Ayla Halit Kazım — Kıbrıs’ın İlk Kadın Milletvekili

Kıbrıslı Türk Şemseddin Halit Kazım, 31 Temmuz 1960 seçimlerinde Meclis’e giren ilk 50 milletvekilinden biriydi. 1921’de Mandra köyünde (Baf/Pafos) doğan Kazım, meclis arşivlerine göre büyük çiftlik sahibi bir işinsanıydı. Pafos’ta Türk Ulusal Cephesi listesinden seçilen Kazım, 1961’de Bağımsız Türk Grubu’nu kuran 11 milletvekilinden biri oldu.

Kazım, 24 Eylül 1963’te hayatını kaybetti. Kaza, eski Lefkoşa-Limasol yolunda, bugünkü Laçya (Latsia) yakınlarında meydana geldi. Jandarma açıklamasına göre saat 14:45’te gerçekleşen kazada Kazım (43), diğer milletvekili Aziz Ahmet Altay’ın (37) kullandığı araçta yolcuydu.

Dönemin basınına göre kaza “yağış nedeniyle kayganlaşan yolda sürücünün aracın kontrolünü yitirmesiyle” yaşandı; “sürücünün yolda bulunan bir taştan kaçınmak için ani bir direksiyon kırmasının” da rolü olduğuna dair bilgiler var. BA383 plakalı Mercedes’in devrilmesi sonucu Kazım hayatını kaybetti, diğer üç yolcu yaralandı.

Şemseddin Halit Kazım — Kimdi?
📅 Doğum: 1921, Mandra (Baf)
🗳️ Seçilme: 31 Temmuz 1960 — Türk Ulusal Cephesi, Baf
📋 1961: Bağımsız Türk Grubu kurucularından
💀 Vefat: 24 Eylül 1963 — Laçya yakını trafik kazası

Koltuğu Eşine Geçti

Bu tarihin en ilginç yanı, Kazım’ın boşalttığı koltuğun eşi Ayla Halit Kazım‘a geçmesidir. Ayla Halit Kazım, kazadan tam bir ay sonra, 25 Ekim 1963’te Kıbrıs Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’nda yemin ederek göreve başladı.

Kazım, rakipsiz olarak ilan edildi ve o sırada yalnızca 25 yaşındaydı. Böylece Meclis’in hem en genç üyesi hem de Kıbrıs tarihinin ilk kadın milletvekili oldu — üstelik Kıbrıslı Türk bir kadın olarak.

Ayla Halit Kazım — Kimdi?
📅 Doğum: 1934, Larnaka
🎓 Eğitim: Lefkoşa Amerikan Akademisi mezunu
🌾 Meslek (kayıtlarda): “Çiftçi”
🗳️ Göreve başlama: 25 Ekim 1963
⭐ Unvanlar: Kıbrıs’ın ilk kadın milletvekili · Meclis tarihinin en genç üyesi (hâlâ)

1934’te Larnaka’da doğan Ayla Halit Kazım, biyografisinde mesleğini “çiftçi” olarak belirtmişti. Lefkoşa Amerikan Akademisi mezunuydu.

“Topluluğumun iyiliği için elimden geleni yapacağım.”
— Ayla Halit Kazım, Meclis’teki ilk konuşmasında eşinin mirasını sürdürme sözü verirken

Tarihin cilvesi: Ayla Halit Kazım Meclis’te yalnızca yaklaşık iki ay kalabildi. Aralık 1963 Kıbrıs toplumlar arası olaylarının ardından diğer Kıbrıslı Türk milletvekilleriyle birlikte Meclis’i terk etti.

İlk Kıbrıslı Rum Kadın Milletvekili: Neredeyse Yirmi Yıl Sonra

Ayla Halit Kazım’dan neredeyse iki on yıl sonra, 1981 seçimlerinde yazar Rina Katselli, DIKO listesinden Girne seçim çevresinde Meclis’e girdi. Böylece Kıbrıslı Rum toplumundan ilk kadın milletvekili oldu.

Katselli, Spyros Kiprianu döneminde Başkanlık, Eğitim ve Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı görevlerini üstlenen merhum Stelios Katselli’nin eşiydi. Üç dönem boyunca 1996’ya kadar milletvekili olarak görev yapan Katselli, Mayıs 2021’de 83 yaşında hayatını kaybetti.

cyprustimes.com sitesindeki haber yapay zeka Claude ile çevrildi