yaklaşımlarÇağla ElektrikçiKüresel İklim, Sınıf ve Sel - Çağla Elektrikçi

Küresel İklim, Sınıf ve Sel – Çağla Elektrikçi

Denizlerin nefesi yükselirken kentlerin altındaki toprak eski masallarını fısıldıyor. Betonun çatlaklarında yeşeren otlar, bir zamanlar ihmal edilmiş mahallelerin sessiz tanıklarıdır; yağmur damlaları ise her damlada bir hesap sorar. Bu hesap, yalnızca suyun akışı değil; hangi hayatların korunup hangilerinin akıp gittiğinin, hangi emeğin görünür kılınıp hangisinin görünmez bırakıldığının da kaydıdır.

Toplumsal hegemonya bir gölge gibi yayılır: Güç, kaynakları dağıtırken “doğal” olanı, yani mevcut düzeni meşrulaştırır. Gramsci’nin dediği gibi, egemenlik sadece zorla değil, rıza ile kurulur; altyapı yatırımları, afet yönetimi ve çevresel koruma da bu rızanın sahnesidir. Küresel ölçekte yoksullar ve düşük gelirli emekçiler selin ilk kurbanlarıdır; evleri, iş yerleri ve küçük birikimleri suyun önünde savunmasız kalır. Her sel, sınıfın haritasını yeniden çizer.

Bir gün içinde gelen sağanak, iki gün içinde bir hayatı değiştirir. İlk gün yollar suyla dolar; işine gidemeyen işçi günlük ücretini kaybeder. Evlerin zemin katları suyla dolar; beyaz eşyalar, çocukların oyuncakları, biriken umutlar çamura gömülür. İkinci gün, su çekildiğinde geriye kalan sadece çamur değil; borç kâğıtları, sigorta taleplerinin reddi, okuldan uzak kalan çocukların sessizliği olur. Bu iki gün, bir ailenin yıllık güvenliğini silip süpürebilir.

Haftalık, aylık yaşayanlar için yağmur bir sınav değil; sürekli bir tehdittir. Maaşlar ay sonunu zor görür; beklenmedik bir tamirat, bir hastane faturası, bir iş kaybı bir ailenin birkaç aylık dengelerini bozar. İklim şokları bu kırılganlığı büyütür: Altyapı zayıfsa, drenaj yoksa, erken uyarı sistemleri çalışmıyorsa yoksulların kaybı toplumsal birikimin kaybıdır. Bu kayıp, yalnızca ekonomik değil; toplumsal hafızanın, dayanışmanın ve geleceğe dair güvenin erozyonu mudur?

Sembol olarak sel, iki şeyi aynı anda gösterir: Suyun arındırıcı gücünü ve yok edici kudretini. Adaletli bir toplumda su yaşamı besler; adaletsiz bir düzende ise su, eşitsizlikleri görünür kılar. Bu yüzden altyapı yatırımları teknik bir mesele değildir; ahlaki ve politik bir tercihtir. Hangi mahalleye yol yapılır, hangi semte drenaj döşenir, hangi okula kaynak ayrılır—bunlar sınıf ilişkilerinin haritasını çizer.

Dayanışma, Gramsci’nin “organik entelektüelleri”nin işi gibi yükselir: Sendikalar, mahalle komiteleri, kadın örgütleri, gençlik kolektifleri. Bu örgütlenmeler yalnızca yardım dağıtmaz; hegemonik söylemi sorgular, kaynakların nasıl dağıtıldığını denetler, acil nakit desteği ve onarım fonları için baskı kurar. Toplumsal dönüşüm, selin yaralarını sarmakla kalmaz; altyapının, sosyal korumanın ve hukukun yeniden inşasını talep eder.

Politika, şiirden daha az romantik değildir: Bütçe çizgileri, imar planları, sosyal yardım programları birer metafor taşır. Bu metaforların dili, halkın yaşamını koruyacak şekilde yeniden yazılmalıdır. Erken uyarı sistemleri, dayanıklı konutlar, erişilebilir sağlık hizmetleri, iş güvencesi ve adil tazminat mekanizmaları; bunlar sadece teknik çözümler değil, insan onurunun yeniden tesisidir.

Sonunda sel, bize bir ayna tutar. Aynada görünen, sadece suyun izleri değil; hangi hayatların değerli sayıldığı, hangi emeğin korunmaya layık görüldüğüdür. Eğer güç, kamusal kaynakları sadakat için değil, halkın refahı için kullanacaksa; eğer hegemonik rıza adalet talepleriyle kırılacaksa; o zaman selin anlattığı hikâye değişir. O zaman yağmur, yalnızca yıkanmak değil, yeniden doğmak için bir çağrı olur.

Bu çağrıya yanıt vermek; oy kullanmakla, sokakta ses yükseltmekle, yerel örgütlenmelerde omuz omuza durmakla başlar. Her sel sonrası onarım, sadece duvarları değil; güveni, eşitliği ve ortak geleceği inşa etmelidir. Su geri akarken güç de geri alınacaktır; çünkü gerçek dayanıklılık, betonun ötesinde, adaletin köklerinde yeşerir.

Diğer yazıları

Kıbrıs’ta Bölünmüşlük ve Dayanışma Arasında 1 Mayıs – Çağla Elektrikçi

1 Mayıs, yalnızca takvimde bir gün değil; işçi sınıfının...

Peter İlkesi ve Artı Değer – Çağla Elektrikçi

Modern işyerlerinde kapitalizmin çelişkileri günlük hayatta en görünür hâlini...

Zihinsel Hapsolma ve Sürekliliğin Algısı – Çağla Elektrikçi

Başarı, kişinin kendi tanımıyla yaptığı işi, kendini ve seçimlerini,...

Radikaller için görev – Çağla Elektrikçi

Tarih, iktidarların elinde sürekli yeniden yazılan bir metindir. Michel...

Ayrıcalıklar ve Zorunlu Acı Çekme Miti – Çağla Elektrikçi

Her toplumda ısrarla sürdürülen bir mit vardır: Yetenek ancak...
4,157BeğenenlerBeğen
947TakipçilerTakip Et
3,968TakipçilerTakip Et
825AboneAbone Ol

Son eklenenler

1 Mayıs: 8 saat canımız ne isterse! – Kıvanç Eliaçık

Sendika bildirilerinde, miting konuşmalarında ve sosyal medya paylaşımlarında 1...

Anılarla yakın tarihten günümüze 1 Mayıs – Özkan Yıkıcı

Tekrarda fayda var: Coğrafya önemi hiçbir zaman göz ardı...

Kıbrıslı muhaliflere sınırda ‘Kod-82’ engeli! – Gözde Bedeloğlu

AKP iktidarının, Kıbrıs’ın kuzeyindeki muhalif seslere yönelik başlattığı “istenmeyen...

Yeniden 1 Mayıs’a gelirken – Özkan Yıkıcı

Dünyada bazı günler vardır ki önemi tartışılmaz. Mücadele ile...

1 Mayıs kitapları: Meydanlardan romanlara – Kıvanç Eliaçık

1 Mayıs, toplumların hafızasında yaşayan bir gün. Edebiyatta ve...

Ermeniler, Aleviler, “Kılıç Artıkları” ve devlet – Yetvart Danzikyan

Cumhuriyet gazetesi yazarı Mine Kırıkkanat kendi sosyal medya hesabından...

Antikomünizmin kazara komünist propagandaya dönüşümü – Kavel Alpaslan

Ahşap döşemeli geniş bir salondan içeri girdiğinizi düşünün: Karşınıza...

OPEC’te deprem ve Türkiye! – Hediye Levent

Petrol İhraç Eden Ülkeler Organizasyonu (OPEC) Birleşik Arap Emirlikleri’nin...

Canlı yayın