yaklaşımlarHalil PaşaÖksüz Atlar Ülkesinde 2 – Halil Paşa

Öksüz Atlar Ülkesinde 2 – Halil Paşa

Kategori:

Gelelim romanda okuru bekleyen bilgi, belge tadındaki anlatı ve adalı yaşamın yakın geçmişinin unutulmaya yüz tutmuş gerçeklerine…

Müslümanlarda arazi anlamına gelen Fasla sözcüğünün, Rumların ‘i’ teleffuzuyla nasıl Fasli’ye ve sonra da bugüne uzanan bir köy ismine dönüştüğü (Sf.49) bilgisi aklımda en çok yer edenlerden.

Yazar, romanının satır aralarında, 20’nci yüzyılın ilk yarısındaki Kıbrıs’ın sınıfsal kaynaklı yaşam biçimi ve alışkanlıklarına da şu cümleleriyle atıfta bulunmuş: ‘Osmanlı döneminde Paşa torunu, İngiliz döneminde kendilerini Royal Family sayan başkentin Müslüman sosyetesi’ (sf.63);

İngiliz idaresinde memur olmak önemli bir ayrıcalıktı’ (sf.67);

‘Kitabevine aşağı tabakaya ait bir çocuk ilk kez giriyordu.’ (sf.70);

‘Müslüman kızlarını Araplara, küçük çocuklarını zengin konaklarına satan adalılar, bu kez genç erkeklerini paralı asker olarak İngiliz’e kiralamaya başlamıştı.’ (sf98);

‘Albay onların (Kıbrıslıların) majestelerin çağrısıyla değil, majestelerinin şilinlerine sahip olma hayaliyle asker olduklarını çok iyi biliyordu. Zaten adanın fakir gençleri bunu saklamıyor, her fırsatta söylüyorlardı.’ (sf108)…

Bu arada Hasan’ın ustasının kayınpederi Ortodoks papazın da Dünya savaşının parasal getirisine odaklanmış bir Kıbrıslı olarak, Kıbrıslı Elen damadına şöyle bir tavsiyede bulunuyor: ‘At satın almaya bak, eğer savaş çıkarsa ordunun atlara çok ihtiyacı olacak’. (sf.84)

Yukarıda son iki anlatının romanın dikkatli okurunu, o yıllarda, Türk ya da Elen olsun fark etmez, Kıbrıslılara, savaşta bile vatanı değil de parayı düşündüren içinde bulundukları o derin yoksulluk muydu, yoksa biraz da adalı olmanın bencilliği miydi? diye bir ikileme iteceğini yazsam yanlış mı olur; bilemeyeceğim…

Hasan’ın anılarından ve yazarın kaleminden 2. Dünya Savaşına gelince:

‘Katil askerler olarak nam salan Avustralyalılar’ (sf.135); ‘Avustralya ve İskoçyalı askerler tarafından işe yaramaz tembeller olarak görülen Kıbrıslılar’ (sf137) ile ilk kez işittiğim kavgacı ve katil Anzak askerleriyle, Kıbrıslıların bildik munis ve edilgen yönleri öne çıkarılmış.

Kitabın 165’inci sayfasında ise 2.Dünya Savaşına katılan ve tek gayeleri maaşlarını gününde almak olan Kıbrıslı askerlerin, hayatlarında ilk defa gördükleri İtalyan kadın partizanların, para değil ama faşizme karşı savaşıp özgür dünyayı kurma amaçları karşısında düştükleri şaşkınlık var. (sf.165)

Öte yandan kurulan sofrada suyun eksikliğinden şikayet eden Kıbrıslı erkek askerle dalgasını geçen İtalyan partizan kadının: ‘Bizde yem yerken suyu öküzler içer, insanlar yemekte şarap içerler, her yemeğe göre şaraplarımız mevcuttur” cümlesiyle de Kıbrıslı erkek askerlerle dalgasını geçerken bu arada iki coğrafyanın kültürel farklılığına da vurgu yapmış olmasıyla şaşırtır okurunu yazar.

Benim kuşağımın babalarının, dedelerinin uzansak tutacağımız kadar yakın geçmişlerinde içselleşmiş yoksul yaşam hallerini, yakın tarihimizin adalı kültürüne dahil anekdotlarla bezeli bir kitap, Öksüz Atlar Ülkesinde romanı.

Elbette bir romandan, bir biyografiden, kurgusal bir hikayeden Elen ve Türk milliyetçiliğinin ya da EOKA ile TMT örgütü veyahut da adanın iki büyük cemaati arasında zuhur eden düşmanlık ve siyasi cinayetlerin nedenlerini açıklamak fazla iddialı olacaktır. “Varsa da romanın konusuyla sınırlı ve her zaman için tartışmaya açıktır” deyip burada durayım.

Özetle: Okuyun bu romanı.

Çünkü bitirdiğinizde adalı yaşamımızın yakın geçmişine bir yolculuğa çıkmakla kalmayıp, aynı zamanda bilgi, duygu ve düşünce dağarcığınıza da o yıllardan yeni şeyler eklenmiş olduğunu fark edeceksiniz.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Halil Paşa yazdı: Matematik değil, siyasal irade

Önümüzdeki seçim sonunda hükümet olması en muhtemel olan iki...

KİTAP ELEŞTİRİSİ: YAŞANDIĞI GİBİ-Mustafa Akıncı (1983)… 3 – Halil Paşa

15 KASIM 1983, ADANIN OBJEKTİF KOŞULLARI Bir gün öncesine kadar...

KİTAP ELEŞTİRİSİ: YAŞANDIĞI GİBİ-Mustafa Akıncı (1983)… 2 – Halil Paşa

DENKTAŞ’IN SARAY TEHDİDİNE TC BÜYÜKELÇİSİ ARKA ÇIKIYOR 14 Kasım günü...

KİTAP ELEŞTİRİSİ: YAŞANDIĞI GİBİ-Mustafa Akıncı (1983)… 1 – Halil Paşa

Mustafa Akıncı’nın yazıya döktüğü ve ‘Söylem yayınları’ tarafından Şubat-2024’de...

Kayıp Ağaçlar Adası – Halil Paşa

Elif Şafak’ın İngilizce kaleme aldığı “The Island of Missing...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,400AboneAbone Ol

Son eklenenler

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Çağla Elektrikçi yazdı: Alfa ve Kalfaları- Russell Brand

Son on yıl içerisinde erkeklik üzerine yürütülen tartışmalar giderek...

Nevzat Hami yazdı: Sandığın dışında da hayat var

Boykot, temsiliyet ve siyasi irade üzerine Seçimlere katılmak demokratik bir...

Özkan Yıkıcı yazdı: Bizim telden dolaşlama yapalım

Gerçekten, dünya ile alakalı birçok yazı yazdıktan sonra, ülkemize...

Canlı yayın

01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.
01:02:49

#video “Güngör Yanıyor, Dağlar Yok Oluyor!”: Çevre Katliamında COP31 İkiyüzlülüğü | 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem ekibi; günlerdir için için yanan Güngör Çöplüğü’nü, dağları kemiren taş ocaklarını ve sahada çevre felaketi yaşanırken uluslararası zirvelerde sergilenen "sıfır atık" şovlarını canlı yayında masaya yatırdı.
01:10:48

#video ABD Seçimlerinde Tsunami: Senato ve Kongre’deki Yeni Dengeler Neyi Değiştirecek? | Yeniçağ Güncel

Yeni ABD yönetimi ve Kongre aritmetiği dış politikayı nasıl şekillendirecek? Prof. Dr. Erol Kaymak, Yeniçağ Güncel programında ABD seçimlerinin perde arkasını, küresel dengeleri ve Kıbrıs'ın kuzeyini ilgilendiren diplomatik süreçleri ele aldı.