensizlik piskolojisi ile siyasal netlik olmama kültürü de yerleşti. Etnik dini kimliklerin uçuştuğu, bunların gericilikle de zaman zaman harmanlaşmasıyla, resmen ülkenin kurumsal yönetim zorluklarını da getirdi. Yirmiikiden beri yedi hükümet krizi ile erken seçim yaşaması boşuna değildir. Bir de anti Soviyetcilik nedeniyle solun cılız kalması, sosyaldenokrat gibi çizginin AB tipi oluşuyla ülke merkezi bir farka bürünmesi sonucu tam bir sosyal politika dahi üretemediği görülüyor. Bir de batılı ve Rusya ikilemli ayrışmalar da genişledi. Bulgaristan Nato teşvikiyle Rusyayı kuşatma harekatına katılırken, öte yandan Rusyaya yakın partilerin de giderek destek aldığı da öteki gerçektir. Fakat sokağı esas kızdıran, durmadan mafya tipi yapıların hayatın her alanına girerken, devletin de yolsuzlukla yaşama normalliğine gelişdir. Ama protesto ve seçim: sonra gelen yine ayni döngüde hayatını sonlandırması oluyor. Şimdilik bu girdaptan çıkış da görülmüyor. Onca övgülü AB ise sadece üçteki en yolsul ülke olma gerçeğine kendilerini getirdi.

Bir hükümet daha gelip geçti. Dana Aralık ayındayız. Bazı ülkelrde protestolar var. yeni protesto dalgaları hükümetleri devirse de yeni seçenek hala üretemedi. Bazı ülkelerde bakanların kelelerini alıp başbakanı kurtarma “ENDONEZYA” gibi veya son Bulgaristan gibi istifa etirirken, Fasta hala demiryumruk ayakta kalmayı başartmaktadır. Ama olaylar sokaklara yansıyor. Siyasal seçenek mi: o şimdilik yanıtsız. Enson seneği doldururken de Bulgaristan eklendi. Sürpriz mi: hayır. Zaten kısa zaman içinde yedi kez hükümet deviren bir dalgadan söz ediyoruz. Bol partili, kualisyonlu ama ömürleri az olan hükümetli Avrupa ülkesi Bulgaristan. Yılı tamamlarken bir hükümet öyküaü bize yazdırtan ülke.. bakalım sıra kimde.