Seçimlerden hemen önce eski Enerji Bakanı Fatih Dönmez açıklama yaparak, “Rusya’dan ithal gazda belli bir rakamın üzerinde ödemelerin ertelenmesi konusunda mutabakat sağlandı” diye duyurmuştu. Türkiye’nin dış borç batağına girdiği günümüzde borçlarını geri çevrimekte zorlanan AKP iktidarı, Rusya’ya 20 milyar dolar olduğu söylenen doğalgaz borcunu ödeyememesi sonucunda Rusya ile kapitülasyonları andıran anlaşmalar yapmaya devam ediyor. Soçi’de bir araya gelen Rusya Devlet Başkanı Vilademir Putin ile Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan’ın birlikte düzenledikleri ortak basın toplantısında yapılan açıklamalar dikkat çekici.
BOTAŞ’a yol haritası
Ortak basın toplantısında konuşan Putin, enerji alanında işbirliğinin stratejik nitelikte olduğunu vurgulayarak, Akkuyu Nükleer Santrali’nde gelecek yıl ilk ünitenin çalışmaya başlaması için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Türkiye’nin de artık ‘nükleer kulübüne’ üye olduğunu söyleyen Putin, Sinop’ta 2. nükleer santral inşaatı için temasların devam ettiğini ifade etti. Türkiye’de doğalgaz merkezi (Trakya) projesi konusunda çalışmaların sürdüğünü anlatan Putin, “Gazprom, BOTAŞ’a yol haritasını sundu, sırada ortak çalışma grubunun kurulması var” sözleri anlaşmaların çoktan bittiğine işaret etti.
Her toplantının gündemi
Erdoğan’ın daha önce Astana’da Putin ile yaptığı görüşme sonrası konuşan Putin Trakya’yı gaz dağıtım merkezi yapalım açıklamasında bulunurken, Erdoğan ise Sinop’ta nükleer santral için de görüştük diye belirtmişti. Son dönemde yapılan her toplantının gündeminde yer tutan Sinop ve Trakya için daha önceleri de açıklamalar yapılmıştı. Astana görüşmesi sonrası Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom’un Genel Müdürü olan Aleksey Lihaçev, Türkiye ile Rusya arasında Sinop’ta nükleer güç santrali inşa edilmesine dair müzakerelerin başladığını açıklamıştı.
Türkiye’nin enerji piyasası
Sinop’un, nükleer santral inşası için cazip bir nokta olduğunu iddia eden Lihaçev, “Büyük bir nükleer santralin gelecekteki varlığını da göz önünde bulundurarak, teknolojik ittifaklar kurulması, yatırım politikası ve Türkiye enerji piyasasının şekillendirilmesi açısından yaklaşımlar oluşturmak üzere Türk iş ortaklarımızla görüşmelere başladık” dedi. Bu görüşmelerde ilerleme sağlanması halinde Sinop’ta 600 bin ağacın katledilerek açılmış olan alanda toplam gücü 8400 MWe kadar çıkabilecek 4-6 ünite PWR, BWR ya da PHWR tipi nükleer reaktörlerden oluşacak bir nükleer santral kurmak amaçlanıyor.
Jersey adaları merkezli EÜAŞ
Japonya ile yapılan anlaşma sonrası Japonya Sinop Nükleer Santral projesinden çekilmişti. Çekilmenin ardından EÜAŞ, ‘Jersey Kanal Adaları Türkiye Merkez Şubesi’ olarak TAEK’ başvurdu. Bir kamu şirketinin merkezinin Jersey Adaları’nda olması ise dikkat çekici bir durum. Rusya ile gizli anlaşmalar yoluyla ilerleyen Akkuyu Nükleer Santral sürecinin bir benzeri Sinop’ta atılacak. Anlaşmanın içeriğine ulaşmanın imkansız kılınacağı ve arka planında enerji üretmekten çok farklı süreçlerin işletileceği tahmin ediliyor. Lihaçev’in “Türkiye enerji piyasasının şekillendirilmesi” üzerine yaptığı vurgu bir başka dikkat çekici bir duruma işaret ederken, Trakya’nın doğalgaz dağıtım merkezi yapılması için Rusya’ya Trakya’nın teslim edileceği ve yanında da Sinop’un hediye edileceği gibi sonuçlar ortaya çıkıyor.
