Özkan Yıkıcı yazdı: Emperyalist yeni dizaynda, Suriye gelişmeleri

Tekrar edelim: olayları tümüyle ele almadıkça, net gerçeğe ulaşmak mümkün olamaz. Hele de sistemin adı olan ve kurumsallaşmadan siyasete her gelişmede hegemonya merkezi durumunu yok sayarsanız, tekil analizlerle taraflılık tutsağına düşüp kolayca yanıltılırsınız. Ortadoğu coğrafyası bu konuda laboratuvar gibidir.

Doğu komşumuz epey zamandır dünyanın birçok gücünün de katıldığı bir savaş yaşadı. Açık şekilde Rusya, İran ve ülkedeki Esad yönetimi yenildi. Emperyalist eksen, soğuk savaştan beri uğraştığı planı Ortadoğu projesi sürecinde gerçekleştirdi. Tabii ki iş Amerikan-İngiltere merkezli veya sistemsel genel adıyla emperyalizm bir yerde kazanınca, siyasal net hamleler de başlar. Nitekim, Suriye’de de iktidar direkt başta Amerika, İngiltere ve kontrolü altındaki Türkiye’nin eğitim ve desteğiyle cihatçı örgüt tarafından Şam’a taşındı. Kaybedenler malum, ama yeni gelenlerin karışık bir coğrafi gerçeği vardı. Bir yanda Suriye koltuklarına gerici ve eski terörist denilen cihatçılar oturtulurken, kuzeyde Türkiye ve güneyde İsrail askeri varlıklarını genişleterek sürdürüyordu. Bu arada yeni açıklanan Amerikan planıyla da artık Ortadoğu’da devlet dışı yapılara göz yumulmayacaktı. Bunun net adreslerinden biri de birlikte olup silah dahi verdikleri SDG yapısıydı.

Doğu komşumuz, siyasal laboratuvar bakımından önemli bir ülkedir. Üstelik unutmayalım: Suriye’deki istenen çözüm şekillerinin, ansızın Kıbrıs’a da gelme olasılığı her zaman vardır.

İsterseniz Suriye’de emperyalist kıskaçta gelişmeler devam ederken, son iki gelişmeyle konuyu daha da somutlayalım. Tabii bu arada hâlâ sistemin aparat yapıları da arada önemli yerlerde bombalar patlatarak korku-belirsizlik mesajı verme ihtiyacını da gerçekleştirmektedirler. Son günlerde Şam’da iki önemli patlama, hem de Şam sarayı yakınlarında yapılmıştı.

İki önemli gelişme şu: İdlip’teki El-Zufeyir hava alanına İsrail önemli bir hava saldırısı yapar. Açıkça da ifade etmekten çekinmedi: Türkiye’ye “gelişmeme” adına bir mesajdı. Neydi olan: olaydan önce ilgili havaalanına Türkiye askeri yetkilileri gider. Üsleri işletme gibi incelemeler gerçekleşir. İsrail buna yanıt olarak da uçaklarla bombalama yapar. Uzaklığa bakacak olursanız, İsrail’e alan çok uzak, Türkiye’ye ise yakın. Ama İsrail daha önceleri de uyarı şeklinde gerçekleştirdiği eylemler yapmıştı. Türkiye ne zaman Suriye içlerine daha fazla yayılıp askeri alan elde etmek isteyince, uçaklar resmen berhava etmekten çekinmemektedir.

İkinci gelişme ise Suriye iç savaşında epey özerkleşen yapılarla oluşturulan SDG’nin birden tüm özerklik yapısından vazgeçerek, Suriye merkezi yapısına entegre olma sürecine girmesidir. Oysa hepimiz hatırlarız ki SDG gücü silah bakımından epey zengindi. Geniş bir alanı denetliyordu. İlerde özerk veya federal bölge diye propagandalaştırılıyordu. Kürt çevreleri bunu dünyaya örnek uygulama diye propagandalaştırıp, tıpkı bugünkü çerçeve yasası gibi Öcalan mitiyle de beslemekteydi. Şimdi kurşun atmadan SDG entegre olmayı sessiz sedasız kabul ederek, Şam’da ne olacağı sorularla dolu Şara’nın yeni siyasal güç olarak genişlemesine katkıda bulundu. Tabii abartılı Kürt hikayesi de şimdilik hafıza kaybıyla rafa kaldırılma dönemine çoktan sokuldu.

Bu iki gelişme, Şam’daki rejimin iç dinamiğiyle olmadı. Açıkça, bölge Amerikan valisi gibi yetkilendirilen Barrack’ın açıklamaları zaten bunu gösteriyordu. SDG konusunun artık sürecini tamamladığını, Türkiye-İsrail’i savaştırmama politikasını da hayata sokuyordu. Ama çizgiler de vardı. Bu çizgi hikayesini biz Kıbrıs’ta çok iyi biliriz. Ama burası Suriye. Üstelik net Amerika gerçeği de var. Devamında Şara’yı Lübnan’da Hizbullah’a karşı kullanmak istenildiği de kesin. Çünkü Barrack -yani Amerikan Ortadoğu valisi- açıkça devlet dışı örgütlere göz yummayacağını belirtiyor. Bunların Irak, Suriye ve Lübnan ağırlıklı olacağını da açık sözle belirtmekten kaçınmamaktadır. Provokasyon ve tehditle hamleler çoktan başladı.

Girişte de belirttim: Suriye yeni emperyalist sömürgeleşme sürecine girdi. Tam bir emperyalist sömürgeleşme şekliyle. Türkiye ve İsrail ise fırsatı kullanıp Suriye’den toprak alma ve hegemonya kurma girişimleri yapıyor. Kürtler ise çok abarttıkları yapılarının, kurşun atmadan nasıl sildirildiğini izlemek ve susmakla geçiştirmeye çalışıyorlar. Hele İmralı’dan Suriye idare etme şekillerindeki inanışın da ne denli kof olduğu da acıyla kanıtlandı.

Bu sıraladıklarım uzayda değil, doğu komşumuzda yaşanıyor. Üstelik hâlâ adamızda da Suriyeli göçmenler var. Suriye’de oluşacak rejimin Kıbrıs’a da birçok yansıması olacağı da kesin. En azından izlemek ve doğru yorumlamak kaçınılmazdır.