Yıkım ve ölüm bakanlığı – Serdar M. Değirmencioğlu

Büyük medya kuruluşlarının en önemli görevlerinden biri, dünyanın karşı karşıya olduğu korkunç gerçekleri gizlemek olmuştur. Bu kuruluşlar, “milli güvenlik” ve “savunma” gibi kavramları sorgulamaz, militarizm üzerine kesinlikle gitmezler. Militarizm, çok güçlü bir halkla ilişkiler aldatmacası ile korunur, kollanır ve yutturulur.

Dünya çapında militarizm ve faşizm güçleniyor. Sağ ve sığ siyaset, militarizme ve faşizme giderek daha fazla sarılırken, eskiden söylenemeyen kimi sözler ya açık, ya da daha az süslenmiş olarak dile getiriliyor. Bu süreçte, savaş sözcüğünden kaçınmak önemsizleşti. Dünyanın dört bir köşesine “barış” ve “demokrasi” getirmeyi kendilerine görev sayanlar, artık “savunma” kavramını kullanmayabileceklerine karar verdiler.

Geçtiğimiz günlerde ABD Savunma Bakanlığının adının savaş bakanlığı olarak değiştirilmesini öngören bir başkanlık kararnamesi imzalandı. Kararnamede öne sürülen temel gerekçe, ABD’nin “güçlü ve kararlı” olduğunun vurgulanması, yani bir tür meydan okuma. Bir militarizm manifestosu olarak adlandırılabilecek kararnamede şöyle deniyor:

“Savaş Bakanlığı” adı … sadece savunma değil, ülkemiz adına bir anda savaşma ve kazanma yeteneğimizi ve istekliliğimizi göstererek, güç yoluyla barışı sağlar. Bu ad, Bakanlığın kendi ulusal çıkarlarımıza; düşmanlarımızın ise, sahip olduklarımızı korumak için savaşma istekliliğimize ve hazırlığımıza odaklanmasını sağlar.

Dünyanın en önemli medya kuruluşlarından biri olan ve “militarizmi sorgulamaktan titizlikle kaçınan BBC, bu değişikliği bir “marka değişikliği” olarak niteledi. BBC haberinde kayda değer tek bilgi, ad değişikliğinin yüzlerce kurumu etkileyeceği; amblem, e-posta adresi ve üniforma yenilenmesi işlemleri nedeniyle “milyarlarca dolar” harcanacağıydı.

Haberde bu maliyetin kamu bütçesinden ödeneceği ve militarizmin her zaman kamu bütçesinin kötüye, yani kamu zararına kullanılması anlamına geldiği vurgulanmıyordu. BBC vb. büyük medya kuruluşlarının değinmekten kaçındığı maliyet, inanılması zor derecede büyük ve üzerinde ısrarla durulması gerekiyor.

Militarizm ve kamu bütçesi konusunda çalışan araştırmacılar, her yıl ABD federal bütçesinin nasıl kötüye kullanıldığını gözler önüne sererler. Bu yıl açıklanan bulgulara göre, Savunma Bakanlığına ayrılan federal harcamalar, 2024 mali yılı sonu itibarıyla tüm ihtiyari bütçenin yarısını (yüzde 49) oluşturuyor. Bir diğer deyişle, kamu bütçesinden siyasi öncelikler doğrultusunda yapılacak harcamaların yarısı her yıl savunmaya, yani savaşa akıtılıyor.

Savaşa akıtılan bütçe, devasa bir savaş makinesi ve savaşla ilişkili işlerde çalışan çok sayıda insan demek: ABD’de federal istihdamın yarısından fazlası (yüzde 60) bir savaş makinesine hizmet etmekte. İş bununla da bitmiyor. Bitmek bilmeyen savaşlar ve devasa bir savaş makinesi, milyonlarca “gazi” demek. Savaşa gönderilen veya savaş makinesinin çarklarına itilen milyonların içinde sağlığından olan ve doğru düzgün bir yaşam kuramayanların sayısı çok yüksek. “Gaziler İdaresi” olarak bilinen kurum işte bu kesim için kurulmuş. Federal istihdam hesaplamalarında bu kurum da olmalı. Bu kurum gibi militarizmin bir diğer parçası olan ve 2003’te göreve başlayan İç Güvenlik Bakanlığı da hesaplamaya katıldığında, militarizme adanmış işler federal iş gücünün (sivil ve aktif askerler dahil) dörtte üçünü aşıyor. Bu son yıllarda yüzde 7’lik bir artış olduğunu gösteriyor: 2022 verilerine dayalı hesaplamalar söz konusu iş gücünün payının yüzde 71 olduğunu gösterirken, bu yıl yapılan hesaplamalar payın yüzde 78’e çıktığını gösteriyor.

Kamu bütçesinden savaş sektörüne aktarılan bütçe ve federal istihdamla ilgili hesaplamalar kafa karıştırıcı gibi görünseler de, akıl almaz derecede büyük sayıların militarizme hizmet ettiğini gösteriyorlar. Gerçekler ortada: Militarizme harcanan milyonlar, hangi para biriminde olursa olsun, topluma verilmesi gereken hizmetlerden çalınan, yani toplumdan çalınan milyonlar. Daha doğrusu, kamu bütçesinden çalınan ve aslında kamu zararına kullanılan paralar.

Savunma Bakanlığı gibi savaş bakanlığı adı da yanıltıcı. Doğru ad, yıkım ve ölüm bakanlığı olmalı. Günümüzde kullanılan ve “büyük” sıfatıyla başlayan siyasi sloganların hemen hepsi de yanıltıcı çünkü arkalarında militarizm var. Büyük sıfatı ister Hindistan, ister Macaristan, ister İsrail, ister ABD veya Türkiye için kullanılsın, zihniyet aynı. Militarizm! Hep militarizm!

Bir kez daha söyleyelim. Militarizm, her zaman toplumun ve çocukların zararınadır.