AKSA’nın kronolojik gelişimi

(kaynak Tuluy Kalyoncu facebook sayfası)

12 Temmuz 2000 tarihinde Derviş Eroğlu Başbakanlığındaki UBP-TKP koalisyon Hükümeti 20 MW gücünde kiralama yoluyla mobil bir elektrik santrali kurulumu için E-1194 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını üretmiştir. KIB-TEK’ten sorumlu Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı İrsen Küçük.

T.C. Bakanlar Kurulu, 20 Eylül 2000 tarih ve 2000/1405 sayılı kararı ile Kıbrıs’ın kuzeyinde 20 MW gücünde mobil santral kurulması ve 5 yıllığına kiralama ve hizmet alma yolu ile işletilmesine yönelik ihaleye çıkılması hususunda karar üretmiştir.

Kıbrıs – Kalecik Mobil Santrali Sözleşmesi (20 MW) 15 Ekim 2002 tarihinde AKSA Enerji Üretim AŞ. ile KIB-TEK arasında imzalanmıştır. (UBP – DP Koalisyon Hükümeti)

AKSA Enerji Üretim AŞ’ne ait santrallerin kurulmasından önce sözleşmeye yapılan ek protokol ile santralin kurulu gücü çıkılan ihaleden farklı olarak 20 MW’tan 30 MW’a ve alım garantisi de yıllık 175 milyon 200 bin kWh’ ten, 1 Temmuz 2004’ten geçerli olmak üzere yıllık 262 milyon 800 bin kWh’e çıkartılmıştır. Yine çıkılan ihaleden farklı olarak 5 yıl süreyle geçerli olacak ve 2008 yılında sonlanması gereken sözleşme, 2 yıl daha uzatılarak hitam tarihi 2010 yılına alınmıştır. (UBP – DP Koalisyon Hükümeti)

AKSA Enerji Üretim AŞ’ne ait Kalecik bölgesindeki santraller ilk kez 19 Eylül 2003 tarihinde ticari işletmeye alınmışlardır.

AKSA Enerji Üretim AŞ. ile KIB-TEK arasında 8 Ekim 2004 tarihinde imzalanan Kıbrıs – Kalecik Mobil Santral Sözleşmesi’ne bağlı Ek protokol III ile (CTP/BG – DP Hükümeti. Başbakan Mehmet Ali Talat)

• 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren yıllık alım garantisi; 262 milyon 800 bin kWh’ ten, 350 milyon 400 bin kWh’e,

• Protokolde belirtilen yapımı AKSA Enerji Üretim AŞ. tarafından gerçekleştirilerek KIB-TEK’ devredilecek; Kalecik – Geçitkale – Dikmen arası çekilecek 152 kV yüksek gerilim havai hattının tamamlanması şartına bağlı olarak 1 Temmuz 2005 tarihinden itibaren yıllık 481 milyon 800 bin kWh’e ve

• 1 Temmuz 2006 tarihinden itibaren yıllık 525 milyon 600 bin kWh’e çıkartılması taahhüt edilmiştir.

10 Mart 2009 tarihinde AKSA Enerji Üretim AŞ. ile KIB-TEK arasındaki (CTP/BG – ÖRP Koalisyon Hükümeti. Başbakan Ferdi Sabit Soyer) sözleşme yenilenmiş ve Kalecik II Sözleşmesi imzalanarak yıllık alım garantisi;

• 1 Nisan 2009 tarihinden itibaren yıllık 504 milyon kWh’e,

• 1Haziran 2009 tarihinden itibaren yıllık 550 milyon kWh’e,

• 1 Haziran 2011 tarihinden itibaren yıllık 650 milyon kWh’e ve

• 1 Haziran 2012 tarihinden itibaren sözleşme hitam tarihine kadar ise yıllık 700 milyon kWh’e çıkarılması ayrıca sözleşme hitam tarihinin de Şubat 2024 tarihi olmasına ve 3 yıllık uzatma opsiyonu verilmesi taahhüt edilmiştir.

KIB-TEK Yönetim Kurulu 3 Ekim 2011 tarih ve HHK/183/11 sayılı kararı ile

• AKSA Enerji Üretim AŞ’nin 1 Mart 2012 tarihine kadar Kalecik Santralinde her biri 11 MW gücünde 3 ünite kurmak suretiyle toplam 33 MW kapasite artırımı yapmasını,

• 1 Mart 2012 tarihinden itibaren alım garantisinin yıllık 750 milyon kWh,

• 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren yıllık 825 milyon kWh,

• 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren yıllık 900 milyon kWh’e, çıkarılmasına ancak, bu kararın mali yönden uygunluğunun tespiti için de Sayıştay Başkanlığı’nın görüşüne başvurulmasını karar altına almıştır.

Sayıştay Başkanlığı 6 Şubat 2012 tarihli raporu ile AKSA uygulamasının tüm çarpıklıklarını ve ülkeye verdiği mali zararların boyutunu ortaya koymuştur. Buna karşın yine de; Bakanlar Kurulu’nda konu birkaç kez gündeme gelmiş ancak, gerek Sayıştay raporunun ortaya koyduğu gerçekler gerekse EL-SEN’in kararlı karşı çıkışı sonucu, verilen alım garantisinin artırılması yönündeki KIB-TEK Yönetim Kurulu kararını Bakanlar Kurulu hayata geçirememiştir.