Müzakerelerde 2. Cuellar dönemi – Ulaş Barış

Daha önce defalarca yazdığım şeyi bu kez sadece başlangıç cümlesi olarak kuruyorum: “Atanması yılan hikayesine dönen yeni Kıbrıs özel temsilcisi meselesi…” Yok, bu kez cümlenin devamı gelmeyecek çünkü elimizde nurtopu gibi yeni atanmış bir isim var: María Ángela Holguín Cuéllar…Kolombiya Dışişleri eski Bakanı. Siyasi kulisler onu Holguin diye biliyorlar ama bizim için sembolik bir anlamı olduğu için ona Cuellar demeyi tercih ediyorum.

Kıbrıs müzakere tarihine damga vurmuş ‘Cuellar Belgesi’ tanıdığımız Perulu BM eski Genel Sekreteri Perez De Cuellar’a selam olsun, bizim için az uğraşmadı.

Peki kim bu 2.Cuellar? 1963, Bogota, Kolombiya doğumlu Maria Cuellar’ın ismi ‘güya’ Commonwealth üyesi bir ülkeden geldiği için Ersin Tatar tarafından reddedilen Avustralya Dışişleri eski Bakanı Julie Bishop’tan sonra ortaya atıldı. Tatar, Bishop’u daha gelmeden ‘Rumcu’ ilan edince, Genel Sekreter seçimini Cuellar’dan yana kullandı.

Eski Kolombiya Başkanları Carlos ve Jorge Holguin Mallarino’nun akrabası olan Cuellar, üniversiteyi Fransa’da okudu. Ardından Kolombiya’da masterini tamamlayarak Dışişleri Bakanlığında göreve başladı. 2002-2004 arası ülkesinin Venezuella Büyükelçiliğini yaptı. 2004-2006 arası BM’de Kolombiya Daimi Temsilcisi görevinde bulundu. 2010 yılında Kolombiya Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi ve tam 8 yıl bu görevde kaldı.

Şimdilerde uluslararası sivil toplum örgütlerinde görev yapan Cuellar, evli ve bir çocuk annesidir. Wikipedia’dan düzenlediğim bu bilgilerden sonra onun hakkında çok geniş bilgi sahibi olduğumu iddia edemem. Ancak adını özellikle Kolombiya-Ekvador-Venezuella üçgeninde bir takım meselelerde etkin olarak duymuştuk. Görevde bulunduğu dönemde Ekvador Savunma Bakanı için uluslararası tutuklama kararı çıkarmak gibi sert kararlar alabilen Cuellar, Liberal Parti üyesi bir siyasetçi.

BM’deki görevinde de oldukça önemli takdir kazandığını, Dışişleri Bakanlığı döneminde ise Avrupa ülkeleriyle yakın temaslar yaptığını da biliyoruz.

Peki Kıbrıs’ta bu başarısını sürdürebilir mi?

Onu bunu bilmem ama tam bir Genel Sekreter ve özel temsilci mezarlığı olan Kıbrıs sorununda Güney Amerikalı diplomatların ayrı bir yeri olduğu muhakkaktır.

Yazımın başlığına da esin veren Perulu BM eski Genel Sekreteri Perez De Cuellar bunlardan bir tanesidir. Kıbrıs sorununda mısmıl ilk çözüm paketi olan Cuellar Belgesi onun eseridir. Çözümü bulamadığımız o belge, her şeye rağmen 1968’i başlangıç olarak alırsak 55 yıllık müzakere sürecinin en önemli belgelerinden birisi olarak tarihteki yerini almıştır. Kıbrıs müzakerelerine damgasını vuran ikinci Güney Amerikalı ise yine Perulu Alvaro De Soto’dur. Annan Planı sürecinde Kıbrıslı Türklerin gönlüne taht kuran De Soto’yu bir çoğumuz ailemizden biri gibi olarak hatırlıyoruz. O derece kanıksadığımız, samimi çözüm çabalarını alkışladığımız De Soto gibi yeni Cuellar da gönlümüzde taht kurar mı? Bunu elbette kestiremeyiz ancak ille de umutsuz olmak gerekmez. Öte yandan çok umutlu olacak bir durum da yoktur.

Kıbrıslı bir çözüm bulmayacağımız çoktan belli olmuştur ve nihayetinde Kıbrıs sorunu uluslararası bir sorundur. Haliyle uluslararası platformlarda çözülecektir.  Ama hiç çekinmeden söylemem gerekirse yaklaşık 2 yıl devam eden zor pazarlığın mutlu bitmesi, artık yeni bir temsilcimizin olması önemli bir adımdır.

Şimdi iki taraf arasında olmayan zemini aramak değil de kurmak için bir fırsat vardır.

Kurmak diyorum çünkü pozisyonları belli olan iki tarafın arasında karşılıklı taviz verilmeden bir şey olmasını beklemek saflıktır. Bunun yerine BM kriterleri içinde her iki tarafın tezlerine yakın, maksimalist tavırlar dışında yeni bakış açılarına ihtiyaç vardır.

Umarım yeni Cuellar başarılı olur.

Umarım her yerde yalnızları oynayan Kıbrıslı Türklerin makus talihi değişir…