yazılariktibasMujica’ya veda ederken - Ertan Erol

Mujica’ya veda ederken – Ertan Erol

Orjinal yazının kaynağıevrensel.net
Kategori:

6 Eylül 1971 sabahı elinde bir stetoskop ile zeminden gelen sesleri dinleyerek bir aylık bir çaba sonucunda kazılmış olan kırk metrelik tünelin çıkışını belirlemeye çalışan bir MLN-T militanı, geçici olarak el koydukları bir evin köşesinde darbe seslerini dinleyerek kazıcılara yukarı doğru yönelmeleri için işaret verecekti. Tünelin diğer ucunda ise Montevideo’nun eski ve maksimum güvenliğe sahip Punta Carretas Hapishanesinden kaçmaya hazırlanan 106 tutsak bulunmaktaydı. Tarihteki en büyük hapishane firarlarından biri olma özelliğine sahip bu operasyon, MLN-T yani Ulusal Kurtuluş Hareketi-Tupamaros üyelerinin üçüncü firar planıydı ve ilk iki deneme başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Hapishane maksimum güvenliğe sahip eski bir bina olduğundan kalın duvarların delinmesi neredeyse imkansız bir hedefmiş gibi gözükürken, Tupaların içinde yer alan bir mühendisin varlığı yer altındaki oryantasyonu ve tünel inşasını kolaylaştıracaktı. Öncelikle hücreler arasında ulaşımı sağlayacak biçimde delikler açılmış, daha sonra da alt katta yer alan ve Tupamaros üyesi olmayan başka bir suçluyu ikna ederek ve beraber kaçma sözü verilerek toprağa doğru kazma işlemi başlayacaktı.

Tünel kazıcılarının ilk sorunu hapishanenin dış duvarının oturduğu sert zemin olacaktı. Biraz daha derine inilerek çözülen bu sorun sonrasında genişleyen tünelin havalandırılması meselesi ile karşılaşılacaktı. Ancak 1931’de anarşistlerin hapishane kömürlüğünden doğru kazdıkları tünel bulununca bu havasızlık sorunu da çözülecekti. Operasyonun ‘abartı’ olarak adlandırılması sadece tünel kazımı süreci ve kaçacak kişi sayısının çokluğundan ileri gelmiyordu. MLN-T üyeleri kaçış gecesi şehrin bir başka tarafında dikkat dağıtmak üzere gösteriler düzenlerken, bir kısım üye ise hapishanenin çok yakınında bulunan bir kilisede yardımlaşma partisi düzenlemiş ve yüksek sesle müzik yaparak çıkabilecek sesleri bastırmaya çalışmaktaydı. Sonuçta iki kamyon MLN-T üyesi, içlerinde daha sonra Uruguay’ın devlet başkanı olacak olan José ‘Pepe’ Mujica ile birlikte dünya tarihine de geçecek bir hapishane firarına imza atacaktı. Pepe hayatının aşkı olan Lucía Topolansky ile de bu kaçışta tanışacaktı.

Mujica, mart 1970’de Tupamaros’un askeri bir koluna komuta ederken, bir soygun girişimi sırasında yakalanmıştı. Zengin bir grubun altın ve yabancı para sakladığı bilgisini alan grup altınların saklandığı yere düzenledikleri baskında polis ile çatışmaya girince bu çatışmada Mujica hem dalağını hem de pankreasının bir kısmını kaybedecek ancak askeri hastanede yapılan bir operasyon ile hayata dönebilecekti. 1971 yılındaki hapishane firarının ardındansa kaçan birçok Tupa yakalanıp hapse geri dönerken Mujica’nın kaderi de benzer olacaktı. 1973 askeri darbesi sonrasında 13 sene tutuklu kalacak olan Mujica askeri hapishaneler arasında mekik dokurken işkence ve eziyette bir sınır olmayacağını deneyimleyecekti. Askeri rejim, Tupamaros’un dışarıdaki militanlarının hareketini sınırlamak için rehin olarak tuttuğu lider kadrosuna 1985’e kadar akla gelmeyecek biçimlerde fiziksel ve psikolojik işkenceler yapacaktı. Mujica bir seferinde 6 ay boyunca arkası ellerinden kelepçeli ve tele bağlı biçimde tutulduğunu anlatacaktı.

Ölümlü bir suça karışmadığı için 1985 sonrasında hapishaneden çıkan ilk grubun içinde yer alan Mujica önce annesinin evine gidip annesine sarıldıktan sonra, daha önce arkadaşları ile kararlaştırdığı gibi ilk iş olarak hapisten çıkanların toplanacağı bir lokal bulmak üzere evden çıkacaktı. 1985’te tekrar başlayan mücadele 2005’te Geniş Cephe’nin iktidara gelmesine kadar sürecek, Mujica ise 2010’da Geniş Cephe’nin başkan adayı olarak seçimlerden zaferle çıkarak devlet başkanı olacaktı. Mujica’nın mütevazı yaşantısı, meta ve maddeye değil, hayata verdiği değer ile hatırlanması kadar doğal bir şey olmamalı. Ama hayatta kazanan tarafta olmanın her düştükten sonra düştüğün yerden tekrar kalkarak tekrar başlamak ile mümkün olacağını ifade ettiği mücadeleci ruhunu da gölgede bırakmamak gerek.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Vladimir Simović yazdı: Sırbistanlı öğrenciler Vučić’i nasıl yendi?

Seçim analizi: Vladimir Simović(Solidarnost üyesi, Avrupa Solu Yönetim Kurulu...

Önder Algedik yazdı: COP31’in Gizlediği

Birikim'de bu yıl yayımlanan dört yazıda aynı soruyu farklı...

Nuray Sancar yazdı: COP 31 iklim zirvesi… şaka gibi

Üç gün sonra Antalya’da genişletilmiş Expo sahasında düzenlenecek COP...

Yelda Erçandırlı yazdı: Lula, ekstraktivizm ve sol kalkınmacılığın sınırları

Luiz Inácio Lula da Silva’nın 25 Ekim 2026’da dördüncü...

Mahir Ulutaş yazdı: Ankara-Bakü hattındaki krizin yapısal dinamikleri üzerine

Ankara ve Bakü arasındaki “kardeşlik”, en çetin diplomatik krizlerinden...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,265TakipçilerTakip Et
1,410AboneAbone Ol

Son eklenenler

Volkan Yaraşır yazdı: Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

Kojin Karatani bir eylem ve düşün insanı. Modern toplumun...

Fikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

‘’Gezegen bizi kurtaracağı düşünülen insanlarca öldürülüyor.’’                                                                        Greta Thunberg COP taraflar...

Özkan Yıkıcı yazdı: Yakın tarih ile garantörlerimiz: Yunanistan ve Türkiye

Birkaç makaledir, Onbeş Kasım üzerinden gidiyorum. Özellikle Kuzey Kıbrıs'ta...

#podcast Avrupa’nın Aranan Suçluları ve Kıbrıs’ın Kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Murat Kanatlı ve karikatürist Serhan Gazioğlu; çizgilerin diliyle Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi atmosferi, yaklaşan seçim tartışmalarını ve toplumun geçmişten bugüne uzanan tarihsel yüzleşmelerini canlı yayında masaya yatırdı.

Şener Elcil yazdı: Hayaller ve Gerçekler | Dreams and Realities

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılan “Dünya İklim...

Özkan Yıkıcı yazdı: Onbeş Kasımlı Pazar gününden

Kıbrıs'ta Onbeş Kasım yakın tarihi gün dönemi ikili şekilde...

Özkan Yıkıcı yazdı: On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler

On Beş Kasım güncesinden önemli notlar ve kısa yüzleşmeler On...

Canlı yayın

01:05:18

#video Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı karikatürlerle gündemi konuşuyor

Sözün bittiği yerde çizgiler konuşuyor... Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı, karikatürlerin rehberliğinde Kıbrıs'ın kuzeyindeki memleket ahvalini ve siyasetin perde arkasını değerlendirdi.
01:00:29

#video Avrupa’nın aranan suçluları ve Kıbrıs’ın kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Kıbrıs'ın kuzeyi uluslararası suçluların sığınağı haline mi geldi? Kuruluş yıl dönümünde güvenlik zafiyetleri, kara para akışı ve yasal boşluklar canlı yayında mercek altına alındı.
01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.