Özgür Gürbüz yazdı: Teşviklerle nükleere göz kırpıyorlar

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, Türkiye’de yapımı süren Rusya’ya ait Akkuyu Nükleer Santralı’na ve yapılması planlanan diğer santral projelerine teşvik yağdırdı.

Genel Kurul’a gönderilecek torba kanun teklifine eklenen üç ayrı maddeyle, nükleer santral projelerine kurumlar vergisi, KDV ve damga vergisi üzerinden teşvikler verildi.

Böylece, Akkuyu’da yapımı süren ancak finansal sorunlar yaşayan santrala yeni kolaylıklar sağlanırken Sinop ve Kıyıköy nükleer santral projeleri için Kanada, ABD, Güney Kore ve Çin’in de aralarında olduğu farklı ülkelerle yürütülen pazarlıklarda, yabancı şirketlere daha cazip koşullar sunulmuş oldu.

Teklifin 10. maddesinde nükleer enerji şirketlerine KDV üzerinden yeni teşvikler verildi. Yine ön lisans ve/veya lisans sahibi şirketlere, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşaat işleri nedeniyle yüklendiği KDV’nin altı aylık dönemler itibariyle izleyen bir yıl içinde kendilerine iadesinin önü açıldı. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri KDV’den muaf tutulurken söz konusu makine ve teçhizat için yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin talep edilmesi halinde işlemi yapan satıcıya iadesine yeşil ışık yakıldı.

Burada sağlanan avantajı Vergi uzmanı Tuncay Kapusuzoğlu, “Normalde yatırım teşvik belgesi kapsamında KDV istisnasından yararlanacak makine ve teçhizatlar tüm özellikleriyle ayrıntılı olarak belirlenip istisna uygulanırken burada nükleer santral kapsamındaki tüm makine ve teçhizatlara istisna getirilmiş. Kapsam çok geniş tutulmuş” diye özetledi.

Kapusuzoğlu, nükleer santrallara uygulanan bu teşviğin diğer enerji santrallarına uygulanmadığına da dikkat çekerek “Bu üretim maliyeti açısından ciddi sorun yaratıyor. Vergilendirme ilkeleri açısından da teorik sorun var. Diğer enerji firmalarıyla nükleer enerji firmaları arasında farklılık oluşmuştur” açıklamasını yaptı.

VERGİDE AVANTAJ

Kanun teklifinin 19. maddesinde, nükleer santral kurmak için ön lisans ya da lisans almış şirketlere örtülü sermaye üzerinden önemli bir vergi avantajı sunuldu. Nükleer enerji şirketlerine faaliyet konularıyla ilgili borçlanmalarında örtülü sermaye sınırı genişletildi. Alınan borçların ilişkili banka ve finans kuruluşlarından temininde halen uygulanmakta olan, borcun yüzde 50’si (kuralı) değil yüzde 25’i örtülü sermaye limit hesabına dahil edilerek şirketlerin daha fazla borçlanmasının önü açıldı.

Kapusuzoğlu, konuya ilişkin “Örtülü sermaye kapsamına giren borçlanmalarda öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler kurum kazancının tespitinde indirim olarak kabul edilmemektedir. Nükleer enerji santrallerinde örtülü sermaye hesabında uygulanacak marj genişletilince gider yazılmayacak tutar riski de azalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Kanun teklifinde, ayrıca Cumhurbaşkanı’na 2045 sonuna kadar uygulanacak bu düzenlemeyi beş yıl uzatma hakkı da verildi.
favori enerji kaynağı

Kanun teklifi ile getirilen son değişiklik ise damga vergisi istisnası. Bu değişiklikle, nükleer santrallerle ilgili tüm mal ve hizmetlerle, taşeronlar da dahil her türlü işlem istisna kapsamına alınacak. Nükleer santral dışındaki enerji santralları için ise Damga Vergisi Kanunu’nun ekindeki yatırım teşvik belgesi kapsamındaki sözleşmeler damga vergisinden istisna tutuluyor.

Tuncay Kapusuzoğlu, yapılan bu düzenlemelerle diğer enerji üretim seçenekleri ile nükleer enerji arasında bir tercih yapıldığını belirterek “Nükleer enerji iktidarın favori enerji kaynağı olmuş ve vergi açısından gereken tüm düzenlemeler bu doğrultuda yapılmış” yorumunu yaptı. Kapusuzoğlu’na göre, nükleer santrallar tamamlandığında kazanç için de ilave vergi teşvikleri getirilmesi çok güçlü bir olasılık.