Batının eksenindeki Rusya – Özkan Yıkıcı

Genelde çoğumuz alıştırıldık: ABD Rusya ikilemli politika  konuşmak veya karşıt iki kutup algılamasına çocukluğumuzdan alıştırıldık. Daha ileri gidecek olursam: çocukluktan beri Amerikanın Sovyetlere  karşı dururken, ayni zamanda Komonizimle de mücadele beynimize yerleştirildi. Son günlerde, Baydının yeniden Rusya karşıtı ABD politikası önceliğine gelince, karşımıza farkında olmadan ayni ikilem algısı konuldu. Bu geneldeki kapitalist sistemin rekkabet kuralı oluşunu dahi anlamamaza getiriyordu. Medya hemen Rusyanınn ne köktü ve Amerikanın doğruyu yaptığın algısı ponpalanmaya başlandı. Anbargolar ağırlaştırılıyor, Rusyaya suçlamalar artırılıyor. Putinin ne kötü lider olduğu  kavratılıp suçlandırma piskolojisi yratılmaktadırr. Hele de yeni faşist liderler tam da  harekete geçirecek ortamı da hazırlamaya girişildi.

Rusyada deyişen bir şey yok. Ama, ABD baydın dönemine girdi. Ta baştan, Baydın, direk olarak Rusyaya  karşı sert önlemler alacağını açıkladı.  Trump ise bu konuda daha yumuşak politika güdüyordu. Hat ta Trump olayında başşlarken karşıtları Rusyanın Amerikan seçimlerine müdahaleyle kazandığı probaganda suçlaması ile başladıydı. Trumpun Rusyaya yakınlaşma politikasına birçok Amerikan devletli kurum karşı çıkıyordu. Oysa  Baydın, ta baştan Rusyaya karşı sert önlemler  alacağını, kuşatma hareketine hız vereceğini ilan ediyordu.  Elbet, biriken Rus batı emperyalist çelişkileri de hazır koşul oluşturuyordu. Örneğin, Nevraski olayı. Bu olayda dahi dileyenin birçok komplo teorisi yaratacağı kuşkular var.

Putinin Nerarskinin zehirlendiği halde bile bile neden Almanyaya tedavisine izin verme tutumu dahi birçok soruyu yaratmaya yeter. Üstelik, daha Almanya Nevarnoskinin zehirlenip zehirlenmediğini açıklamadan, başta ingilterenin zehirlendi diyerek suçlamalar yapmaları, bu dahi kuşkuları artırıyor. Nitekim, bu konuda bazı İngiltere çevrelerinin ve bakanlarının BBC ye fonlarla destek verdiğini ve probagandayı bu konuda gerçekleştirildiği bilgileri de dolaşıma girdi. Gerçekten, Rusya konusunda epey  kuşkular var. Ayrıca, Rusyada Putin demokrat deyildir. Fakat, Putin karşıt seçilirken demokrat olup olmadığı deyil, Rusyadaki devlet kapitalizmi ve özellikle bazı yerlerde Batı emperyalistlere takoz koymasıyla batılıların hiç  işine gelmedi. Yine emperyalizim özündeki eşitsiz gelişim ilkesi ile rekabet konusu da bu konunun normal politika olmasına yeter ve artıyor. Konu zaten burada gizli: siz Emperyalizmi bilmiyorsanız veya daha kötüsü bunu bilip de düşünce üretirken bilmeme yerine korsanız, bu konuların özünü de kavramakta zorlanırsınız. Hat ta probaganda ve çıkar nedeniyle de birinin haklılığı yanında yer alırsınız.

Rusya batı ilişkilerinde batının stratejisi vardır. Bu genel stratejide ta doksanlardan beri Rusyanınb da dağıtılıp kuşatılma süreci mevcut. Yine Amerikan emperyalist düşünce kuruluşlarında hep iki ülke önceliklidir. Rusya ve Çin. Bazı Amerikan düşünür kuruluşlarında “Kisincir gibi” iki devleti de deyil de birini öncelik yapmayı önermektedir. Baydın belli ki Rusyaya direk sertleşme  ve Çinle rekabet ölçeğinde duruş alacağı bilgisi, ilerdeki hammlelerindeki tutumları doğru okumamızı getiriyor. Beraberinde Rusyaya yaklaşan ülkelere olanaklar ölçüsünde de Rusyadan uzaklaştıracak şekilde tavır konulmaya çalışılınacaktır. Bunu Türkiyede direk yaşayacağız. Almanya ekseninde de gelgitlerle yaşayacağız. Özellikle boru enerji hatlarındaki konumda epey sıkıntı olsa da Almanyanın yeri nedeniyle bu fazla çelişkiye gidilmeyeceği de belli.

Rusya, belli ki bu krize hazrılanıyor. Nevarnoski olayı ise ikilidir. Batı bu olayla Rusya içi muhalefetle Putini en azından geriletmeye çalışacak. Bazı Rus içi muhalif de batının da desteğini görüp içteki tepkileri de ele alıp kendi siyasal denemelerine girişecektir. Putinin bu konulara hazır olması da bekleniyor. Ancak, pandemi süreci, anbargoların getireceği olumsuzluklar ve içteki tutumlar arada muhalefet sesleri gelmesini de getirecektir. Üstelik, yanılmıuyorsam, Rusyada duma seçimleri vardır. Burada bazı sayısal bilgi verileri alma şansımız olacaktır. Türkiyenin savrulması ile Rusyadaki bazı islami kesimlerin kulanımı da arada probagtanda ağına takılacağı kesindir. Rusyanın Suriyede Çeçenleri ezmek istemesinin nedeni de bu. Rusyadaki islamı kesimleri kulanarak geriletme politikası Amerikanın ajendasında hep oldu ve olacaktır. Bu nedenle ilerde duyacağımız Rus islami eleştirilerine, dikkatli yaklaşmamızı şimdiden söyleyelim.

Kapitalist sistemde kriz derinleşiyor. Çok yönlü krizler yayılıyor. Herkes gereken tavrı koymaya çalışıyor. Örneğin Rusya Korona konusunda şimdiye dek 3  aşı geliştirildi. Klasik batı tekel politikasıyla bu aşıların kullanımında hep engeler konuldu ve konulacak. Rusya Batı kapitalist rekabetin acı gerçeğidir. Yine, Rusyanın yanındaki Ukrayna da ilerde hamlelerle siaysal derinleşmeye doğru daha da gidilmesi muhtemeldir. Batılıların Rusyaya karşı faşistleri, cihatçıları da desteklediği örneği Ukraynadan Suriyeye varan coğrafyada hep yaşanıyor. Bu da Emperyalist özün birer örneğidir. Rusyanın kapasitesi, ekonomik alanda sınırlıdır. Batı gibi ortak örgütlenme uluslararası boyuta gelemedi. İlişkileri ve çıkarlarla yakınlıklar olsa da müttefiklerin ortaklık duruşları hala olmadı. Eski Sovyet alanı hegemonyasına rağmen ortak siyasal duruşları da hala gerçekleştiremedi. Devletler arası ilişkilerle ikili eksene dek geliştirmeler oldu. İranla dahi müttefiklik noktasına gelinemedi. Bu nedenle batı ile Rusya ikilemi kulanılma noktasındayız. AB hernekadar ayrı gibi görünse de birçok konuda direk Amerikan politikalarının esiri halindedir. Hele de İngiltere…..

Bu taployala Baydın dönemiyle yeniden gerilen Rus Amerikan ilişkilerinin fitilini Rusya deyil de ABD çekmesi de yukardaki koşullardan dolayıdır. Sovyetler dahi belirli noktada denge ve yumuşama  politikası izledi. Birçok sosyalist hareketleri bu nedenle desteklemedi. Kapasite ve devlet bakışlı politikanın genel sonuçlarıdır. Rusya, özellikle askeri kapasite yönüyle ve enerji kaynakları sayyesinde hegemonya alanlarını geliştiriyor. Bazı ilişkiler kuruyor. Amerikan boşluğunu doldurarak yerini buluyor. Almanyanın doğal gaz ihdiyacı veya Amerkan dışı askeri silah arayışlarda, ikinci güç olarak akla geliyor. Bunlar, Rusya için gerileyen ABD hegemonyası da fırsata dönüşüyor. ABD eğer suriye ve Gürcistan eksenine hamle yapmasa, Rusyada uykuya geçen devi uyandırmayacaktı. Hele de cihatçıları kulanımla Kafkasyada oyuna geçmeseydi.

Kısaca, Baydınla belli oldu ki Rusya Amerika krizi gelişecektir. Bu direk Türkiyeyi de etkileyecek. İslamcı ve gerici probagandaları da sık sık duyacağız. Nevarneski gibi çelişkili kuşkulu zehirleme durumlara da tanık olacağız. Bu emperyalizmin normal yaşam hegemonya rekabetinin probagandal koşullarıdır.