Kıbrıs iktibasLevent Atikoğlu3 Aralık Dünya Engelliler Günü: Hesaplaşma ve yüzleşme vakti – Levent Atikoğlu

3 Aralık Dünya Engelliler Günü: Hesaplaşma ve yüzleşme vakti – Levent Atikoğlu

Kıbrıs’ta, Türkiye’de, ihmal ve istismar üzerine kurulu işgüzar sistemlerde bazı cümleler asla tam kurulmaz, hep bir virgül vardır. Yarım bırakılır, üstü örtülür. Biri “aman büyütmeyelim” der, diğeri “sırası değil” diye fısıldar. Fısıldar, çünkü yüksek ses düzenin paslı makinelerine çarparsa ortalık karışır.

Bu da içimizde büyür. Biz ise korkudan değil, alışkanlıktan susar ve engellerin ortağı oluruz. Alıştık, çünkü ihmallerin üzerini halı altına süpürmek, yangınları körüklemek, çocukların, işçilerin, kadınların, kırılganlıkların acısını “kaza” diye geçiştirmek, devletin boşluklarını kader diye yutturmak kural olmuştur.

Oysa hiçbir şey kader değil; her şey göz göre göre gelendir. Bu suskun kültürün en somut yüzü, engellilik söz konusu olduğunda bir günlüğüne görünür hale gelmektedir. Her kutlanan özel gün tam bir fiyasko ürünüdür.

3 Aralık, toplumsal vicdanın bir günlüğüne hatırlarmış gibi yaptığı, sonra herkesin yine kendi konforlu karanlığına çekildiği bir gündür. Bir rampanın yokluğu, bir okulun erişilemezliği, bir hastanenin ilgisizliği, bir devlet memurunun umursamazlığı, bir siyasinin ihmallerin üstünü örtmesi…

Hepsi hiyerarşik insan hakkı savunucularının para ve itibar getiren insan hakları mevzularında en ön sıradaki olmasıyla seyir eder.  Başka bir ihmal ve istismar mevzusu da arka planda kalır, göz yumulur.

Engel tam da burada başlar.

Hepsi bu kültürün işaretleyicisidir: ihmali normalleştiren, ihmali konuşanı ayıplayan, ihmali yapanı ise koruyan kültürün içinde hep süregelir.

Türkiye’de de Kıbrıs’ta da “ayıp” kelimesi, ahlaktan daha büyük bir gölge bırakır. Engelli bir çocuğun hakkını aramak “ayıp”, devletin sorumluluğunu sorgulamak “fazla”, yaşanan travmayı anlatmak “huzur bozucu” olur.

Bir kaza olur; bir hayat değişir, bir aile devrilir. Komşu gelir, “Allah beterinden saklasın” der. Konuyu kapatmanın dini, ritüel ve kültürel hali, söylemlerde daha en baştan yolu engellerle çizer. Size çıkış yolu bırakmaz günün sonunda. Sonra da ya suçlu olursunuz ya da hasta.

Oysa orada, potansiyeli elinden alınmış, ihmallerin telafi edilmediği bir çocuk, bir kadın, bir erkek, bir insan durur…

Gerçek, “beterinden saklanmakla” değil, sorumluyla yüzleşmekle mümkündür.

Kültürel işgüzarlık çoğu zaman yardımseverlik kılığına da bürünür. Bir kurum birine tekerlekli sandalye bağışlar; ertesi gün o sandalye kullanıcısının binaya girememesine yol açan rampayı yapmayı akıl etmez. Bir yetkili “farkındalık” konuşması yapar ama o konuşmaya götüren yol bile erişilebilir değildir. Yani iyilik, çoğu zaman gerçeği örtmek için kullanılan cicili bicili bir kamuflajdır.

Ve en kötüsü: buna alışmış olmamızdır.

Kıbrıs’ta, Türkiye’de ve benzeri kültürlerde insanlar kendi acısıyla değil, önce ailesinin, sonra mahallenin, sonra devletin “ne diyeceğiyle” yaşar. Çünkü bizde vicdan bireysel bir organ değil, toplumsal bir gözetleme mekanizmasıdır.

Biri acı çekse, diğerleri “sus, büyütme” diyerek herkese yerini hatırlatır. Engelli bir bireyin hakkını dile getirmesi bile bazen “şov” sayılır.

Oysa asıl şov, yıllardır hiçbir şey yapmayanların her 3 Aralık’ta ve seçim zamanı, propoganda hallenmelerinde sahneye çıkıp kendilerini alkışlamalarıdır.

Bugün hesaplaşma vaktidir: kültürle, aileyle, devletle, kurumlarla, iktidarla, muhalefetle, mahalle baskısıyla, bastırılmışlıkla…

Ve en önemlisi, kendi sessizliğimizle.

Çünkü bu topraklarda en büyük eksiklik aslında adalet değil, hatırlama ve yüzleşme cesaretidir.

Hatırlarsak birileri hesap vermek zorunda kalacaktır. Hatırlarsak “kader planı” masalının arkasındaki gerçek sorumluları göreceğiz.

Hatırlarsak, yıllardır bizi suskunlukla terbiye eden kültürle kavga etmek zorunda kalacağız.

Engellilik, bireyin değil, ihmal eden toplumun, sistemi yöneten karar ve yasa koyucularındır.

3 Aralık Dünya Engelliler Günü tam da Kıbrıs’ın yüzleşemediği engellerin aynasıdır.

O aynaya bakmaktan kaçındıkça çürüyen, işimize gelince haktan hak doğuran, kâğıt üzerinde kalmış, pratikte kaybolmuş bir yerde, sistemin engelli vicdanının tam ortasındadır.

Artık yarayı kapatıp unutmak değil, yarayı göstermek, hesap sormak, yaraların yeniden açılmaması için uğraşmak zorundayız. Çünkü susmak bizi korumaz,  sadece güç sahiplerini kahraman ilan eder.

Ve o suskunluğun içinde kaybolmak değil, her hak günü gibi, 3 Aralık’larda da ancak hesaplaşma ve yüzleşmeyle bu kutlama mümkün olur.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

“Uyuz Guduz Alameti Da Çok” – Levent Atikoğlu

Kıbrıs’ın işgal altındaki bölgesinde yıllardır kurulan siyasal düzeni anlatmak...

Denizaşırı Odalarda Aklanan Muhalefet: Bir Enkazın Anatomisi – Levent Atikoğlu

Türkiye’nin bütün dertlerinin, kirinin, pasının, her türlü rezilliğinin ve...

21 Aralık propaganda tarihi değildir – Levent Atikoğlu

21 Aralık 1963 ve bu hafta, milliyetçiliğin utanmaz diliyle...

Derya’dan Erhürman’a kapsayıcı barış dili ayarı – Levent Atikoğlu

Canlı yayınların en çarpıcı yanı, samimiyete ve çoğu zaman...

Hükmü yok sayılan söylemler, provokasyon ve ada’nın geleceği – Levent Atikoğlu

Bürokratlık başka, liderlik bambaşka bir sorumluluktur. Bugün ortaya konan...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.