iktibasTaner AkçamKurtuluş değil kuruluş tarihi olarak Lozan ve PKK - Taner Akçam

Kurtuluş değil kuruluş tarihi olarak Lozan ve PKK – Taner Akçam

Orjinal yazının kaynağımedyascope.tv
Kategori:

Son aylarda, PKK karşılığında ne alarak silahı bıraktı ve kendisini lağvetti sorusuna cevap aradık. Merakı anlıyorum ama bu sorunun ne kadar ayrıntı olduğu şimdi daha iyi anlaşıldı: PKK, kendisini lağvederek Kürt ve Türk insanına büyük bir hediye verdi. Her şeyin üstüne örttüğümüz “terör” örtüsü kalktı. “Terör” söylemi, iktidar erkinin elinde sıradan bir “edebiyat” veya “sopa” olmanın çok ötesindeydi. Üstüne tüm bir devlet sistemi inşa edilmişti ve bu sistem çöktü. Büyük bir yapısal dönüşümdür bu. Ve şimdi çöken “terör yıkıntıları arasında” tüm çıplaklığımızla duruyoruz. Tartışılması şart tek bir soru ile karşı karşıyayız:

Türkler, Kürtlerle eşit ve eşdeğer vatandaşlar olarak yaşamaya hazırlar mı?

Taner Akçam yazdı: Kurtuluş değil kuruluş tarihi olarak Lozan ve PKK

Lozan antlaşması tartışmaları

Lozan ve 1924 Anayasası etrafında kopartılan gürültüden, özellikle seküler veya “sol” diye bilinen birçok çevrenin bu tartışmaya hazır olmadığını anlıyoruz. Ama konuya onları “anlayarak” başlamak istiyorum: Türkiye tarihi KURTULUŞ paradigması içinden okunur. Buna göre biz Türkler, başta Kürtler olmak üzere Anadolu’nun tüm Müslüman toplulukları ile birlikte ülkemizi işgal eden yabancı güçlere karşı anti-emperyalist bir mücadele vermiştik. Lozan bu bağımsızlığın sembolü idi. KURTULUŞ paradigmasına göre ana konu, Osmanlıdan kalan toprakların farklı uluslar arasında nasıl paylaşılacağı idi.

Sevr antlaşması bu toprak dağılımını Yunan, Ermeni ve Kürtler lehine çözmüştü ve Türkler için kara lekeydi. Lozan ise, Türkler için zaferin, Yunan Ermeni ve Kürtler için adaletsizliğin sembolü idi. Bu nedenle, ne zaman Lozan konusu açılsa akla gelen sınırlar meselesi olmaktadır. PKK’nın Lozan’dan ve 1924 Anayasa’sından eleştirel olarak söz etmesinin tepki çekmesinin nedeni de budur. Çünkü, Lozan’ı eleştirmek, herkesin aklında KURTULUŞ hikayesini getirmekte ve toprak ve egemenlik meselelerinin gizlice gündeme sokulduğu zannedilmektedir.

Oysa, Lozan aynı zamanda bir KURULUŞ hikayesidir. Ve Lozan, KURTULUŞ değil bir KURULUŞ hikayesi olarak okunmadığı sürece bugünkü sorunların anlaşılması mümkün değildir. PKK’nın silah bırakması ve kendini lağvetmesi ile tartışmaya başladığımız konu KURTULUŞ ile ilgili değildir. KURULUŞ ile ilgilidir.

Türkiye’nin kuruluşundan bu yana 100 yıl geçmiştir. Ama Türkiye hâlâ en temel sorunlarını çözmüş olmaktan uzaktır. Hâlâ işleyen bir hukuk sistemi yoktur. Hâlâ fikir özgürlüğü başta en temel demokratik haklar gerçekleşmiş değildir. Dini, dili, etnik kökeni ne olursa olsun, bu ülkenin vatandaşları arasında tam bir eşitlik hâlâ tesis edilmiş değildir.

O halde soru şu: eşit vatandaşlık ilkesini hayata geçirmiş, demokratik ve insan haklarına saygı duyan bir Türkiye bu topraklarda yaşayan herkesin özlemi ve hayali olmasına rağmen bu niçin bir türlü gerçekleşemiyor? Cevap basittir: Bunun en temel nedeni bu ülkede sadece KURTULUŞ hakkında konuşuyor olmamız ve ama KURULUŞ hakkında konuşmuyor oluşumuzdur.

Osman Sert: "Bahçeli, çatışma çözümleri literatürüne geçecek bir performans ortaya koydu"

1924 Anayasası ve vatandaşlık

Eğer bugün örneğin Kürt meselesinin çözülmesini istiyorsanız, 1918-1924 yıllarına KURTULUŞ değil, KURULUŞ yılları olarak da bakmak zorundasınız. Lozan’a KURULUŞ perspektifinden bakamazsak ne bugünkü sorunların kökenini anlarız ve ne de yapılması gerekenler sorusuna tam bir cevap verebiliriz.

1924 Anayasası’nın vatandaşlıkla ilgili 88’inci maddesi şöyledir: “Türkiye ahalisine din ve ırk farkı olmaksızın vatandaşlık itibariyle (Türk) ıtlak olunur.” Bu madde ile birlikte Türkiye’de vatandaşlar arasında etnik-din kökenleri itibarıyla ayrım yapılmış ve Sünni Türk olanlar esas vatandaş sayılmış, diğerleri ikinci sınıf vatandaş kategorisine sokulmuştur. Bu maddenin tartışılması sırasında ilgili komisyon başkanı Gelibolu Mebusu Celal Nuri Bey, bu hususu hiç bir şüpheye mahal vermeyecek şekilde açık olarak ifade etmiştir: “bizim öz vatandaşımız, Müslüman, Hanefiyül mezhep, Türkçe konuşur bir zattır.”

Aynı görüşmelerde Maliye Bakanı Mustafa Abdülhalik Renda, öz vatandaş olmayanlara ne yapılacağını çok açık formüle eder, “bize mensup olmayanlara mümkün olduğu kadar müşkülat göstereceğiz.” 1924 Anayasasının 88’inci maddesi daha sonraki tüm anayasalarda tekrar edecektir. Anayasamızın 66’ıncı maddesi şöyledir: “Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür.”

Türkiye’nin temel sorunu

Konu çok basit: Türkiye’nin temel sorunu KURULUŞ yılları ile birlikte, Kanun ve Kararnamelerle vatandaş eşitsizliğini esas alan bir rejimin kurulmuş olmasıdır. Mevcut sistem vatandaş eşitliğine dayanmaz aksine ayrımına dayanır. Eğer bir ülkede kanun ve kararnamelerle sadece bir etnik-din grubunun üstünlüğüne dayanan bir sistem kurulmuşsa ona Apartheid rejimi denir.

Hemen aklınıza Güney Afrika gelmesin; 1973 Apartheid sözleşmesinin II. Maddesini hep beraber okuyalım. Ve bu maddeyi okurken, Kürtleri, Alevileri, Hristiyanları ve Yahudileri aklınızda tutun: Bu maddeye göre Apartheid, “bir ırksal grubun veya grupların ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamına katılımını engellemek için hesaplanan her türlü yasal önlem ve diğer önlemler ve özellikle bir ırksal grubun veya grupların üyelerini temel insan hak ve özgürlüklerinden mahrum bırakarak, bu tür bir grubun veya grupların tam gelişimini engelleyen koşulların kasıtlı olarak yaratılması” olarak tanımlanır.

Rejime istediğiniz adı verebilirsiniz. Ama bu ülkede Kürtlerin, Alevilerin, Hristiyanları ve Yahudilerin ülkenin “siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamına” özgürce katılımlarının engellediğine itiraz edebilir misiniz? Ve bu katılmın engellenmesi için “her türlü yasa önlemin” alındığına ve bu grupların “tam gelişimini engelleyen koşulların kasıtlı olarak yaratıl(dığına)” itiraz edebilir misiniz?

PKK kendini feshettiğini duyurdu

PKK sonrası siyasal tartışmalar

PKK, silahlı mücadeleye son vererek ve kendisini dağıtarak bizlerin kucağına çok büyük bir hediye bıraktı. Bize, “artık beni tartışmayın,” diyor. “Beni ortaya çıkartan KURULUŞ üzerine konuşalım” diyor.

Şimdi tüm Türklerin cevap vermesi gereken soru şu: Lozan’la ve 1924 Anayasası ile inşa edilmiş eşitsizliği ortadan kaldırmaya hazır mısınız? Kürtlerle eşit vatandaş olarak yaşamayı kabul ediyor musunuz? İktidarınızı Kürtlerle, Alevilerle, Hristiyanlarla ve Yahudilerle paylaşmaya hazır mısınız?

Yoksa hâlâ KURULUŞTAN bu yana geçerli olan Sünni Türk egemenliğinin sürmesini mi istiyorsunuz?

KURTULUŞ olarak Lozan’a itiraz kabul etmeyin, anlıyorum, peki ya KURULUŞ olarak Lozan’a ne diyeceksiniz?


Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Leave a reply

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Diğer yazıları

Taner Akçam yazdı: “Sallandıracaksın birkaç tanesini, bak bakalım yolsuzluk oluyor mu?”

Bu sözü eskiden kahvehanelerde çok duyardım. Şimdi eskinin kahvehaneleri...

Taner Akçam yazdı: Wo warst du? Sen neredeydin?

‘Wo warst Du?’ – ‘Sen Neredeydin’ 1968 Alman gençlik...

Taner Akçam yazdı: İki büyük dalga depremleri ve yeni cumhuriyetin ayak sesleri

Cumhuriyet tarihi, Osmanlı’nın geç döneminde başlayan ve cumhuriyette de...

Taner Akçam yazdı: Sommerloch ya da Türkiye üzerine nasıl konuşmalı?

Almanca habercilikte kullanılan “Sommerloch” kavramı vardır. Terim, yaz aylarında,...

Taner Akçam yazdı: 1942-1945 belgeleri ve devletin kodları

1988 yılında çalışmaya başladığım Hamburg Sosyal Araştırmalar Enstitüsü direktörü,...
4,663BeğenenlerBeğen
1,585TakipçilerTakip Et
4,265TakipçilerTakip Et
1,420AboneAbone Ol

Son eklenenler

Özkan Yıkıcı yazdı: Kısa dolaşımla, nasıl bir dünya sorusuna pratik yanıtlar

Herhalde, son günlerde dünyada yapılan iki zirve ile nerelere...

Özkan Yıkıcı yazdı: Antalya’dan Shenzhen’e zirveler

Konuya girmeden: Ufak bir güncel dokunuş yapacağım: Bugün Yirmi...

Özkan Yıkıcı yazdı: Shenzhen zirvesi

Dünyanın üç lideri, Çin'deki Asya-Pasifik zirvesinde buluştular. Haftalar öncesinden...

Özkan Yıkıcı yazdı: Medya gerçeğinden yurttaşlık hikâyemize

Medya gerçeğinden yurttaşlık hikâyemize Akşam yemeğinden sonra beni hararet bastı....

Özkan Yıkıcı yazdı: Nedersiniz: Biraz da gündemle dolaşalım mı

Bir şarkı vardır: Çoğu belki de bilmez. “Uyandım sabah...

Volkan Yaraşır yazdı: Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

Kojin Karatani bir eylem ve düşün insanı. Modern toplumun...

Fikret Başkaya yazdı: İklim krizi ve kapitalizm: Çıkış neden mümkün değil?

‘’Gezegen bizi kurtaracağı düşünülen insanlarca öldürülüyor.’’                                                                        Greta Thunberg COP taraflar...

Özkan Yıkıcı yazdı: Yakın tarih ile garantörlerimiz: Yunanistan ve Türkiye

Birkaç makaledir, Onbeş Kasım üzerinden gidiyorum. Özellikle Kuzey Kıbrıs'ta...

Canlı yayın

01:05:18

#video Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı karikatürlerle gündemi konuşuyor

Sözün bittiği yerde çizgiler konuşuyor... Serhan Gazioğlu ve Murat Kanatlı, karikatürlerin rehberliğinde Kıbrıs'ın kuzeyindeki memleket ahvalini ve siyasetin perde arkasını değerlendirdi.
01:00:29

#video Avrupa’nın aranan suçluları ve Kıbrıs’ın kuzeyi | 15+ Dakikada Gündem

Kıbrıs'ın kuzeyi uluslararası suçluların sığınağı haline mi geldi? Kuruluş yıl dönümünde güvenlik zafiyetleri, kara para akışı ve yasal boşluklar canlı yayında mercek altına alındı.
01:06:52

#video “Mış Gibi Yaparak Yaşayamam!”: Çiğdem Dürüst Kamudaki Çürümeyi Anlattı | Gündem+

Kamuda liyakat bitti mi, sistem nasıl kilitlendi? Eski üst düzey bürokrat Çiğdem Dürüst, Gündem+ yayınında kamu çarklarının neden dönmediğini ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki idari çöküşü tüm açıklığıyla değerlendirdi.