Özge Güneş yazdı: Amerika’da demokratik sosyalizmin yükselişi

Amerika’da yükselen sosyalist dalga kalıcı bir yeniden hizalanmanın habercisi olmaya yüz tutmuş durumda. Soğuk Savaş’ın mirası olan “komünizm tehdidi” propagandası tüm hızıyla sürse de 2026 yazı itibarıyla bu senaryo fena halde çuvalladı. Sosyalizmi Amerikan siyaset lügatinden kazımak mümkün olmadığı gibi, Temmuz 2026’daki 4 Temmuz bağımsızlık hafta sonunda yayımlanan raporlara göre Amerika Demokratik Sosyalistleri’ne (DSA), aktif aidat ödeyen 120 bin üyeyi aşarak 1912’de efsanevi lider Eugene Debs dönemindeki Amerika Sosyalist Partisi’ne ait olan 113 bin 371 kişilik tarihi üyelik rekorunu geride bıraktı. Amerika’nın 250. kuruluş yıldönümünde, sosyalist hareket ülke tarihinin en kitlesel ve organik örgütlü yapısına ulaşmış durumda. Egemen sınıf ise kelimenin tam anlamıyla panik halinde!

***

Bu kırılmanın en büyük eşiği hiç şüphesiz Zohran Mamdani’nin 2025’te New York Belediye Başkanı seçilmesiydi. Mamdani’nin zaferi kısa sürede Amerikan solunun üzerindeki ölü toprağını dağıtan kazanım niteliği edindi. O güne dek ana akım medyanın ve merkez siyasetçilerin seçmene aşıladığı “sosyalistler marjinaldir”, “seçim kazanamazlar” ve “gerçek sorunları çözemezler” türünden tüm efsaneler bir bir çökmeye başladı. Sosyalistlerin bu devasa dünya metropolünü yönetebileceği ve halkçı politikalarla barınma krizi, rant ekonomisi ev sahiplerinin kurduğu emlak hegemonyası gibi en can alıcı sorunlara doğrudan müdahale edebileceği ayan beyan görüldü.

Üstelik belediye yönetimi kazanan tek sosyalist Mamdani de değildi. Seattle’da Katie Wilson kira, ulaşım ve büyük şirketlere vergi gibi kampanya başlıklarıyla kendini demokratik sosyalist olarak tanımlayarak belediye başkanlığını kazandı. Haziran sonunda gerçekleşen ön seçimlerde Denver’da DSA üyesi Melat Kiros, otuz yıllık Kongre üyesi Diana DeGette’i devirdi. Aynı gece New York’ta Mamdani’nin desteklediği üç aday önseçimleri kazandı. DSA’ya destek artık farklı ölçeklerde ülke çapında yaygınlaşıyor. Ocak ayında yeni Kongre toplandığında Temsilciler Meclisi’ndeki örgütlü sosyalist blokun altı kişiye çıkacağı ve bunun 1930’ların ortasındaki Çiftçi-İşçi Partisi zirvesinden bu yana görülmemiş bir büyüklük olduğu ifade ediliyor.

Bu örnekler somut ve dokunulabilir zaferlerin umudu büyütmedeki önemini gösteriyor. Bu umudun kazandırdığı özgüven yalnızca iç meselelerle sınırlı kalmıyor. Özellikle Gazze’de yaşanan yıkımın ve ABD’nin bu süreçteki rolünün ana tetikleyici işlevi görmesiyle birlikte, Amerikan işçi hareketinin ve sendikaların kendi yoksullaşmalarının doğrudan sorumlusu olarak gördükleri emperyalist savaşlara, askeri bütçelere ve dışarıya müdahalelere karşı açıkça tepki verdiği bir bilinç de ortaya çıkıyor (bkz. Labor movement increasingly opposes U.S. imperialism, Struggle la lucha).

Sistemin bu uyanışa verdiği tepki de dikkate değer. Trump koroyu en önde yöneten isim. Reuters’ın analizine göre, Trump 23 Haziran’daki önseçim sonuçlarından NATO zirvesine dek 81 kez komünizmi hedef aldı. Diğer yanda Demokrat Parti’nin merkez kanadı da aşağı kalmıyor, “Biz kapitalistiz, sosyalist değil” manifestoları yayınlıyorlar. Trump ve Cumhuriyetçiler için bu yükseliş doğrudan mülkiyet ve kâr ilişkilerini sorgulayan bir tehdit iken merkez Demokratlar da on yıllardır “bize oy vermezseniz faşizm gelir” diyerek rehin aldıkları sol-ilerici tabanın kendi bağımsız alternatifini yaratması kabusunu yaşıyor.

Artık kitleler her ay ceplerini boşaltan fahiş kiralardan, ödenemeyen faturalardan ve derinleşen eşitsizlikten daha çok korkuyor. DSA Ulusal Politika Komite Eş Başkanı Ashik Siddique Democracy Now youtube söyleşisinde sosyalizmin artık korkutucu bir faktör olma özelliğini kaybettiğini çünkü bu kuşağın her gün işyerinde ve sokakta kapitalizmin yarattığı eşitsizlikle yüzleştiğini söylüyor. Karşımızda, ev sahibi olma hayali dahi elinden alınmış, yüksek sağlık ve eğitim borçları altında ezilen, güvencesiz fakat aynı zamanda vergilerinin kendi refahlarına değil de savaşlara, soykırıma aktarılmasına isyan eden bir kitle var.

***

Diğer yandan bu büyüme hareket içinde de tartışmaları beraberinde getiriyor. Özellikle DSA’nın kurumsal olarak Demokrat Parti’nin seçim pusulasını (içeriden fetih stratejisini) kullanmaya devam mı etmesi gerektiği, yoksa bu ittifakın kendisinin sol siyaseti ehlileştiren bir yozlaşma tuzağı mı olduğu sorusu ele alınıyor.

Her halükarda Kasım ayında gerçekleşecek ara seçimler yaklaşırken ABD siyasetinin artık sadece Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasına sıkışıp kalmayacağına dair ihtimaller giderek güçleniyor. Birleşik Krallık’ta iki partili düzenin sarsılmasına benzer bir dönüşüm ABD’de gerçekleşebilir mi, göreceğiz ama şurası kesin ki statükonun dün “hayalperestlik” diye küçümsediği “asla kazanamazlar” diye dudak büktüğü alternatifler bugün sokakta, sendikada ve sandıkta attığı adımlarla bu ihtimali gerçeğe daha da yaklaştırıyor.