Soykırımın ‘teknoloji şirketleri’ – Aras Coşkuntuncel

6 Ağustos Amerika’nın sırf Sovyetler Birliğine göstermek için Hiroşima’ya attığı atom bombasının 80. yıl dönümüydü; Hiroşima’dan üç gün sonra Nagazaki’ye ikinci atom bombası atıldı. Bu soykırımdan 80 yıl sonra ABD ve İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırımda İsrail yeni bir aşamaya, Gazze’nin tam işgaline geçileceğini ilan etti. 7 Ekim’den önce de Filistin’in her yerinde işgal ve soykırım vardı, ancak son iki yılda İsrail’in Gazze’ye attığı bombaların toplam gücü Hiroşima’ya atılan atom bombasının altı katı büyüklüğüne ulaştı. Bu bombalara İsrail uyguladığı ambargo ile açlık ve kıtlığı da silah olarak ekliyor; açlıktan ölenlerin sayısı 200’u buldu; yarısı çocuk. Yine 6 Ağustos’ta, Apple CEO’su Tim Cook Beyaz Saray’da Trump’a övgü dolu sözlerle 24 ayar altın kaideli özel bir plaket hediye etti. İki soykırımın kesiştiği tarihte ve etrafında o kadar yaygara koparılan gümrük vergilerinin devreye girmesinden sadece saatler önce, gerçekleşen bu ziyaret ve içeriği oldukça sembolik. Amerika’nın “teknoloji şirketleri” soykırım üzerinden de zenginleşmeye devam ediyor; Biden’a olduğu gibi Trump’a da müteşekkirler.

Örneğin Microsoft İsrail istihbaratına sınırsız data depolama ve tek tek her Filistinlinin telefon görüşmelerini dinleyebilecek, kaydedebilecek, depolayabilecek sistem ve hizmetleri sağlıyor. The Guardian’ın İsrailli iki medya kuruluşu ile yürüttüğü araştırmaya göre Microsoft’un Azure adli platformu tüm Filistinlileri her zaman izlemeye dayalı kapasite ve hizmetleriyle, İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki askeri operasyonları “şekillendiriyor”. Microsoft CEO’su Satya Nadella yemin töreninde değildi ama Trump’ı sosyal medyada tebrik etmiş ve Trump’ın yemin töreni fonuna 1 milyon dolar bağışlamıştı. Trump’ın geçtiğimiz ay kabul edilen ve adına “büyük güzel yasa tasarısı” dediği bütçesi Microsoft başta, bu “teknoloji şirketleri”ne büyük avantajlar sağlıyor. 31 Temmuz’da yüksek dördüncü çeyrek kazançlarını açıklayan Microsoft, 4 trilyon dolarlık piyasa değerini geçen ikinci şirket oldu. Apple da örneğin son üç yılda en yüksek gelir artışını açıkladı.

Emperyalizmin gözleri, kulakları

Google ve Amazon da İsrail’e Proje Nimbus kapsamında yüz tanıma ve demografik bilgiler de dahil olmak üzere veri depolama, işleme ve analiz etme kapasite ve hizmetleri sağlıyor. Elon Musk’ın sahibi olduğu Starlink uyduları ve Alex Karp’ın Palantir şirketi 2024’te İsrail ordusu ile entegrasyona başlamıştı. Palantir’in veri analiz ve yapay zeka araçları İsrail ordusunun bombalayacağı hedefleri belirlemede kullanılıyor. Starlink de özellikle İsrail’in kuzeyinde İsrail ordusu tarafından kullanılırken geçtiğimiz hafta tüm İsrail’e hizmet vermeye başladı. IBM’in geliştirdiği araçlarla İsrail göç ve sınır idaresi işgal altındaki Filistin ve Suriyelilerin kişisel bilgilerini toplayıp yönetiyor. Yapay zeka teknolojisine güç veren çiplerin üreticisi Nvidia İsrail’deki yatırımlarını sürekli arttırıyor. Facebook, Twitter, Instagram Filistin yanlısı hesap ve içerikleri çeşitli seviyelerde fişleyip sansürlüyor.

Büyük kârlar açıklayan bu şirketler Demokrat ya da Cumhuriyetçi tüm iktidarlardan yağlı sözleşmeler ve ayrıcalıklar alıyorlar. Trump’la da çok samimiler. Amazon’un sahibi Jeff Bezos, Facebook/Meta CEO’su Mark Zukerberg, Google CEO’su Sundar Pichai, TikTok CEO’su Shou Zi Chew ve Musk, Trump’ın yemin törenine milyonlarca dolar bağışlamış ve törenin onur konukları olarak Trump’ın hemen arkasına dizilmişlerdi. Musk, mayıs ayında Trump ile yaşadıkları kavgaya rağmen ağustos başında Trump ve Cumhuriyetçilere 15 milyon dolar bağış yaptı. Palantir, Trump seçildiğinden beri Pentagon ve içişleri bakanlıkları dahil toplamda 1 milyar dolara yakın sözleşmeler aldı. Nvidia CEO’su Jensen Huang, Trump’ın özel malikanesi Mar-a-Lago’dan çıkmıyor.

Demokratlar ve liberaller Trump’ın ırkçı oluşu, otoriter eğilimleri, hakkındaki onlarca dava ve ısrarla gümrük vergileri getirmesinden dolayı bu dev şirketlerle arasının iyi olmayacağı varsayımları yapıyordu. Adına “teknoloji şirketleri” denen bu şirketler Amerikan emperyalizminin gözleri, kulakları, ve soykırım da onlar için oldukça kazançlı.