Kayalarla önü kesilmek istenen bir nehrin, patlayarak kayaları aşıp kocaman bir nehre dönüşen sesti Ruhi Su. Ruhi Su: asıl tam ismi Mehmet Ruhi Su. Öksüzler yurduyla başlayan yaşam yolculuğu, izin verilmediği için hayata gözlerini yummak zorunda kalan devrimci sosyalist bir sanatçıydı.
Türkiye devleti bir tuhaflar tutumlarıhyla tarihe yazılıyor. Kendi sanatçısına, aydınına ve ilericisine yapmadığı kalmadı. Kurtuluş savaşını en iyi müzikle yorumlayan, tarihi Şeh Betretinden Köroğluna vran geçmişi türküleriyle günümüze getiren, çağdaş halk müzinin önemli aydını sosyalisti Ruhi Suyu tedavi olmaya göndermeyerek en son kartını da oynayıp, ölüme gönderdi. Ünlü sanatçı, öksüzlükle başlayan yolculuğunda “hapishaneyi ve sürgünü” yaşamında hep yaşadı. Türkü söylemenin bedelini ödedi. Opera sesiyle folklorik olguları bütünleştirip gürleyen sesini kadife şekline sokup, anadolunun tarihinden günümüze birçok türküyü ya derledi veya besteleyerek katgıları gerçekleştirdi. Ama, o Türkiye birçok sanatçıya ve aydına yaptığı gibi, karşılık olarak ona işkence, yasak ve en sonunda yurt dışına gönderilmeyerek ölmesine dek uzanan bir yaşam sundu.
Ruhi Su: aylesini tanımadan yaşama başladı. Ermeni aylesinden geldiği inancı yaygındır. Öksüzler yurdunda büyürken, Ermeni ağıtlarından tutun sonradan Anadolu direniş şarkılarıyla büyüdü. Tüm haksızlıkları, baskıları yaşayarak, engeleri aşmakla uğraşarak büyüdü. Müzikle bu yolda tanışıp ilerledi. Onda dahi hep engelerle karşılaştı. Sonuçta türkü söylemeye ve aldığı opera çağdaş eğitimini da senntezleştirip Ruhi Suyu oluşturdu.
Türkiyede ilk kez Ruhi Suyu Körler okulundaki 12 Mart döneminde faşist müdür Hasan Akıner döneminde türküsüyle tanıştım. Müdürn baskı ve kulandığı mjuhbirklikler karşısında belirli ilerici devrimci arkadaşlarla Drama Köprüsü şarkısını Ruhiden duyup koro şeklinde zaman zaman söyledik. Bu tanışık türküsü sonrası, ozan sanatçıyı hep dinledim. Konser salonlarında sloganlar havada uçuşurken, bazen gerilimler dahi olurken, Ruhinin sazın teline vurmasıyla tüm salonun nasılsesizliğe bürünüp, sinek sesinin dahi duyulma ortamına gelişine bizat tanık oldum.
Ruhi Su da Türkiye gerçeğinden kurtulamadı. Hapisaneye düştü. Şarkısı söylenirken yasaklara girdi. Sürgünler yaşadı. Doğuştan başlayan zülümler hayatınınher anında devam ediyordu. Ne CHP ne DP ne AP ne askeri darbeler ve Ne Ecevit hepsi ona gereken cezalarla karşılık verdiler. Özal ise onun ölüm fermanını, yurt dışına pasaportunu vermeyerek hayata gözlerini yumasına katgı yaptı. Cenazesine dahi polis saldırdı. Ruhi Suyun cenazesinde onbinler meydana çıktı. Yine yapacağını yapıp kitleleri harekete geçirdi.
Türkiyede kurtuluş savaşını en iyi kim türküleştirdi derseniz akla Ruhi su gelir. Anadolu ozanlarının önemli kesiminin türkülerini derleyip okuyan kim derseniz ayni ismi hatırlarız. Günün sorunlarını türkülerle yakarak müzikledi. Opera sesiyle gürleyen ve patlayan nehir gibi akıcı şekilde okudu. Bir müzik tarihini bağlama elinde ve yumuşak kadife sesiyle türkülerle aktardı. Baskının aşkın ve zülmün gerçeklerini türkülerle haykırdı. Kendi gelecek süreci için oluşturduğu koro ve eğitim okularıyla da devamı nı sağladı. Ruhi Su: bir sosyalist, devrimci ve sanatçı olarak Türkiyenin halk yüzünü türküleriyle yaşama kazandırdı. Bedelini ödeyerek de birçok zülme layik görüldü!
Eserlerini saymak oldukça zor. Öyle çok ve değişik alanlarda türküler yaktı ki artık bunu dinleyerek ancak anlama şansımız var. 1985 Yılında Özalın da tedavisi için pasaport vermeyerek sonunun geleceği sanılırken, hala günümüzdeki Ruhi Su türküleri dinlenmeye devam ediliyor. Ne yazık Ruhi SU hatırlandıkça Türkiye devletinin de yaptıkları akla gelecektir. Bu günümüz gerçeklerinin acı bileşen iki gerçeğidir.
