Bir örnek de Afrikadan, Kamerun seçimleri – Özkan Yıkıcı

Son günlerde dünyanın değişik yerlerinden seçim makaleleri yazdım. Her birininin ötekinden önemli farklılıkları olması da sırf tesadüflere de bağlıdır. Kuzey Kıbrısla başlayan, irlandada sol adayın kazanması, Arjantinde yine çalkantılı tersdüz ara seçim ve bugün konumuz olan Afrikadan Kamerun gibi değişik ülkelerdeki sonuçlarla siyasal yorumlama yaptım. Koşulllar farklı. Farklı koşullara rağmen, yine de seçimler gerçekleşti. Siyasal eylimler yine yerelde farklıdır. Ama genelin de aynasından seçkiler de vardır. Emperyalist gerçeklik, siyasal tıkanışlık ile krizlerle dolu sistemde sömürgesel katagorilerdeki değişik dört bölgenin sandık sonuçlalrıyla karşılaştık.

Bugün Afrikaya gidelim. Afrika nedense dünyanın en yoksul kıtasıd olmasına ve ençok açık sömürgeleşen yöre olmasına karşın, genelde dgündeme pek çıkmaz. Bazı önemli çarpıcı özelikleri olduğu zaman ancak sözkonusu olur. Son Kamerun seçimleri de öyle. Üstelik sonuçlar sistemin değişmesi ile alakalı veya muhalefetin tepkisel yansıyışı da yok. Ama anlamsız ggibi görülen Kamerun seçimleri üstrelik Afrikalı gerçeğine karşın dünyada konuşturuldu. Peki hangi noktayla konuşturuldu:

Kırküç yıldır başkan olan Biya yeniden tam 92 yaşında aday oldu. Y.53 oyla da seçildi. Kırküç yıldır iktidarda olan, yaşlanan Baye yeniden adeta dokuzuncu defa başkanlığa oynadı. Belli ki yüz yaşını hedeflemektedir.

Bakıldığı zaman seçim önemsiz. Değişim falan da yok. Fakat güncel dikati çektirecek makyaj klhazır. Uzun zamanlık başkanlık ile doksaniki yaşında oluşu seçimi bir anda öne çıkartı. Önemli medyalar haber yaptı. Öyle ki altüstlüArjantin seçimlerinden daha fazla gümdemleştirildi. Siyasal sonuçları olmayacak, ama imahla oynanan bir seçim ngerçeği, konu edilmeyen Afrrikadan adeta öne çıkarıldı.

Konuyu daha iyi anlama adına iki noktaya dokunalım. Kamerun Afrikada bulunuyor. Sahranın altındaki ülkelerden biridir. Diğer yönüyle dünyanın sömürülen ama ilgisizlweştirilip yok saydırtan coğrafyadandır. Sömürgesel gerçeği yakın tarihte Almanya ile yoğunlaşır. İkinci paylaşım savaşı sonrası Fransa ve İngiltere tarafından paylaşılır. Atmışta Fransız kontrolundaki Kamerun bağımsızlığını ilan eder. İngilktere kontrolundaki bölge güneyi referandumla Kameruna bağlanırken, Kuzeği de Nijeryaya bağlandı. Kamerun halen İngilizce konuşan ve Fransızca dilini kulanan ayrımının sancılarını yaşamaktadır.

baye 82 yılında başkan seçilir. Öğünden beri de başkanlığını sekiz kez kazandı. Önemli yaptığı işlerden biri Nijerya ile sorun olan petrol bölgesini, uluslarası yargı kararıyla almasıdır. Ama yolsuzluklar ve rüşvet aldı başını gidiyordu. Son seçimdeki rakibi de düne dek müttefiki olması işin öteki düşündürücü yönüdür.

İkinci nokta tam bir Kıbrıslıca havasından alındı. Ülkemizde Kamerunlu insanlar bulunmaktadır. Bunları ünüversitelerden ucuz kaçak emek eksenine dek değişik alanlarda karşımıza çıkar. Bir de sporda futbolda Kamerun oyuncuları mevcutdur. Bir sosyolojik, sınıfsal sosyal koşul dinamiğimize doğru ilerlemektedir. Ancak oluşan algı gerçeklerden çok Afrikalı olmak ile ucuz emekle kulanılma şekileri sonucu pek de iyi yorumlar yapılmamaktadır. Ama kimse Kamerundaki son seçimi veya kırküç yıldır seçimle yöneten Bayeği pek bilmez.

Böylesi bir Kamerunda hafta sonu seçim yapıldı. Seçim sonrası ülkede çalkantılar başladı. Muhalefet yolsuzluk olduğunu söyleyip, sokağa çıktı. Çatışmalar çıktı. İlk belirtilere göre 4 kişi güvenlik kuvetleri tarafından öldürüldü. Muhalif lider taraftarlarını sokağa çağırdı. İş seçimi güncelleştirme olup en uzun seçilen başkan yaftasını da ekleyince, ozaman da çıkan olayları da haber etmemek olmazdı. Kamerun bir anda Afrikalı kimliğine rağmen bir anda dünya gündemine önemsiz gibi olan seçimiyle, bazı olguları sırıtırarak gündeme taşındı. Sömürgesel koşullar ile geri braktırılmışlığın, demokratik yaşam tarzının gelişememesinin aynasıyla karşılaştık.

Buarada ekleyelim: Kamerun İsrail ile ilişki kuran ilk Afrika ülkelerinden biridir. İMF onca yoksulaşmaya karşın derin eşitsizliğine rağmen övülen model olarak tanıtılmaktadır. Fakat sömürgeciliğin böl ve yönet kuralı da Kamerunda da işletildi. Fransızca ve İngilizce konuşanlar ayrımı hala mevcut. Derin sorunlar zaman zaman ayrışma hamlelerine dek sürmektedir.

Toparlayacak olursak: kamerunda seçimler yapıldı. Kurallarıyla herkesin birleştiği nokta sandıkla sonuçlandı. Baye yeniden tam kırküç yıldır sürdürdüğü başkanlığa devam denildi. Pek etrafta görülmeyen, zamanın önemli kısmını yurdışında geçiren, isviçredeki Alplerde tatil yapma gelenekli devlet başkanı şu anda rekoru elinde tutuyor. Ama Kamerun bildik yerdedir. Örneği K. Kıbrısta. Ucuz tarlalarda çalışan işçiler, ünüversiteğe yazılıp ülkesine gidemeyip burada çalışan, kaçak durumuna düşen, mafyaların bu tür insanları alıp kulanılması da Kamerunluların hayat gerçeğidir. Ama liderleri dünyada örnek birincilikle sahnede. Seçimle yeniden başkan seçildi. En yakın müttefikiyle de çatışma halindeyken.

Kısaca, size birkaç gün içinde dört seçim yazdım. Dünyanın üncü dünya dedikleri coğrafyadan karşınıza taşıdım. Demokrasi falan veya sandık denilen kutu ile nasıl bir yere gelindiğinin pratik birbirine uymayan örneklemlerle günümüz aşamasını taşıdım. Dileyen dilediğini anlar. Kimisi de olsun da uyma havasında şöylesine haber ve diline kelime yapıp konuşur. Dünya böylesi siyasal aşmazlarda çalkalanarak ülkesel yönünü aramaktadır.