Gayet normalleşen fakat ayni şekilde eksiklik olan bir tutum vardır: olaylar ansızın güncelleştirilir. Devamı bir dönem sürer. Sonra olayların önemli sonuçları olan bazı durumlar ise haber dahi hapılmaz. Giderek epey yaygınlaşan algı haline sokuldu. Böylelikle, insanlar çokça konuştukları konunun dahi devamından haberi olmaz. Eksiklik ise genel bakışın oluşmasında önemli eksiklikler yaratır. Gereken dersler de alınmaz. Sanırım geçen yıl Kasım ayı başındaki darbe girişimiyle başlayan G. Kore örneği tam da buna uygundur.
Kasım ayı başında G.Kore başkanı sıkıyönetim ilan ediyordu. Başta muhalefet karşı çıktı. Parlemento askerin engeline rağmen toplanıp darbenin ilanını yasadışı ilan ediyordu. Artan kriz sonuçta başkanı görevden aldırtı. Yetmedi, anayasa mahkemesi de başkanın askeri darbe nedeniyle yargılamaya taşıdı. Bir anda G. Kore dünya gündemini epey zaman meşkul braktı.
Devamında ise görevden alınan başkanın yerine seçimler vardı. Bu dönem takip edilmedi. Takip edilmeme bir yana, yapılan seçimlerin sonucu da fazla yankı yapmadı. Enazından darbe girişimiyle başlayan süreçte, halkın yanıtlarının enson sandıktaki resmi de haberleştirmeğe önem verilmedi. Oysa seçimi, darbeci başkanın Muhavazakar partisi değil demokrat partinin adayı Ling Man kazandı. Buda yaşanan süreçteki sandıktaki halk karşılığı oluyordu.
****
Sene sonunda epey ses getiren olaylarla G. Kore yaşandı. Belirli kesim Korenin demokratik yaklaşımlarını örnekleştirdi. Başkanın askeri darbe yapma girişiminin engellenmesi, epey konuşuldu. İşin ötesi, Yung Trump yakın görüşlüydü. Yine de ABD kontrolü G. Korerde sıkıyönetim ilanı halk ve demokratik muhalefet direnişiyle engellendiydi. Yetmedi, konu mahkemelere taşındı. Öyle bir üst mahkeme ki yargıçlarının bazılarını da yargılanmak isteyen başkan atadı. Yine de kurumsal bağımsızlık güç denklemi işledi. Birçok çevre de bunu demokrasinin dersi olarak sundu.
Fakat devamı da vardı. Başkanlık koltuğu seçimlerle doldurulacaktı. Zaten geçen yıl ilk mesaj parlemento seçimlerinde verildi. Demokrat eksenli kesim parlemento çoğunluğunu sağladı. Bu sonuçla da sıkıyönetim ilanı da parlementoda durduruldu. Tabi başkanın Muhavazakar partisinin de bazı vekileri sıkıyönetime karşı oy kulandığı da imkar edilemezdi.
Gelişmeler dünya medyasında burada kesildi. Yapılan seçim probaganlarına pek dokunan olmadı. Hat da G. Korede birkaçgün önce yapılan başkanlık seçimleri dahi haber önemi verilmedi. Oysa haber olsaydı, darbe girişimi ile sandıktaki sonlanma bağlantıları daha geniş eksende deyerlendirilecekti. Seçimi demokrat kesimin Ling Man kazandı. Böylelikle bir tuhaflık da oluştu. Çünkü G. Koreği bilenler, oradaki Amerikan etkisini da gayet kolay hatırlar. Amerikanın başında Trump varken, Çini baş eksene korken, ayni durumdaki Man ise Çinle ilişkileri daha dengeli yapmak istiyor. Zaten ayrışmanın temel noktaları K. Kore tutumları, Çin Japonya ilişkileri ile Amerikanlaşmanın derecesi idi. Bundandır ki eski başkan sırf bu politikayı uygulama adına sıkıyönetim ilan yaptı. Oda kendi sonunu getirdi.***
Son gelişmeleri izleyenler, elbet dersler de aldı. Birçok Türkiyeli kesim, “keşke” kelimesini epey kulandı. Çünkü yargı ve başkanlık ilişkisi orada epey can yakıyor. Başkana rağmen yargının onu azletmesi verilecek önemli örnekti. Parlemento ile başkanlık seçiminin aonucu yanınjda, seçimin yapılma şekli de yakalanan örnektir. Kuvetler ayrımı ile protestoların yasal gerçekleşmesi de bugünlerdeki Türkiye yaşananları için epey imrenilecek derslerdir. Ama kimisinin dediği gibi, “demek ki G.Korede oluyor. Neden bizde de olmasın” sorgusunu yapıyor. Anlayacağınız: G. Kore darbe engeleme sürecini sandıkla da tamamladı. Demokratik sonuç oluşturdu. Şimdi Trump gibi birisiyle çalışmak ile Çin K. Kore denklemi ipinde nasıl yol alınacak, merakla izlemek gerekir. Dersler ve engeler ilerisi için herkese gerekmektedir. Tabi bu arada ikibin yılındaki sol başkanın yaptığı demokratik açılımlalrı sakın ola unutmayalım. Önseçmli aday belirlemeden tutun demokratik örgütlerin adayları deyerlendirme etkisi, günümüz Amerikan kontrolü G. Koredeki yaşanan demokratik izlerin başlangıcıydı.
