iktibasİbrahim VarlıEmperyalist savaş, devrimci tutum ve görevler - İbrahim Varlı

Emperyalist savaş, devrimci tutum ve görevler – İbrahim Varlı

Orjinal yazının kaynağıbirgun.net

Bundan yüz yıl önce, egemenler dünyayı hızla 1’inci Paylaşım (dünya) Savaşı’na sürüklerken Sosyalist Enternasyonal’in 24-25 Kasım 1912 tarihlerinde Basel’de gerçekleşen olağanüstü kongresinde solun-sosyalistlerin savaşa karşı alması gereken tavra ilişkin kılavuz niteliğinde kararlara imza atılır.

Zira 20. yüzyılın henüz başlarında yaklaşan emperyalist savaşın ayak sesleri duyuluyordur. Bir yanda paylaşım rekabetine geriden katılmanın agresifliği içerisindeki Alman militarizmi, diğer yanda İngiliz ve Fransız emperyalizmi kanlı dişlerini bilemiştir.

***

Dönemin hegemon gücü “üzerinde güneş batmayan” Britanya emperyalizmidir. Ancak rekabete sonradan eklemlenen Almanya’nın şaşırtıcı hızdaki yükselişi yeniden paylaşımı dayatır. Artık yeni bir denklem söz konusudur.

Güç merkezleri arasındaki rekabet ve sürtüşmenin neden olduğu gelişmeler, yaklaşan tehlikenin ne boyutta olacağının ipuçlarını verir. O güne kadar olmayan çapta bir yıkımın izleri şiddetli şekilde hissedilir. Artık yeni bir çağın, mali sermayenin hükmettiği, yeni bir dönemin kapıları açılmıştır.

Lenin, kapitalizmin bu gelişim sürecini, “Kapitalizm geliştikçe hammadde eksikliği de kendini o denli duyurmaktadır; rekabetin koşulları o denli sertleşmekte, bütün yeryüzünde hammadde kaynakları arama çabaları o denli alevlenmekte, sömürgelere sahip olma savaşımı o denli amansız olmaktadır” sözleriyle açıklar. (Emperyalizm, Kapitalizmin En Yüksek Aşaması)

Lenin’in ifadesiyle kapitalizm en yüksek aşamasına, yani emperyalizm çağına girilmiş, bu durum o ana kadar her bir toprak parçası paylaşılmış olan dünyanın yeniden bölüşülmesini da beraberinde getirmiştir.

Emperyalist kapışma şiddetlenmiş, güç merkezleri arasındaki paylaşım rekabeti patladı patlayacak durumdadır. Ve bu önceki kapışmalardan farklı olacaktır, zira dünya artık bambaşka bir yöne doğru akmaktadır.

Sosyalistler de dünyayı kana bulayacak olan savaşı öngördüklerinden bu gidişata nasıl müdahale edilebileceğine dair kafa yorarlar.

İşte yeni bir çağ dönüşümünün kendisini dayattığı tam da böylesi bir atmosferde Sosyalist Enternasyonal’in Basel’de toplanır. Almanya ve Fransa sınırındaki bu küçük İsviçre kentinde proletaryanın savaşa ilişkin tutumu belirlenmeye çalışılır.

25 ülkeden 555 delegenin katıldığı kongrede yaklaşan savaşa karşı sosyalistlerin nasıl bir tutum takınması konusunda bir dizi önemli kararlar alınır.

İşçilerin savaşta birbirlerini vurmaları cinayettir.

Bütün araçlarla, savaşı önlemek için, ellerinden gelen bütün çabayı göstermek, bir görevdir.

Yaklaşan savaş bir ulusal kurtuluş savaşı değildir ve dolayısıyla “anayurdun savunulması” fikri işçi sınıfının tutumu olamaz.

Yaklaşan savaş açıkça emperyalist bir savaştır.

Ama yine de savaş patlarsa kapitalist egemenliğin düşüşünü hızlandırmak için, savaşın yaratacağı bunalımdan var güçle yararlanmak temel bir görevdir.

***

Gelmekte olan savaşa karşı proletaryanın tutumuna ilişkin Stuttgart ve Kopenhag kongrelerine de atıf yapılarak savaşa karşı savaşım için, bütün ülkelerdeki proletaryanın eylem kuralları açıkça bildirilir.

Beklenen savaş kısa bir süre sonra patlak verir. II. Enternasyonal’in de maskesi düşer. Enternasyonal’in önderleri, kongre kararlarına rağmen işçi sınıfına ihanet etmekte tereddüt etmez. Tarihsel bir ihanete imza atılır. Basel Manifestosunda alınan kararların tam tersi yönde kararlara imza atılır. “Anayurdun savunulması” gerekçesiyle kendi ülkelerindeki savaş politikalarına onay verirler.

Bu ihanetin başını ise Enternasyonal’in en büyük gücü olan Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) olur. SPD’nin açtığı yoldan Avusturya, Fransa, Belçika ve İngiliz sosyal demokratları da geçer.

Savaş isteyen egemenler böylece “iç cephe”yi de sağlama almış olur. Kapitalist-emperyalist egemenlerin bu “moralle” bile isteye çıkardıkları tarihin bu ilk dünya savaşı on milyonlarca kişinin yaşamına mal olur. Ülkeler yıkılır, parçalanır, sınırlar değişir. Öyle ki savaş son bulurken dahi yenisinin tohumları ekilir. Ve geride II. Enternasyonal’in yani sosyal demokratların tarihi utancı kalır.

***

Yüz yıl sonra küresel güç merkezleri arasında yeniden hegemonya ve paylaşım savaşı şiddetlenirken Basel Kongresi ve Enternasyonal’in ihanetini hatırlamalı. Emperyalist savaş ve kapışmalara karşı devrimci tutum bellidir.


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

İbrahim Varlı yazdı: Bir yalanın anatomisi, Ortega seçimleri kaldırdı mı?

Geçen hafta Türkiye ve dünya medyasının, köşe yazarlarının, sosyal...

Emperyalist yayılmacılık ve yeni toprak savaşları – İbrahim Varlı

Lenin, yüzyıl önce -1916- kaleme aldığı “Emperyalizm-Kapitalizmin en yüksek...

Tek sistem, güç kayması, çok kutupluluk – İbrahim Varlı

Emperyalist-kapitalist sistemin krizini, içsel çelişkilerini ve yönelimlerini görmek/anlamak için Münih...

Trump, Grönland ve yeniden çizilen haritalar – İbrahim Varlı

Lenin’in “kapitalizmin en yüksek aşaması” olarak formüle ettiği emperyalizmin,...

Çok aktörlü Suriye’de kritik düğüm Rojava – İbrahim Varlı

Esad sonrası Suriye’nin paylaşımına dair pazarlıklar, çatışmalar, anlaşmazlıklar olağan...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,267TakipçilerTakip Et
1,400AboneAbone Ol

Son eklenenler

Özkan Yıkıcı yazdı: Yeniden Paraguay’a dokunma ihtiyacı

Hafta sonu makalelerimden birisi de fon krizleri üzerine iki...

Özkan Yıkıcı yazdı: Kapı açmaktan uçak mesajına

Guterres'in son haftalarında artan ısrarı vardı. Giderayak, sekreterlik döneminde...

Hayri Kozanoğlu yazdı: Gezegene iklim adaleti gerek

Bu zirveyi organize etmenin “küresel ekonomide lider ülke olma”...

Pınar Demircan yazdı: COP31: Erdoğan’ın Otoriter Yeşil Yıkamasına Karşı Direniş

Bu makale, Green European Journal’da yayımlanan “COP31: Resisting Erdoğan’s...

Vladimir Simović yazdı: Sırbistanlı öğrenciler Vučić’i nasıl yendi?

Seçim analizi: Vladimir Simović(Solidarnost üyesi, Avrupa Solu Yönetim Kurulu...

Önder Algedik yazdı: COP31’in Gizlediği

Birikim'de bu yıl yayımlanan dört yazıda aynı soruyu farklı...

Şener Elcil yazdı: Seçim Mi Var?

1950 yılında, Kıbrıs Ortodoks Kilisesi, Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanması (ENOSİS)...

Canlı yayın

01:07:11

#video “İliklerimize Kadar Soyuluyoruz!”: Ayer Yarkıner KIB-TEK ve AKSA Gerçeğini Açıkladı | Gündem+

Toplum yoksullaşırken enerji sektörü nasıl rant kapısına dönüştü? Ayer Yarkıner, Gündem+ yayınında Kıbrıs'ın kuzeyindeki enerji krizini, kurumun zarara uğratılmasını ve çözüm yollarını değerlendirdi.
01:04:27

#video “Masaya Dönüş mü, Yeni Bir Oyalama mı?”: Doğa Yalçın ile 15+ Dakikada Gündem

15+ Dakikada Gündem’de İsmet Özgüren ve Murat Kanatlı’nın konuğu Doğa Yalçın; Kıbrıs sorununda yeniden hareketlenen diplomasi trafiğini, müzakere masasının kurulma ihtimalini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki siyasi yankıları canlı yayında masaya yatırdı.