Üç yıl önce ekim ayında, İstanbul Üniversitesi öğrencisi Burak Başer, yurt ücretini ödemeyi bir ay geciktirdiği için, Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) Esenyurt Erkek Öğrenci Yurdu’ndan atıldı. Kalacak yeri olmadığı için, on gün misafir öğrenci olarak yurtta kalmasına izin verildi. Yaşadıklarını sosyal medyadan paylaşıp basınla konuştuğu için ve misafirliğinin henüz üçüncü günündeyken, kendisinden bir kez daha eşyalarını toplayıp yurttan ayrılması istendi. Barınma hakkının gasp edildiğini söyleyen Başer, kasım ayında Esenyurt KYK yurdu önünde oturma eylemine başladı. 19 Aralık 2022’de tutuklandı.
***
Bugün milyonlarca genç okuyabilmek için devlet yurduna, burs ve krediye muhtaç. Yemek, ulaşım, kırtasiye malzemeleri ateş pahası! Eskiden, harçlığını çıkarmak için, ders saatlerine göre yarı zamanlı çalışan öğrenciler vardı. Artık temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmek için, okulu ikinci plana atmak zorunda kalıyorlar. Kiminin ise, eğer varsa, yaşadığı şehirdeki okula gitmekten başka şansı yok. Yurttan atılan Burak Başer’in, “sadece ben değil milyonlarca öğrenci paralı eğitim mağduru, yurt çıkmayınca okula da gelemiyor, eğitim hakkımız gasp ediliyor” diyerek başladığı eylem yargıya taşındı. Malumumuz, ülkemizde parasız eğitim talebi, yıllardır üzeri örtük bir suç sayılıyor.
Üç yıldır Kandıra Cezaevi’nde tutulan Başer’e, Dev-Genç üyesi olduğu iddiasıyla, yurt önünde oturma eylemi yaptığı için örgüt üyeliği ve propaganda suçlaması yöneltildi. 9 Ekim Perşembe günü Çağlayan Adliyesi 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nde karar duruşması görüldü. Halkın Hukuk Bürosu, Başer’e 10 yıl 6 ay hapis cezası verildiğini duyurdu. Bugün KYK yurtlarında kalan ya da kalamayan üniversite öğrencileri için durum, geride kalan üç yıldan daha iyi değil. O gün öğrenciler aldıkları bursun yarısını barınmaya harcadıklarını, yurt ve okul yemeklerinin pahalı ve kalitesiz olduğunu söyleyerek itiraz ediyorlardı bugün de değişen bir şey yok. 2025-2026 eğitim-öğretim yılı KYK yurt ücretleri aylık 725 ile 1600 TL arasında, öğrencilerin elin geçen aylık burs 3000 TL.
***
KYK, öğrencilerin barınma sorununu çözmekte yetersiz kaldığı gibi can güvenliklerini bile sağlayamıyor. 2023 yılında Aydın Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu’nda bindiği asansörün düşmesi sonusu 15 öğrenci yaralanmış ve Zeren Ertaş hayatını kaybetmişti. Öğrenciler asansörün uzun süredir bozuk olduğunu fakat uyarılarına rağmen tamir edilmediğini anlatmıştı. Ertaş’ın ölümüne neden olan asansör kazasına ilişkin açılan davada bir sanığa 5 yıl 6 ay 20 gün, üç sanığa 2 yıl 11 ay hapis cezası verildi, bir sanık ise beraat etti. Geçen ay, İstanbul’da KYK Cevizlibağ Atatürk Kız Öğrenci Yurdu’nda kalan öğrenciler, yaz tatili boyunca tadilat için yurtta kalan bazı işçilerin eşyalarını karıştırıp çaldığını söyledi. Sosyal medya paylaşımlarında kilitli dolapların kırıldığı, öğrencilerin iç çamaşırlarına kalp işareti çizildiği ve taciz içerikli notlar bırakıldığı görüldü. Yurtta kalan öğrenciler, kendilerini güvende hissetmediklerini ama gidecek başka yerlerinin de olmadığını söyledi. BirGün muhabiri İsmail Arı, tadilatı yapan Mavitepe İnşaat Şirketi’ne, üç yurt için, devletin 584 milyon TL ödediğini yazdı.
***
Barınma, insan hakkıdır. Eğitim de öyle… Öğrenciler yurt bulamıyor, bulsa parası yetmiyor, yetse güvenlik sorunu yaşıyor. Yemekler pahalı ve kalitesiz, içinden kıl tüy böcek eksik olmuyor diyorlar. Yurtların kalabalık ve akıllarını derslerine verebilecekleri konfordan çok uzak olduğunu söylüyorlar. Eve çıkmak seçenek bile değil. Ya da okula gitmek yerine çalışır evin kirasını ancak öyle ödeyebiliriz diyorlar. Öğrenci değil de müşteri yerine konmaktan şikâyetçiler. Son dört yıldır ‘Barınamıyoruz Hareketi’ adıyla seslerini duyurmaya, dertlerini görünür kılmaya çalışıyorlar. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ‘Barınamıyoruz’ eylemlerine katılan öğrenciler için “Parklarda bankların üzerinde yatanlar… Bunlar öğrenci mi? Bunlar aynı Gezi’de olduğu gibi teröristler…” demişti. Parasız eğitimi ve barınma hakkını savunan Burak Başer hapiste, itiraz ettiği tüm sorunlar capcanlı dışarda!
