Rusya Ukrayna diplomatik manevraların bazı önemli dersleri – Özkan Yıkıcı

Aslında herkes düşününce aklına gelir: sunumla Ukrayna Rusya savaşı dar kalır. Batı kolektif emperyalizim ileRusya rekabeti olduğunu bilmeye başlar. Vekalet savaşına ulaşınca da konunun batının Rusyayı kuşatma hareketine dönüştüğüne de ulaşır. Görünürdeki Zelenski Putin değil batı Putin ikilemine gelir. Nitekim bundan önceki İstanbul zirvesinde Ukrayna Rusya tam uzlaşacakken, ingilterenin devreye girmesiyle girmesi ile anlaşma berhava edildi. Onun için, Ukrayna derken batı emperyalist bloktan soyutlamamak şart.

Yine bir İstanbul zirvesi diplomasisi sahnede. Fakat net olan ortak eksende buluşulamadı. Tabi bu arada Trumpu unutmamak gerekir. Amerikada seçimden sonraki lider Baydın gibi ayni politikalaerı şimdilik uygulamıyor. Oda yeni kırılmalar getiriyor. Zelenski bukez eskisi gibi tam destekli değildir. Görüldüğü gibi

Yukarda belirtiğim bloklaşma oldukça önemli ayrıntıdır.

Yeniden diplomatik oyunlar başladı. Masadaki kartlar kozlarla zenginleştirildi. Fakat farklılıklar ile oyunun bitme ikilemi netleşti. Üstelik Ukrayna artık eski desteğinde değil. Herkesin madenlerine göz koyduğu da açıkça taleplerle de sunuluyor.

Başka bir nokta da şu: söylenen kavram ayni kavranmamaktadır. Hedefleri de ayni değildir. Ayni olmayan içerik, ortaklaşmada da zorlanıyor. Burada çok konuşulan ateşkesle konuyu açacam.

Son dönemde Rusya Ukrayna savaşında ateşkes ilanı da tartışılıyor. Kimisi kısa zamanlı, kimisi uzun süreli ve bazen ateşkes ile barışa ulaşma birlikteliği isteniyor. Batılıların önemli kısmı ateşkesi otuz gün için istiyor. AMERİKA ise süresiz veya uzun vadeli talep ediyor. Rusya ise ateşkes yerine daha kararlı savaşın durdurulması ve barış anlaşmasıyla taşlandırma peşinde. Her olgunun geçmişten gelen birikimle dersleri vardır. Ona göre de talep şekillendiriliyor.

Rusya daha önceki uygulamaların da derslerini aldı. Hatda Minsk anlaşması dahi yapıldı. Fakat, anlaşma barış için değil de batının Ukraynayı silahlandırarak yeniden saldıeıya geçmesini sağladı. Minsk anlaşmasını batı bozdu Ukrayna saldırıya geçti. Fakat bozan değil bozmayan ambargolarla karşılaştı.

Trumpun isteği başka. Uzun vadeli ateşkesle, miyadını ve süresini dolduran Zelenakiyi seçimle sonlandırmadır. Uzun ateşşkes ile ülkede seçim yaptırıp yeni yönetim ile bölgeği şekillendirmek peşindedir. Putin ise kandırılma dersini iyi aldı. Üstelik karşısındaki blok çatladı. Sınırlı ateşkeslerin, Ukraynaya silah yağacağını da bilir. Bu nedenle sınırlı ateşkeslere karşı. Daha çok sonuç alıcı görüşmeler istemektedir.

Sadece ateşkeste dahi ne farklı amaçlar olsuğu ortada. Dahası, Trump genel politikada Rusyayı Çinden uzaklaştırma amacı da var. bu yüzden istenenler bassit içerikli değildir. Birçok poleik hedefi vardır. Bunları bilmeden de neden sorusuna yanıt veremeğiz.

Kısaca, bu karışık durumdadır. İstanbulda bu defa işler tek amaçlı değildir. İki  taraf vveya ikili ayrımın çok ötesindedir. Birçok amaçlı görüşmelr denilir. Ama net olan Ukrayna krizi heran sıçrama ile başka yola girme olasılığı da var. bunun yanında tıkanma ile yeni arayışlar da mümkün. Savaş ve kazanma yaında, sömürgesel ve hegemonya ikilemi de epey yüklü. Her yeni kuramda başka görüşlerle de karışacağı belli. Truntan Putine heran istanbula gelme veya gelmeme gelditleri de ordan oraya yel gibi beklenti lışında.