Herhalde, son günlerde dünyada yapılan iki zirve ile nerelere gelindiğini, siyasal tutumların da ne olduğunu özetle anladınız. Tabii ki izliyorsanız. İzlemediyseniz de benim gerek COP 31 iklim zirvesi gerekse adı değil de üçlü liderler toplantılı Çin gündeminde kısa da olsa okuduysanız bilginiz oldu. Bu iki toplantı merkezi, Antalya ve Şenzen, bir anlamda kapitalist dünyanın nerelere geldiğinin resminin özeti gibiydi. Elbet özellikle Asya Pasifik zirvesi nedeniyle bir araya gelen dünyanın üç önemli lideri ise gelecek hesaplarındaki bir hamle şekliyle anlaşılmalıdır. Fakat nedense kapitalist dünya zirvelerinde dahi kendi ideolojileri değil de Gramsci’nin sözlerinin konuşulmasına ne demeli: “Düzen çöktü. Konu çökme değil, yenisinin doğamamasıdır”…
Yeni doğumun sancıları olarak da özetleniyor. O zaman kısa kısa bir çeşitleme, kapitalist görünüm yolculuğu yapalım.
***
Sistemin hâlâ en güçlü ülkesi olarak kabul edilen Amerika, artık sistemdeki açmazlık ile gerileyen hegemonyanın resimlerini çiziyor. Tabii ki konulan örtünün biraz Trump sayesinde aralanmasıyla da eğer anlamak istersek, emperyalizmi yeniden hatırlatıyor.
Amerika daha ara seçim tünelinden yeni çıktı. Egemen blok, tekelci sermaye içi krizlere gebe hâlde ocak ayını beklemektedir. Derken, umulmadık yeni kriz dereceleri dolaşıma konuldu. Uçakların uçuşları iptal edildi. Birçok yerde siber saldırılar oldu. Hemen birileri İran paranoyasına sarıldı. İran suçlamasıyla acaba beklentisine geçildi. Ancak bizzat Amerikan resmî çevreleri, ilgili yapıların yenilenmediği, bakımının yapılmadığından dolayı arızaların oluştuğunu açıkladılar. Aslında mali hikâye ile özelleştirme anlatısının bildik iflas sonucunu direkt Amerika da hem de uçakların uçmasını engelleyecek boyuta getirdi.
Amerika’da artık bazı olmaması gerekenler her alanda olurken, Avrupa ise paranoyayla Rusya masalıyla militaristleşme gerçeğini birlikte politikleştirmeye hız verildi. Militaristleşme hedefli savunma bütçelerini artırma hamleleri peş peşe geliyor. Militaristleşmeye kaynak akınca da sosyal haklardan kesinti demekti. Kesinti gelince de Fransa’da öğrenci sokak eylemleri, Almanya’da sürekli askerliğe karşı protestolarla bir anda AB ülkeleri eylemlerle sarsıldı. İtalya ve Fransa’da gösteriler sert geçerken, en son Çekya’da da yapılacak kesintilere karşı yüz binleri sokağa çekti.
AB bu zemini güçlendirme politikasında hep anti-Rus çizgisiyle uğraşıyor. Öyle ki tartışmalı olan İHA’ların görülmesi, siber saldırılar gibi yaşananları kanıt sunmadan Rusya’ya havale ediyor. Rusya’nın Avrupa’yı işgal edeceği korkusuna oynuyor. Tabii AB öylesine bir paranoyaya girdi ki en kutsal ortağı ABD ile ters düşmeler de oldu. Ukrayna savaşında bu giderek arttı. O zaman da Trump, Çin’de yapılan üçlü zirveye AB temsilcisini gözlemci dahi çağırtmadı. Tıpkı Japonya gibi…
Kapitalist merkezlerde bunlar gelişirken, gelelim daha yakın, bizimle direkt alakalı olanlara. Son seçim olayında da gördük ki Türkiyeleşme düzeyi bizde epey genişledi. Partiler Türkiye’ye dokunmaktan kaçarak koltuk hesabı yapıyor. Bu yüzden hem Türkiye’nin Kıbrıs’a yönelik uygulamaları veya Türkiye’de olan gelişmelere burada yokmuşçasına da ötesinde bir suskunluk ve sağır tutumu uygulanmaya çalışılıyor. Hatta Türkiye kelimesiyle karşılıklı yakınlık tartışması da gerçekleşiyor.
Hâlbuki Türkiye’de önemli süreç hızlandı. Yeni rejimin kalıcılaşması için iç mücadeleler ağırlaştı. Sanırım en net son olanlar, önemli anlaşılacak gelişmelerdir. Can Atalay seçimlerde Hatay’dan vekil seçildi. Ancak tutukluluktan serbest bırakılıp seçimle aldığı vekillik görevini yapamıyor. Bu konuda hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin hem de Türkiye Anayasa Mahkemesinin defalarca kararı var. Ama Meclis Başkanı, hem de bir defa karar okunmasına rağmen, Can Atalay’ın Meclise dönme kararını uygulamadı. En son yine Türkiye Anayasa Mahkemesi aynı kararı alırken “derhal” kelimesini de ekledi. Peki hani derler ya yasa, hukuk falan. Bu örnek her şeyi anlatır.
Yine Türkiye’de her ne kadar devlet yetkilileri konuyu hafifletip bir yerde durdurmak isterlerse de fon skandalı vurgunu artarak yayılıyor. Yayılan kötü bir hastalığın da kokuları daha da yükseliyor. Yasaklarla durdurmak, haberleri yapanları tutuklamak, olmayınca da birilerine dokunup gaz almalar işe yaramıyor. Gündem değiştirme fırtınası da skandalın büyüklüğünü örtemiyor. Nitekim en son Sözcü medyasına da kayyım atandı. Haberi yapmamasına rağmen Murat Ağırel tutuklandı. Bunlar olacak işler değil. Durmadan da transferler de hızlandı. En son başta Antalya ve Tekirdağ belediye başkanları da AKP’ye geçtiler. Arada eski CHP ve ilk önemli transfer Özlem Hanım da beraat ettirildi…
Tabii Kürt hikâyesi de bir sorular yumağı. Hele de görüşme şeklinden uygulanan tutuklama furyaları bir anlamda gürültüleri boğuyor. Üstelik en düşünülecek son hamle, Kürt bazı partilerin kurduğu ortak ittifakın da baskınlarla karşılaşmasıdır.
Ama Türkiye dünyaya dikkat ediyor. Hele de Amerikan’ın son Orta Doğu planından fırsat kullanma amacındadır. Vekâletli hikâyede Mekke ittifakıyla da pratikte yerini aldı. Ama net olan: Şu anda Türkiye’de rejim, devlet içi kırılmalar ile ittifaklar karmaşasında yeni yolunu taşlandırmakla meşguldür.
****
Bir anda birkaç cümle ile nasıl bir dünya sorusuna dokundum. Bunlar bize eğer gerçeklerle hareket edersek neleri bulacağımızı gösteriyor. Yok emperyalizmi yok, kapitalist işleyişi ötelersek, basit devlet laflarıyla müsaadeli şekilde sınırlarsak anlamak da mümkün olamaz. Hele de açıklamalarla yetinilirse, kullanılma zeminini güçlendirmekten öteye gidilemez.
Yeniçağ Kıbrıs sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.



