Ukrayna Savaşı bir dünya savaşına evirilmek üzere. Bunun olup olmayacağı pamuk ipliğine bağlı. Perşembe günü 1000’inci gününü geride bırakan savaşın sadece son dört gününde yaşananların alt alta sıralanması dahi kuzeydeki savaşın dehşetengiz boyutunu gözler önüne sermeye yeter.
18 Kasım: Başkanlık koltuğunu Trump’a devretmeye hazırlanan Biden, Ukrayna’ya uzun menzilli ATACMS füzeleri ile Rusya’yı vurma izni verdi. Zelenski, onayın ardından yayımladığı video mesajda, “Füzeler konuşacak. Kesinlikle” dedi.
19 Kasım: Uzun menzilli füzelerin kullanımına onay vermekle kalmayan Biden, bir gün sonra ise Ukrayna’ya antipersonel kara mayınlarının verilmesine onay verdi. Biden’ın hamlesine Putin, nükleer silahların kullanım eşiğini düşüren revize edilmiş bir nükleer doktrin imzaladı.
20 Kasım: Gelen onayın hemen ardından Kiev, ABD yapımı uzun menzilli füzelerle sınırdaki Rus kentlerini vurdu. Bir gün sonra çarşamba günü ise Ukrayna, Rusya’nın Kursk bölgesine uzun menzilli İngiliz-Fransız yapımı Storm Shadow füzelerini yolladı.
21 Kasım: Putin, Ukrayna’nın Dinyeper şehrine uzun menzilli nükleer başlık da taşıyabilen “Oreshnik” füzesi attıklarını açıkladı. Rus lider, füzeli saldırılara karşılık Moskova’nın yeni füze sisteminin ‘savaş testleri’ yaptığını açıkladı.
SAVAŞ KÜRESEL BİR NİTELİK KAZANDI
Tüm bunlar Ukrayna Savaşı’nda yeni bir aşamaya geçildiğinin göstergeleri. Putin füzelerin kullanıldığı akşam canlı yayımlanan konuşmasında Biden’ın Rusya’nın derinliklerine saldırma kararına ilişkin, Ukrayna’daki çatışmanın küresel bir nitelik kazandığını ve gerilimin tırmanması halinde Rusya aynı şekilde karşılık vereceği uyarısında bulundu. Putin, yeni orta menzilli füze Oreşnik füzesinin ABD’nin orta ve kısa menzilli füzeleri üretme ve konuşlandırma planlarına bir yanıt olduğunu vurguladı.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov açıklamanın sabahında Putin’in Ukrayna hakkında yaptığı açıklamanın ana mesajının “Batı’nın aldığı pervasız kararların asla yanıtsız kalamayacağı” olduğunu vurguladı. Peskov, “ABD’nin mesajı anladığından eminiz” dedi, “Batı silahları Rusya içlerine doğru ateşlenirse, hedefi belirleyen Ukrayna değil, bu silahların kullanımına izin veren ülkeler olacaktır” ifadelerini kullandı.
MESAJ ADRESİNE ULAŞTI MI?
Kremlin’in mesajının adresine ulaştığı aşikâr, ancak gözünü karartmış bulunan ABD liderliğindeki Batı emperyalizmi, Kiev’e silah desteğinin daha da artırılacağının restini çekti. Zelenski ve savaş ortakları safları sıklaştırma, yeni hamlelerde bulunma konusunda ısrarcı. “Kırmızıçizgileri” aşılan Moskova’nın vereceği yanıta kulaklarını kapatmış durumdalar.
Israrla müzakere masasına oturmayan, daha fazla silah isteyen Zelenski, Batı’dan aldığı destekle savaşı daha da derinleştirmenin peşinde. Haliyle savaşın kısa sürede durmayacağı ortada. İstedikleri de bu.
TRUMP SAVAŞI BİTİRİR Mİ?
Kremlin, Biden’ı görevini devretmeden önce “ateşe benzin dökmekle, üçüncü dünya savaşına zemin hazırlamakla” suçluyor. Biden da bu tezi doğrularcasına görevi Trump’a devretmeden önce savaşı mümkün olduğunca tırmandırmanın arayışında.
Sık sık “Ukrayna Savaşı’nı 24 saatte bitireceğini” dile getiren Trump’ın görevi devralmasına iki ay var. Trump’ın göreve başlayacağı 20 Ocak tarihine kadar Biden tüm kozları sahaya sürecek gibi.
Uluslararası kamuoyunda da Biden’ın giderayak Trump’ın yoluna mayın döşediği yönünde yorumlar hayli fazla. Birbiriyle çelişen kararlar almakta mahir olan Trump’ın savaşı bitireceği, tarafları masaya oturtup oturtmayacağı meçhul. Savaşı tamamen Atlantik’teki ortaklarının üzerine de fatura edebilir. Tersine Biden politikalarını daha da ileri de taşıyabilir. Ne yapacağı öngörülemeyen, ülkeyi bir iş insanı gibi yönetmeye hevesli bir liderden bahsediyoruz.
YENİ ROMA İMPARATORLUĞU MU?
Tarihsel bir kırılmanın eşiğinde dünya. Sürecin nereye evirilebileceğini kestirmek güç. Amerikan silah tekellerinin, savaş ve enerji endüstrisinin savaş üzerinden elde ettiği karalara bakıldığında Trump, “savaşı durdurur” beklentilerini boşa düşürebilir.
Elon Musk’ın Amerika’yı “Yeni Roma İmparatorluğu” olarak betimlemesi ABD’nin yayılmacı emperyalist karakterinin ve de hegemonya tesisi inşasının özleminin dışa vurumu. “Make America Great Again (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap)” sloganıyla yeniden işbaşına gelen Trump’ın bunu nasıl gerçekleştireceği büyük bir muamma.
Savaşın emperyalist karakterini anlamadan Ukrayna’da yaşananları okumak mümkün değil. Yeniden paylaşım kavgası, hegemonya mücadelesinde Ukrayna bir ön cephe. Amerikan emperyalizminin yönelimlerini anlamadan Ukrayna’ya dair her türlü tez boşa düşer. Ukrayna’da “nükleer savaş” çıkmaz ya da “Üçüncü Dünya Savaşı Ukrayna’da çıkmaz” iyimserliği bir sabah tuzla buz olabilir. Savaşın kontrolden çıkıp daha da büyümesi an meselesi.
