İrlandada cumhurbaşkanlığı seçimi, sol adayın – Özkan Yıkıcı

İrlanda kelimesi bana birçok olayı hatırlatır. Haberlerde okurken bile hep birşeyleri içten içe kıpırdatıyor. Son irlanda cumhurbaşkanlığı seçimi bilgilerini incelerken, yine değişik duygulara doğru daldım. Ama seçimin önemli noktası şu: irlanda seçimini sol aday hem de ezici oyla kazandı. Dahası, ilk turdan seçim sonlandı. Y.64 oy cıvarında destek aldı. Batılı ajanslar hemen paranoya etkisini gösterdi: kazanan sol aday Kamali “aşırı solmuş”.. bu nedense sistemin değişmesini savunan, mevcut yapıyı eleştirel gözle yorumlayıp yeni seçenek sunulunca, sistem direk sorgulandığı için, bunu algı tutsaklık paranoyasıana sokmak için “aşırı sol” diye suçlama kolaylığı vardır. Alehte olan siyaseti kendilerince “marjinaliştirme, küçümseme” adına algı operasyonuna tutarlar. Fakat aşırı sol dedikleri irlandali Kamali sol parpartilerin desteği ile seçimi ezici oyla kazandı. Sembolik önemi olsa da yine irlandada uzun yıllar sonra Cumhurbaşkanı seçiliyordu.

İrlandada genelde AB eksenli seçimlerde hep faşizmin yükselişine tanık oluyoruz. Daha kötüsü sosyaldemokratlar bile sağa kayıp bazı faşist görüşleri savunur hale geliyorlar. Militarizmi ve savaşı destekler siyasetler cenderesinde bulunmaktadır. Başka açıdan, özellikle yönetimler son döneme dek nerede ise tümü açıkça İsrail soykırımının arkasında duruyorlardı. İrlanda nadir olarak buna karşı çıkan AB ülkesiydi.

Yukarda özetlediğim AB geneli, bir anlamda özellikle Filistin konusunda devlet ile halk eksenli ayrışmalar vardı. İrlanda seçiminde kazanan Kamali, açıkça Filistin yanlısıydı. Bağımsız vekil olarak parlementoda bunu açıklıyordu. Ayni şekilde irlanda halkı tarihi sömürgecilik gerçekleriyle de Filistin konularında israilin karşısındaydı. Benzer şekliyle, sol aday, silahlanmaya, militarisleşmeğe de karşı idi. Ukrayna savaşı bahanesine sığınılmasına da eleştirel gözle yaklaşıyordu. Bu koşullar kadın adaya gençlik içinden destek getirdi. Özellikle filistin yanlısı olmanın avantajıyla gençlik liderlerinin desteğini aldı. Tabi ayni şekilde ingilterenin de İsrail destekçisi olduğunu unutmayalım.

Bu arada ortanın sağı hükümetine de duyulan tepkiler vardı. Göçmen politikası bunun başında gelir. Muhavazakar kimi seçmen beyenmeme sonucu boş oy kulandı. Yaklaşık 8.1 cıvarında boş oy çıktı. Buda sisteme karşı değil sistemle olup uygulamalarını benzemeyen protesto oyu da vardı. Yine de şu gerçeği değiştirmiyor: irlanda genelikle yaşadığı yakın siyasi tarihsel sonucu daha çok İngiltere tersi politikalara yakındır. Öyle ki ortanın sağı hükümeti de Filistinin yanında olduğunu açıklıyordu. Unutmayalım, irlandanın Kuzeyi hala İngiltere ilhakı altındadır.***

İrlanda belirtiğim gibi bana konu olunca değişik olgular hatırlatır. İrlandanın yakın tarih gerçekleri, K. İrlanda mücadele tarihi gibi. Ayrıca, İrlandalı askerler adamızda barış gücü idi. Biz Erenköye göçmen düştüğümüzde, çadırlarda yaşarken, ben de ilkokula gidiyordum. Belirli günlerde çocuklar için partiler düzenliyorlardı. Çocuklara yiyecek dağıtıp eğlendiriyorlardı. Tabi tuhaflık şu: İrlandalı askerler ilkokullar için düzenleme yapıyordu. Fakat bazı ünlü şahsiyetlerin evlatları da büyük olmasına karşın sırf yiyeceklerden yararlanmak için geliyordu. Öğretmenler ise belirli nedenlerden dolayı ses çıkarmıyordu.

Bir İrlandalı askerin gelip gözlerime bakııp sonrra eksradan bana çikulata verişi de duygusal olarak beni etkiledi. Buda çocukluk anım olsun.

Bir de Erenköy kanpında İrlandalı Pirgo kanpında da İskoçyalılar vardı. Birkaç defa Erenköy sahasında maç yaptılar. Ayrıcı kapalı dönemde İrlandalı askerler ile köy halkı arasında futbol maçları da gerçekleşiyordu. Buda Kıbrıslaşan İrlandalılardan bir kesit olsun.

*****

Kısaca, irlandada cumhurbaşkanlığı seçimini sol aday kadın Kamali kazandı. Batılı ajanslar hastalıklı damgayı koydular: “aşırı radikal çıkışlı sol”.. sol adaylığın radikalığı da şu: sosyal adaleti, insan haklarını ve eşitliği savunmasını göstermektedir. Ek olarak irlanda seçimlerinde soykırımın etkisiyle Filistin yakın politikasının oylara etkisine de tanık oldum. Herhalde bir Müslüman ülkenin hangisinde soykırımın etkisi oldu desem, örnek bulamazsınız. Ama irlanda sembolik olsa da sol partilerin desteği ile sol kadın aday seçimi kazandı. Solun ortak davranması, sağın adayından memnun olmaması, hükümetin politikalarını yetersiz görme denklemi seçimi sola getirdi.